In de jaren 2010 was ik een echte serieman. Meer dan films. Ik hield van de longform, veel tijd doorbrengen met personages die ik graag had. Een reeks afronden deed dan ook vaak pijn. Halverwege dat vorige decennium kwam Netflix op in ons land en de vooruitzichten waren top. Al onze favoriete reeksen op 1 plek, bingewatchen wanneer je wou, een seizoen zou in 1 keer gereleaset worden.
Aantal afleveringen
Dit jaar krijgen we ‘eindelijk’ het laatste (vijfde!) seizoen. Maar eerlijk, zaten we er nog zo hard op te wachten?
Maar dit heeft net tot gevolg dat er minder gemaakt wordt. Bij de start werkte dit systeem goed. Kleppers zoals House of Cards (een seizoen van 13 afleveringen per jaar, 6 seizoenen lang), Orange is The New Black (een seizoen van 13 afleveringen per jaar, 7 seizoenen lang), Better Call Saul (6 seizoenen van 10 à 13 afleveringen op 7 jaar) en Narcos (3 seizoenen van 10 afleveringen, 1 seizoen per jaar). Ook The Crown deed het met zijn 6 seizoenen van elk 10 afleveringen in 7 jaar tijd heel consequent. Maar zet daar tegenover de programma’s waar Netflix nu nog mee uitpakt, met als ultiem voorbeeld Stranger Things. Deze reeks begon nog voor The Crown en dit jaar krijgen we ‘eindelijk’ het laatste (vijfde!) seizoen. Maar eerlijk, zaten we er nog zo hard op te wachten?

Een reeks als Stranger Things leunt op kindacteurs, die ondertussen allemaal in de twintig zijn. Daar zit het eerste probleem: de traagheid heeft hun concept ingehaald. Als we dan ook nog eens tellen, zullen er in totaal 42 afleveringen van Stranger Things gemaakt zijn wanneer de reeks klaar is. Dat zijn nog niet eens 2 seizoenen van een standaardreeks van 10 à 15 jaar geleden. Supernatural, Once Upon a Time, Prison Break, Lost enzovoort hadden iets tussen de 22 en 24 afleveringen per seizoen. Oké, je kan misschien discussiëren over de variëteit van de kwaliteit binnen een seizoen en het voorkomen van filler-afleveringen. Maar er was consistentie en we brachten tijd door met onze geliefde personages.
En meer nog: Amazon Prime kon met tussenpozen van anderhalf jaar steeds een nieuw seizoen van The Wheel of Time uitbrengen dat visueel niet moet onderdoen voor de rest.
Eind dit jaar komt Stranger Things 5 uit, terwijl het 4de seizoen al van de zomer van 2022 afstamt en het derde van de zomer van 2019. Dit zijn gaten van DRIE JAAR. Dit zijn tussenpozen die we verwachten bij filmreeksen zoals een Mission Impossible, James Bond of Dune. En dit is geen alleenstaande reeks hierin. Deze zomer komt bijvoorbeeld het tweede seizoen uit van Wednesday, terwijl het eerste seizoen in 2022 werd uitgezonden. Ondertussen is Jenna Ortega ook al 23 jaar geworden. Ook hier zit weer een klok op.
Ook in reeksen waarin Netflix wou concurreren met de andere streamingsdiensten en vooral in het fantasygenre dan, vallen ze in deze valkuil. In de zomer van 2022 was er sprake van een grote strijd om de beste fantasyreeks. HBO kwam met House of the Dragon, Amazon Prime met Rings of Power en Netflix met The Sandman. Ondertussen kregen House of the Dragon en Rings of Power reeds een tweede seizoen in 2024 terwijl we nu pas een tweede seizoen van The Sandman krijgen. (Deze reeks is door de onthulling van Neil Gaiman wel jammerlijk te vroeg gecanceld, dit ter zijde). En meer nog: Amazon Prime kon met tussenpozen van anderhalf jaar steeds een nieuw seizoen van The Wheel of Time uitbrengen dat visueel niet moet onderdoen voor de rest.

Snelheid
En dan heb ik het nog niet over bingewatchen. Netflix maakt er een punt van om een seizoen praktisch in 1 keer uit te brengen. Ooit leek dit een sterkte, maar nu blijkt dit eerder een vloek. Weet je nog hoe we 10 weken lang naar een nieuwe aflevering van Game of Thrones konden kijken? Elke maandag konden we discussiëren over wat er gebeurd was en hoe het verder zou gaan. Het was een fenomeen en als je er niet van de start bij was, kon je halverwege inspringen. Of weet je nog hoe we ons samen afvroegen wie de moeder in How I Met Your Mother was en hoe we haar samen week na week leerden kennen in dat laatste seizoen? Dit gevoel is weg.

Het samen kijken en een verhaal ontdekken, bestaat niet meer in dit model. Een reeks dropt in 1 keer, kent een hype van een week in de media en we zijn door. Als je op dat moment even geen tijd hebt, is het jammer en kijk je later maar. Al mis je dan wel het samen ontdekken van een verhaal. De magie is weg, want je kijkt wanneer je wil direct een heel verhaal zonder te wachten op de rest van de wereld.
In een sitcom is tijd doorbrengen met je personages immers cruciaal. Maar dan moet je wel de screentime voorzien.
Daarbij kan je een verhaal zo snel kijken dat er eigenlijks niets meer blijft hangen. Je hebt geen tijd meer om een aflevering te laten bezinken want de volgende staat al klaar. Voor sitcoms werkt dit nagenoeg wel heel goed, alleen krijgen deze weer nauwelijks tijd om opgepikt te worden. De meeste sitcoms die nu gemaakt worden, zijn 10 afleveringen lang voor een seizoen. En dat is te kort. The Office, How I Met Your Mother, Parks and Recreation, Friends, The Big Bang Theory enzovoort hadden ook allemaal 22 tot 24 afleveringen per seizoen. In een sitcom is tijd doorbrengen met je personages immers cruciaal. Maar dan moet je wel de screentime voorzien. Op dit moment is Abbott Elementary mogelijk de enige sitcom die nog aan dit oude stramien vasthoudt. Running jokes hebben immers ook hun tijd nodig om te kunnen ontstaan.
Een ander probleem met bingewatchen is dat afleveringen vaak nauwelijks op zich staan. Er wordt vanuit gegaan dat de volgende aflevering direct wordt gekeken, waardoor er minder aandacht is voor de individuele aflevering, wat uiteindelijk de reeks ook niet te goede komt.
Het tij keert
Maar er is nog hoop. Netflix ziet zelf in dat dit model niet houdbaar is. Zo brengt Netflix de bovengenoemde reeksen The Sandman, Wednesday en Stranger Things niet meer in 1 keer uit, maar zullen de afleveringen gespreid over een maand uitkomen. Andere streamingsdiensten hebben dit gelukkig ook nooit overgenomen van Netflix. Vaak krijgen we 2 of 3 afleveringen bij initiële release en gaan ze dan per week verder. Dit is een beter model dan wat Netflix momenteel doet. Bij The Wheel of Time was er nog steeds een wekelijkse hype, of bij The Last of Us. Netflix gaat nog steeds voor het binge-model, maar duwt voornamelijk zijn laatste of 2 laatste afleveringen naar achter om zo een beetje hype te creëren. En voor de groep mensen die toch liever alles in een keer binget: wacht gewoon tot er enkele afleveringen uit zijn en begin dan.

Ook komt de waarde van longform terug meer naar voren. The Last of Us is daar een goed voorbeeld van. Dit is een reeks die zijn tijd nodig heeft om het verhaal te vertellen. Dit verhaal kan onmogelijk in een filmversie verteld worden. En daarbij heeft HBO echt de moeite genomen om de afleveringen op zich te laten staan, waardoor er ook ruimte is voor uitschieters zoals Long, Long Time (S1E03) en The Price (S2E06).
Het is terug nodig om tv-reeks te behandelen als reeksen en niet als lang uitgesponnen films. Respect voor het medium maakt de verhalen enkel beter. En misschien worden er dan wel iets minder reeksen gemaakt dan nu het geval is, maar dan worden er ook minder reeksen gecanceld na 1 seizoen omdat niemand nog kan volgen, aangezien er elke week een nieuwe reeks van 10 afleveringen verschijnt. Geef iedereen terug de kans om week per week te ontdekken zodat elke reeks zijn publiek kan vinden en zijn moment kan claimen. En mogelijks komt de gouden tijd van tv op deze manier wel terug, al kan het uiteraard niet meer zo lineair als het vroeger ging. En dat is een voordeel, als er over nagedacht wordt door zowel de makers als de distributeurs.