Toy Story 5 review: een ode aan spelen en fantasie

Er zijn weinig franchises die menig millennial zo nauw aan het hart liggen dan Toy Story. In 2019 werd de stap al gezet om de Andy-trilogie uit te breiden met een vierde film. Hierna staat de deur natuurlijk open voor meerdere vervolgen. Maar kan deze fivequel tippen aan zijn voorgangers? Dankzij Kinepolis Gent konden we snel zelf gaan oordelen.

Na het einde van Toy Story 4 was het duidelijk dat Woody niet meer het centrale personage zou zijn in een vervolg. Hij kreeg immers zijn afronding in die epiloog. Hem terug naar de kamer van Bonnie brengen als speelgoed zou enkel afbreuk doen aan zijn verhaallijn. Oorspronkelijk ging Woody dan ook helemaal niet in deze Toy Story 5 zitten, maar gelukkig hebben ze bij Pixar ook snel doorgehad dat dat gewoon onmogelijk is. Woody en Buzz zijn onmisbaar in Toy Story.

Jessie’s time to shine

Er wordt dan bewust gekozen om de aandacht naar andere personages te leggen en Woody eerder in een kleine rol te laten terugkomen. En dat werkt. Want daardoor wordt er geen afbreuk gedaan aan zijn bestaan als ‘lost toy’. De grote focus ligt deze keer op Jessie. Direct krijgen we een terugblik op een van de meest hartverscheurende momenten uit Toy Story 2, waarin we het verhaal van Jessie en Emily ontdekken. Dat wordt herhaald om duidelijk te maken welke rollercoaster aan emoties Jessie al heeft doorgemaakt met eerst Emily en dan Andy. Dat toont ook hoeveel de band met Bonnie voor haar betekent. Ondertussen is ze de grote leider binnen het speelgoed in de kamer van Bonnie en neemt ze heel veel verantwoordelijkheid voor het geluk van Bonnie op zich.

En alles verandert wanneer Bonnie haar eerste tablet krijgt. Lilypad slorpt direct alle aandacht op van Bonnie, waardoor ze haar andere speelgoed niet meer ziet liggen. Naar het speelgoed toe is Lilypad initieel ook absoluut niet altijd even lief. Door een poging om goed te doen voor Bonnie raakt Jessie per ongelijk verloren gelopen en is het aan het powerduo Buzz en Woody om haar terug te brengen. Natuurlijk neemt Jessie zelf ook snel het heft in handen en probeert ze op haar manier terug tot bij Bonnie te raken.

Genuanceerdere moraal dan je zou denken

Wanneer je naar de samenvatting van het verhaal kijkt en de trailers erbij neemt, lijkt Toy Story 5 makkelijk te vervallen in een speelgoed-versus-technologieconflict waarin de technologie de absolute slechterik is. En dat doet Toy Story 5 niet. Pixar staat gekend om bredere lessen in hun films te steken. Zo ook deze keer. Het begint al met de reden waarom Bonnie een tablet krijgt. Bonnie heeft niet echt veel vrienden, haar ouders merken ook dat de meeste leeftijdsgenootjes een tablet hebben en op ze elkaar online zo beter leren kennen. Haar ouders beslissen dus ook om een tablet aan te schaffen. Op die manier hopen ze dat Bonnie connectie vindt met haar klasgenootjes. Ook Bonnie’s speelgoed wil graag dat ze vriendjes maakt om mee te spelen. Iedereen staat dus eigenlijk aan dezelfde kant. Ook Lilypad. Zij wil ook gewoon Bonnie in contact brengen met andere kinderen.

Het conflict zit er zich eigenlijk in dat beide werelden niet communiceren met elkaar. Het oudere speelgoed blijft bij hun gekende manier van vrienden maken. Lilypad zet volledig in op de virtuele manier van connecteren. En beiden luisteren niet naar elkaar. Waar kennen we die houdingen nog van in de huidige samenleving?

Toy Story 5 laat niet enkel zien hoe de technologie impact heeft op de huidige generatie kinderen, maar kijkt ook naar de oudere generaties. De millennials en gen X’ers worden ook niet gespaard in hun voorbeeldfunctie naar schermgebruik. Zonder veel te spoilen over het verhaal geeft Toy Story 5 een pleidooi voor verantwoord gebruik van schermen. Wanneer gecontroleerd gebruikt, is technologie ook gewoon speelgoed met hetzelfde potentieel tot fantasie als een klassieke pop. Enkel sociale media is des duivels, en daar is Toy Story 5 het grondig mee eens.

Opvoeden is loslaten

Wat in deze vijfde film uit de reeks meer opvalt dan in zijn voorgangers, is de functie van het speelgoed naar het kind toe. Er is veel meer aandacht voor wat Bonnie nodig heeft. Heel de drijfveer achter het verhaal draait letterlijk om de zoektocht naar een echte vriend voor Bonnie.

In Toy Story 4 had Bonnie geen heel grote rol. Ze was gewoon het nieuwe kind van ons gekend speelgoed. Maar in deze sequel slagen ze erin om je als kijker echt te doen meeleven met Bonnie. En dat is belangrijk, want het is belangrijk voor Jessie. Als je zelf niet voelt wat Jessie moet voelen, dan heb je niet de emotionele ontlading die je nodig hebt.

Toy Story is gestart in 1995 en de eerste fans hebben ondertussen zelf al kinderen. En toch slaagt deze Toy Story 5 erin om via Jessie deze jonge ouders aan te spreken, zonder afbreuk te doen aan het plezier dat de huidige generatie kinderen uit deze film haalt.

Visuals en humor

Toy Story kwam er omdat Pixar er in de jaren 90 niet in slaagde om mensen geloofwaardig te creëren met de computer. Alle mensen zagen er nogal plastiekerig uit. De oplossing was dus om een film te maken over plastieken personages. Zo merk je in dat er in Toy Story nooit echt mensen in beeld kwamen. Eind jaren 90 ging dat al iets beter, alleen het haar lukte nog niet. Zo waren de menselijke personages uit Toy Story 2 veelal kale mannen. Het is pas met Monsters, Inc dat Pixar er in slaagde om haren te renderen. Daarom zien we vanaf Toy Story 3 meer menselijke personages verschijnen.

In deze Toy Story 5 gaan ze nog een stapje verder door een aantal dieren te introduceren zoals een varken en een paard. De vacht en de ogen van deze dieren zijn prachtig in beeld gebracht. Hun bewegingen voelen heel naturel aan, wat in leuk contrast staat met de meer houterige en klunzige bewegingen van het speelgoed. Hier zie je wel dat de technologie van Pixar nog een stapje hoger staat dan 7 jaar geleden.

Dankzij de vorige vier films zitten we natuurlijk met een grote hoop personages binnen het speelgoeduniversum die elk nog kort hun moment moeten krijgen. Bo Beep, Rex, Mr. & Mrs Potato Head, Mr. Pricklepants, Trixie, Forky, Duke Caboom, Bunny & Ducky, Slinky, Hamm enzoverder krijgen allemaal hun momentje, al is het maar heel kort. Het hoofdtrio van Woody, Buzz en nu dus vooral Jessie blijft centraal. Woody en Buzz fungeren vooral als comic relief, want hun interacties blijven heerlijk om naar te kijken. De plagerige vriendschap tussen beiden geven nog steeds een warm gevoel voor de oude fans zonder te vervallen in pure fanservice.

Ook worden er nieuwe nevenpersonage gecreëerd, want de wereld van speelgoed is oneindig. De ene is al kleurijker dan de andere, maar ze dragen allemaal bij aan de heerlijke rit die Toy Story 5 is. En geloof me maar: Conan O’Brien die heel de tijd mopjes over de grote boodschap maakt als potjestrainingspeelgoed is een heerlijkheid waarvan we niet wisten dat we het nodig hadden.

Zelf zag ik Toy Story 5 in 4DX en ik moet zeggen dat dat voor deze geen meerwaarde is. De reden is gewoon dat Toy Story 5 een te goede film is. In The Super Mario Galaxy Movie werkt dit bijvoorbeeld beter. Daar zijn losse scènes in toegevoegd die precies gemaakt zijn voor 4DX. Ook een actiefilm zoals Top Gun: Maverick leent zich perfect tot 4DX. Maar een pareltje zoals Toy Story 5, die niet op hevige actiescènes steunt en zijn kracht haalt uit de emotie en niet uit de beleving, heeft dit niet nodig.

In ieder geval raad ik je aan om tijdens de aftiteling te blijven zitten. Ten eerste om te luisteren naar ’s werelds grootste popster met I Knew it, I Knew You. Maar ook voor nog een leuke mid-creditscène.

Zak zeker af naar de filmzaal voor de beste animatiefilm van het jaar, bijvoorbeeld in Kinepolis Gent.