This is not a murder mystery review: kunstzinnige whodunit

Ceci n’est pas un review. …Or is it? In This is not a murder mystery wordt kunst gemengd met moord, en onze Belgische trots René Magritte speelt er een grote rol in. (Vandaar de titel, heb je ‘m?) Wij bekeken de eerste twee afleveringen op Film Fest Gent en volgden met veel plezier de rest op VRT1.

Afleveringen gezien: 6/6

Cluedo met kunst

Belgisch productiehuis Panenka volgt hun vorige fictiehit Putain op met een conventionelere maar nog altijd Belgisch getinte serie. In 1937 is schilder René Magritte (Pierre Gervais, Knokke Off, Julie Zwijgt) te gast op een Engels landgoed samen met andere aanstormende of al bekende surrealistische kunstenaars zoals Salvador Dalí (Iñaki Mur) en zijn vrouw Gala, Max Ernst (Mike Hoffmann), performancekunstenaar Sheila Legge (Lauren Versnick) en fotografe Lee Miller (Florence Hall). Wanneer een van hen vermoord wordt onder nogal kunstzinnige omstandigheden, komt Scotland Yard alles en iedereen in de gaten houden.

Magritte wil maar al te graag dat de zaak opgelost wordt. Hij werd immers wakker naast het slachtoffer, en die plaats delict is misschien wel een weerspiegeling van een kunstwerk dat hij kent… Hoofdinspecteur Thistlethwaite (Stephen Tompkinson) vertrouwt hem niet, maar zijn jonge collega Quant (Donna Banya) erkent dat Magritte een andere blik heeft die hier van pas kan komen. En dus gaat hij Hercule Poirot-gewijs mee op zoek naar aanwijzingen. Broodnodig, zo blijkt, zeker wanneer het niet stopt bij één moord…

Geschiedenis

This is not a murder mystery komt uit het hoofd van Christophe Dirickx (Red Light, Tabula Rasa) en kortfilmmaker Matthias Lebeer, die ook twee afleveringen regisseert, naast Hans Herbots (Ritueel, The Serpent). Paul Baeten Gronda (Over water) schreef met Dirickx de scenario’s. Mysterie en spanning kennen ze dus wel. De intriges worden dan ook gaandeweg onthuld, mondjesmaat maar altijd met een gevolg voor het centrale mysterie. De hoofdverdachte verandert constant, en dat houdt de serie scherp zonder ongeloofwaardig te worden. Maar het is vooral de integratie van kunst in het plot dat een schot in de roos is. Het is een interessante en bijzonder originele invalshoek die geweldig uitgewerkt wordt. De verwijzingen zitten vaak tot in de kleinste details. Leuk voor leken, hemels voor liefhebbers.

Dit idee was dan ook een uitgelezen kans om onze eigenste impressionist te integreren. Ik ken niet veel van Magrittes persoonlijkheid, maar net zoals in de serie had hij ook echt een band met Legge. Alle personages hebben hier een geschiedenis met elkaar. Daarvan zijn elementen gefictionaliseerd voor het verhaal. Dat voegt een extra laag toe, bovenop de kennis die je misschien hebt als kunstliefhebber. Dalí is hier eerder een onzekere visionair die af en toe mentale steun nodig heeft van zijn vrouw Gala. Legge verwerkt een persoonlijke tragedie, Magritte verzwijgt dingen voor zijn vrouw, net als bijna alle andere personages. (Wat uit het leven gegrepen is en wat verzonnen is, zie je trouwens aansluitend in een docureeks, This is not fiction.)

Uitschieters

De eerste moord gebeurt in de eerste nacht, maar die krijgen we gefragmenteerd te zien. Het voegt toe aan de spanning, maar af en toe dipt het tempo wel. Dat komt vooral omdat niet alle personages even boeiend waren voor mij, zeker in de eerste afleveringen, zoals Nash en Man Ray. De aanhoudende problemen tussen de Dalí’s zijn soms ook wat enerverend, maar in het grotere plaatje kan je ze niet wegdenken. Des goûts et des couleurs … Als je het geheel overschouwt, krijg je een sterk plot dat ook nog eens de landing tot een goed einde brengt en zelfs tot de laatste minuten blijft intrigeren en verrassen.

Bij de cast en de personages zijn er ook enkele uitschieters. Pierre Gervais is heel memorabel als Magritte, even getormenteerd als opmerkzaam. De Belg heeft fysiek ook wat weg van Louis Talpe en Harris Dickinson. Hij is dus een charismatische acteur die een uitstekend ankerpunt blijkt voor de serie. Lee Miller werd vorig jaar nog door Kate Winslet gespeeld, maar Florence Hall kan zich onderscheiden met de no-nonsense jeugdigheid van deze versie. Een verrassende dynamiek is er ten slotte Donna Banya als inspecteur Quant en haar overste Thistlethwaite. Op het eerste gezicht lijkt het een territoriale brompot en een ambitieuze jongeling, maar al snel valt op dat hij haar naar waarde schat en voor haar supportert, net zoals wij dat steeds meer gaan doen. Best verfrissend!

Een verhaal over kunstenaars verdient op zijn minst ook een visueel interessante serie. Daar zijn de makers met verve in geslaagd. Het landgoed heeft enkele prachtige locaties – er werd onder andere gefilmd in de plantentuin van Meise en in Ierland – maar ook de sets zien er piekfijn uit. Zo’n statige sets zijn daarbij wel een cadeau, net als de tijdsperiode. De jaren 30-kledij en -decors zijn een lust voor het oog. Kudos aan productie-ontwerper Bart Van Loo en kostuumontwerper Charlotte Willems (beiden Wil). De warme cinematografie van David Williamson (Dealer) maakt het af, met diepe kleuren, veel contrast en opvallend lichtgebruik. Componisten Justine Bourgeus of Tsar B (Godvergeten, Assisen) en Hannes De Maeyer (Rebel) voorzien dat alles van een sfeervolle orkestrale score, met een thema dat blijft hangen. Na Putain dus opnieuw een geslaagde serie op het palmares van Panenka.

This is not a murder mystery is volledig te zien op VRT Max, net als This is not fiction.

De soundtrack kan je vanaf 31/10 beluisteren op de streamingdiensten zoals Spotify of kopen bij Music Mania.