A Useful Ghost review: meer geest gewenst

Een Thais-Frans-Singaporees-Duitse zwarte komische fantasyfilm tijdens Film Festival Gent? Ik zat al in de zaal nog voor het festival opende. Zeker na het lezen van de wel zeer speciale premisse. Kon de film me dan zelf ook nog overtuigen? Niet helemaal.

Levende dode objecten

Na de dood van zijn vrouw is March ontroostbaar, tot hij tijdens een bezoek aan de fabriek van zijn moeder een bekende stem hoort. Nat, zijn vrouw, is teruggekeerd als geest, in de vorm van een stofzuiger. Maar omdat de fabriek al langer geteisterd wordt door wraakzoekende klopgeesten, staat zijn familie niet achter de onconventionele liefde. Stofzuigergeest Nat schiet te hulp en zorgt ervoor dat de fabriek weer open kan. Wanneer ze door mensen hogerop gevraagd wordt om ook ‘niet nuttige’ geesten te verjagen, gaat Nat te veel mee in de plannen van de corrupte elite, waardoor ze lijnrecht tegenover March komt te staan.

Dat bovenstaande is deel één van de film, want na een absurde compilatie van geesten-shenanigans krijgt A Useful Ghost een moraal. Via droomsequenties waren er verwijzingen naar de repressie van queer-relaties, referenties naar revoluties die de kiem in gesmoord worden en een grote dosis anti-kapitalisme.

Had me in the first half

Kijk, een film die in het eerste deel een scène toont waarin een man seks heeft met een stofzuiger omdat de geest van zijn overleden vrouw erin zit, dat overtuigt mij om aandachtig verder te kijken. Ik heb zelden zoveel gelachen bij een Film Fest Gent-film als bij A Useful Ghost. Het is absurd, surrealistisch en gewoon hilarisch.

Maar dat was deel één. Vanaf deel twee begon ik jammer genoeg mijn interesse en enthousiasme voor de film scène per scène te verliezen. Was het omdat de film net iets te lang doorging? Of kwam het door de bijna abrupte switch van absurdisme naar realiteit en maatschappijcommentaar? Ik wil hiermee niet beweren dat A Useful Ghost geen belangrijke boodschap heeft, want de onderliggende moraal mag er zeker zijn. De film klaagt aan hoe queer-relaties zich verborgen moeten houden en hoe deze nog steeds meestal in hartenpijn en verdriet eindigen. Het spreekt over klimaatverandering en hoe industriële vooruitgang niet per se altijd de beste weg is. Daarnaast maakt het zeer duidelijke referenties naar het bloedbad in Bangkok van 2010, toen een protest van de United Front for Democracy against Dictatorship escaleerde, waardoor er 90 doden vielen.

Daarnaast speelt de film met gedachten rond herinnering. Hoe herinneren we onze dierbaren? Hoe kunnen onze herinneringen aan hen die personen in geesten veranderen die ons blijven volgen, waar we ook gaan? Hoe gebruiken we deze geesten om wraak te nemen op wat ons werd aangedaan?

Al deze gedachten en ideeën zijn belangrijk en interessant, maar zorgden er wel voor dat de film naar het tweede deel me vooral wat aan het meesleuren was. Waar ik bij deel één nog verwachtte mijn favoriete film van het jaar aan het kijken te zijn, veranderde dat vrij snel. Moralen zijn belangrijk, maar als ze er te dik opgelegd worden, ben je mij als kijker kwijt. Wanneer je dan ook nog eens hetgene dat me net zo intrigeerde aan het plot – de levende objecten – minder en minder begint te gebruiken, haak ik helemaal af. Er waren zeker nog enkele zeer goede scènes (een bepaalde scène op het einde komt snel naar boven), maar deze waren zo spaarzaam geworden dat het meer uitkijken was naar wat humor om de zware thema’s wat lichter te maken.

Beetje teleurgesteld

Misschien had ik te veel verwacht van A Useful Ghost. Misschien focuste ik te hard op het surrealistische aspect van de pratende stofzuigers en te weinig op wat er achter die objecten lag. Maar ik was wat teleurgesteld toen de aftiteling begon te spelen. Maar met zijn 130 minuten om 9u s’ochtends was het toch moeilijk om volledig mee te blijven met het verhaal van deel twee. Jammer.

A Useful Ghost is sinds 29/04 te zien in de bioscoop.