Fantastic Four: First Steps spoilerbijbel – niet verdoemd

Fan-tas-tic Fouuuuuuur! 🎺 Ze zijn gearriveerd in het Marvel Cinematic Universe en wij zijn alvast lichtjes geobsedeerd. Regisseur Matt Shakman heeft met Fantastic Four: First Steps een film gemaakt die volledig op zichzelf staat en een unieke look and feel heeft. Hun introductie heeft ook meteen opvallende gevolgen voor wat nog komt, vooral dan het vijfde lid van de First Family. Nu de film officieel uit is op Disney+, kunnen wij niet achterblijven om daar allemaal wat meer context bij te geven – en easter eggs natuurlijk.

Aarde-828

Op Aarde-828 tekenen we 1964. In het Baxter-gebouw ontdekt Sue Storm iets dat haar leven zal veranderen: ze is zwanger. Ze vertelt het aan haar man, Reed Richards, die net als zij heel erg blij is. Niet veel later viert de wereld het vierde jubileum van de Fantastic Four – astronauten Reed Richards, Sue Storm, Ben Grimm en Johnny Storm, die superkrachten kregen door blootstelling aan kosmische straling tijdens een ruimtemissie. Reed, bijnaam Mr. Fantastic, kan zijn lichaam elastisch uitrekken, Sue, The Invisible Woman, kan onzichtbaar worden en lichtvelden gebruiken, Bens lichaam is van steen geworden, vandaar The Thing, en Johnny ‘The Human Torch’ is letterlijk licht ontvlambaar. Sindsdien zijn ze de bekendste mensen ter wereld en hebben ze de Aarde beschermd tegen superschurken. De uitvindingen van Reed hebben de wereld nog verder geavanceerd en Sue’s diplomatie via de Future Foundation heeft geleid tot demilitarisatie en vrede voor een groot deel van de wereld.

• Geen traditionele Marvel Studios-montage om mee te beginnen bij The Fantastic Four. We worden meteen in de sfeer van de jaren 60 gegooid, met enkel het logo.

• De film kondigt ook meteen aan dat we niet in de ‘gewone’ Marvel-continuïteit zitten, oftewel Aarde-616. Aarde-828 is vernoemd naar Jack Kirby, die geboren werd op 28 augustus 1917. Hij bedacht de Fantastic Four samen met Stan Lee. Dit stukje trivia krijgen we overigens te zien helemaal aan het einde van de film. Later meer dus!

• Laten we het ook maar meteen even hebben over onze Fantastic Four, de acteurs die hun MCU-debuut maken:

• Je moet al onder een steen geleefd hebben om niet te weten wie Pedro Pascal is. (Ik heb het gecheckt bij mijn moeder, die zelden een acteur herkent. Dank je, Materialists!) De acteur is overal, maar daar is ook een reden voor. Hij kan als geen ander ruwe bolsters met een blanke pit vertolken.
  • Zijn Reed is dan ook een andere versie dan die van Ioan Gruffudd uit 2005. Zoals ik ook schreef in mijn review is hij hier veel meer beladen met het gewicht van zijn keuzes en verantwoordelijkheid, maar tegelijk ook heel erg zacht en begripvol. Veel mensen, vooral neurodivergente kijkers, denken dat deze Reed autistisch is omdat hij hypergefocust en (te) rechtdoorzee kan zijn, niet wil dat zijn zoon zoals hem is en heel slim maar soms sociaal onhandig kan zijn. Daarmee is hij ook helemaal anders dan die andere genie die het MCU trok, Tony Stark.
  • Technisch gezien is Pascal niet de eerste acteur die Reed Richards vertolkt in het MCU. John Krasinski speelde een variant van Aarde-838 in Doctor Strange in the Multiverse of Madness. Maar de leider van de Illuminati werd al snel een kopje kleiner gemaakt door Wanda Maximoff. De cameo kwam er omdat Krasinski al jaren een fancast was voor de rol.

• Vanessa Kirby is minder bekend bij het grote publiek, maar werd wel al even gefancast als Sue Storm. Zoals ze bewees in The Crown en de Mission Impossible-films heeft ze alleszins de présence en het zelfvertrouwen waarmee ze Sue niet zomaar ‘de vrouw’ in het team maakt. Integendeel, ze is de verbindende factor tussen al dat mannelijk geweld. Hier is Sue bovendien ook moeder en een diplomate, dus ze laat niet met zich sollen. Als er iemand was die in de vorige Fantastic Four-films onderontwikkeld bleef, was het wel Sue. Kirby krijgt dus al een beter personage om te spelen dan Jessica Alba.

• Joseph Quinn is een van de veelbelovende jonge acteurs in Hollywood, dus het was maar een kwestie van tijd voor hij in het MCU ging stappen. Ook hier zorgt hij voor de jeugdige energie als Johnny Storm. De karakterisatie van de versie van Chris Evans in de vorige films kon over het algemeen op weinig bijval rekenen, vooral omdat hij vooral een eigenzinnige en impulsieve kwajongen was. De Johnny van Quinn is ook nog onbezonnen, maar heeft een grotere verantwoordelijkheidszin en bewijsdrang. De zachtere kant van Quinn die we ook apprecieerden in A Quiet Place: Day One, kan hij hier combineren met humor.
  • Nog een Stranger Things-connectie voor de fans: Quinn is na David Harbour (Red Guardian) de tweede acteur uit de reeks die in het MCU zit.
  • Maar ook binnen de Fantastic Four zijn er connecties: Pedro Pascal en Joseph Quinn werkten vorig jaar nog maar samen in Gladiator 2.
  • Ook Quinn is niet de eerste Johnny Storm in het MCU. Niemand minder dan Chris Evans was net geen twintig jaar na Fantastic Four te zien als zijn Johnny in Deadpool & Wolverine. Hij zat net als dat olijke duo vast in The Void, waar geknipte tijdlijnen terechtkwamen (toepasselijk). Hij komt nogal gruwelijk tot zijn einde wanneer Cassandra Nova zijn huid afstroopt omdat Deadpool hem figuurlijk onder de bus gooide om zichzelf te redden.

• Ebon Moss-Bachrach is dan weer niet aan zijn proefstuk toe in het MCU. Daar is die paradox weer! Hij speelde namelijk eerder al Micro in het eerste seizoen van The Punisher. Sinds dan is hij natuurlijk veel bekender geworden dankzij The Bear, maar in First Steps speelt hij een veel gemoedelijker personage, ook weer anders dan de vorige versie, gespeeld door Michael Chiklis. Minder nors en gefrustreerd, maar we leren hem natuurlijk ook pas kennen vier jaar nadat hij veranderde. Zoals we nog zullen bespreken, heeft dat voor- en nadelen. Maar voor mij, iemand die The Bear nog niet gezien heeft, was Moss-Bachrach een aangename ontdekking. Hij was overigens ook de eerste acteur die gecast werd voor First Steps.
  • Moss-Bachrach en Pascal hebben nog een Disney-link, want beide acteurs deden ook mee in een Star Wars-serie. Pascal speelt nog altijd Din Djarin / The Mandalorian in The Mandalorian en The Book of Boba Fett. Moss-Bachrach speelde dan weer Arvel Skeen in het eerste seizoen van Andor.

• In deze alternatieve versie van de Aarde zijn de sixties retrofuturistisch. De intelligentie van vooral Reed maken dingen mogelijk zoals monorails, teleportatie en schermen op Times Square. Tegelijkertijd zijn vinylplaten en de beeldbuis wel nog de norm, en is ook de mode gelijk aan ‘onze’ jaren 60. Dat design werd deels geïnspireerd door 2001: A Space Odyssey, dat die stijl ook gebruikte en zo een tijdloos ontwerp teweeg bracht. Details over de sets lees je op Variety en Film and Furniture.

• Regisseur Matt Shakman (WandaVision) maakt ons meteen deel van de familie door de film te beginnen met een tedere scène tussen Reed en Sue, het hart van de film. De films uit de jaren 2000 focusten altijd meer rond het welles-nietes van hun compatibiliteit als koppel. In First Steps is er geen twijfel. Ze zijn al even getrouwd en probeerden ook al even zwanger te raken. Ze hadden de hoop zelfs al opgegeven. Dat plaatst hen meteen in een herkenbare situatie, en de geweldige chemie tussen Pedro Pascal en Vanessa Kirby bewijst ook meteen dat dit niet zomaar een stel personages zijn, maar een echt gezin.

• Net zoals bij Spider-Man: Homecoming krijgen we ook hier niet het eigenlijke begin van de Fantastic Four te zien. Hun oorsprongsverhaal wordt gegeven in een televisiereportage in The Ted Gilbert Show ter ere van hun vierjarig jubileum. De presentator is een Stephen Colbert-achtige figuur, hier gespeeld door Mark Gatiss. Gilbert is gebaseerd op de Amerikaanse talkshowhost Ed Sullivan. Hij had in de jaren 60 de populairste show en dus ook populairste gasten. Tijdens hun jubileum zien we de Fantastic Four op een podium met erlangs witte pijlen die naar hen wijzen. Die set is rechtstreeks geïnspireerd op de eerste verschijning van The Beatles bij Ed Sullivan.

• Voor iets meer details over alles wat we niet zagen, kan je wel de prequelcomic lezen die bij de film hoort, geschreven door Matt Fraction, die we al ooit vermeldden voor Hawkeye.

• Sommige momenten, vooral beelden van de ruimtemissie, worden nog later in de film getoond, maar de grootste brok informatie krijgen we dus hier meteen aan het begin.
  • Reed, Sue, Ben en Johnny gingen naar de ruimte om die ‘laatste frontier’ te bereiken, en dus ruimtevaart mogelijk te maken. Reed was de missieleider en koos de rest om mee te gaan.
  • #nepotisme? We komen verder niet veel te weten over de ruimtevaart op deze Aarde. Het team handelt wel in naam van de Future Foundation, getuige de vlag die we op de Maan zien staan.
  • Hun ruimteschip, de Excelsior, is vernoemd naar de slagzin van Marvel-oprichter Stan Lee. In de comics heette de raket Marvel-1. Voor de Air Force-ruimtepakken van toen keken kostuumontwerper Alexandra Byrne en co naar echte NASA-pakken uit de vroege Gemini- en Mercury-missies uit de jaren 50 en 60.
  • In de comics zijn er verschillende redenen geweest waarom het team naar de ruimte ging. Eerst om de communisten te verslaan in de ruimtewedloop, daarna om de diepe ruimte te verkennen, dan een test voor ruimtereizen sneller dan het licht… In de film uit 2005 wou Reed een energiewolk bestuderen die misschien aan de basis van de menselijke evolutie lag. De gevolgen waren wel altijd hetzelfde.
  • Tijdens de missie kregen ze onverwacht een dosis kosmische straling te verduren. Hier kreeg het team meteen krachten, zoals we zien wanneer Ben met een stenige vuist de shuttle openslaat bij hun terugkeer op Aarde. In de vorige films kregen ze de krachten pas nadat ze in quarantaine zaten op Aarde.
  • De wereld aanvaardde hen al snel omdat zij de enigen waren die hen konden beschermen tegen grote dreigingen. In een snelle montage zien we voor het eerst hun krachten én een paar van die vijanden:
    • Giganto, een monster uit de comics, die daar ook een handlanger is van Mole Man, ofwel Harvey Elder. Hij deed het Pan Am-gebouw, de hoofdzetel van de vroegere luchtvaartmaatschappij, wegzakken in de grond als wraak voor het negeren van zijn ondergrondse maatschappij Subterranea. Samen stoppen ze hem, maar Elder krijgt later in de film nog een belangrijke rol.
      • In de comics is Harvey Elder blind, maar dat is misschien wat te cliché. Hier is hij dus slechtziend, maar kan hij beter zien wanneer de lichten gedimd zijn (zoals we later zien).
      • Op de plaats waar het Pan Am-gebouw staat op Aarde-828, vonden we op 616 de Avengers Tower en nu de Watchtower van Valentina.
    • Mad Thinker, ook een slechterik uit de comics, zo genoemd omdat hij obsessief bezig was met kansberekeningen en geavanceerde technologie om de toekomst te voorspellen en te veranderen in zijn voordeel. Hij wilde bommen verstoppen in New York, maar dat kon de Fantastic Four voorkomen. Ook Mad Thinker wordt later nog even vermeld.
    • Red Ghost en zijn ‘Superapes’. Tja, die grote apen spreken nogal voor zich. Maar Red Ghost, die heet eigenlijk Ivan Kragoff. Hij probeerde de Excelsior te stelen, het ruimteschip van de FF. Maar raad eens? Dat konden ze voorkomen 😉 Interessanter is dat dit personage eigenlijk een groter deel van First Steps ging zijn. Niemand minder dan John Malkovich ging de rol vertolken. Maar uiteindelijk pasten de scènes niet meer in de flow van het grotere verhaal en werden ze geknipt. Malkovich in een Marvelfilm schreeuwt eerder “zak geld!”, maar naar verluidt was hij erg te spreken over de praktische aanpak van Shakman en zijn crew.

• We zien ook wat meer van hun persoonlijke betekenis nu ze bekend zijn:
  • Reed presenteert een wetenschappelijke kindershow, Fantastic Science with Mr. Fantastic. De Nerdland van Aarde-828, dus. Geheel toevallig heeft hij het hier net over het bestaan van parallelle universa! Totdat de kindertjes hun verveling uiten en hij dan maar iets laat ontploffen.
  • Sue leidt de Future Foundation, de VN-achtige organisatie die op deze Aarde zorgde voor demilitarisatie, nauwere samenwerking en vrede. (We wish.)
    • Sue krijgt hulp van Lynn Nichols, haar stafchef. Zij wordt vertolkt door Ted Lasso-actrice Sarah Niles.
    • Nagenoeg alle landen van de wereld zetelen in de Future Foundation. Eén opvallende lege stoel? Die van Latveria, de thuisbasis van… Victor Von Doom. #foreshadowing

• In deze montage was ik vooral al meteen onder de indruk van Johnny’s krachten. Hij helpt een uitslaande brand doven door het vuur in zich op te nemen. Een ontzettend cool shot dat me deed denken aan de ferryredding van Spider-Man in Homecoming. Dat zou zo bedoeld kunnen zijn, want in de comics hebben Johnny en Peter een hechte vriendschap.

• Ben kan zijn relatieve onschendbaarheid gebruiken om New Yorkers te helpen, als sloopkogel of krachtpatser. Van de tegenkanting of afschuwreacties die The Thing meestal krijgt in andere verhalen, is hier niet meteen iets te zien.

• De reportage eindigt met een bedankingsronde van het volk aan de Four. Één groepje daarbij zijn de Fantastic Four, maar dan die uit 1994. Alex Hyde-White, Rebecca Staab, Jay Underwood en Michael Bailey-Smith speelden de hoofdrollen in een film die uiteindelijk nooit verscheen. Regisseur Matt Shakman vond dat ze ook erkenning verdienden. De twee mannen kon je trouwens ook al zien in die coole Johnny-scène als twee arbeiders ter plaatse.

Babyproofing

Zodra Reed en Sue bekendmaken dat ze een kind verwachten, bereidt ook de wereld zich voor op de nieuwe aanwinst. Iedereen, maar vooral Reed, vraagt zich af of de baby ook superkrachten zal hebben. Maar sowieso wordt het een baby, dus begint het gezin het Baxter-gebouw te babyproofen, en ontwikkelt Reed een test om te verzekeren dat de baby gezond is. Tegelijk kijkt Johnny vooruit, want hij wil Reed nieuwe ruimtepakken laten maken, gezien hun vorige nogal kosmisch verscheurd waren. Maar Reed is met dringende zaken bezig, zoals mysterieuze ruimtesignalen en een nieuwe doorbraak in teleportatie. Ben is dan weer op zoek naar verbinding met zijn oude leven. Hij gaat langs in zijn oude buurt, waar hij kennismaakt met leerkracht Rachel Rozman, die hem aanmaant om vaker langs te komen. Maar dan komen er nog grotere zorgen bij. Plots komt een wezen genaamd de Silver Surfer aan op Times Square.

• In de scène waarin Reed en Sue hun babynieuws delen met Johnny en Ben, zien we hen voor het eerst in een huiselijke setting. De Fantastic Four wonen niet alleen in het Baxter-gebouw. Ze krijgen assistentie van robot H.E.R.B.I.E. (Humanoid Experimental Robot B-Type Integrated Electronics).
  • H.E.R.B.I.E. verscheen voor het eerst in de FF-animatieserie uit 1978. Daar was hij eigenlijk de vervanger van Johnny, wiens beeldrechten even vasthingen in een film die er nooit kwam. De sidekick was het idee van Stan Lee, maar werd ontworpen door Jack Kirby. Het was overigens ook Kirby’s laatste ontwerp voor Marvel. In 1979 dook de robot ook op in de comics.
  • De robot zat ook in Fantastic Four uit 2005, maar die scènes werden uiteindelijk geknipt.
  • Hier wordt zijn stem gedaan door stemacteur Matthew Wood. Op de set werd er gewerkt met een houten pop, een bewegende animatronic en de standaard tennisbal voor CGI-shots.

• In de keuken krijgen we ook een eerste goed zicht op The Thing. Ebon Moss-Bachrach vertolkt hem met motion capture en geen prothesemake-up zoals Michael Chiklis in de jaren 2000. Naar verluidt ging hij raad vragen aan ervaringsdeskundige Mark Ruffalo, alias de Hulk. Om de andere acteurs te helpen, filmde Moss-Bachrach sommige scènes met ‘lichaamsextensions’, zoals een valse borstkas, op een verhoog of was er zelfs een volledig praktisch kostuum, zodat ze de echte grootte van Ben voelden. Matt Shakman werkte ook samen met wetenschappers om de ideale woestijnsteen te vinden die de gewenste look had. Blijkbaar was er zelfs één bepaalde steen, “Jennifer,” die op de set gebruikt werd als referentie voor de belichting en visuele effecten.
  • Hoewel er niks aan te merken valt op de uitwerking van de look van The Thing, vond ik het ontwerp wel een tegenvaller. Toegegeven, het lijkt meer op de comics dan ooit, maar minder op Moss-Bachrach. Daardoor is hij minder herkenbaar en emotief dan Chiklis toen. Vooral de opvallende ogen van Moss-Bachrach zijn te veel verborgen door die grote wenkbrauwen van The Thing. Of dat is toch mijn mening.
  • Wat hier erg opvalt aan Ben, is dat hij houdt van koken en het ook erg serieus neemt. Dat heeft niet meteen een oorsprong in de comics, hoewel er ooit wel een recept van hem verscheen in The Mighty Marvel Heroes’ Cookbook, een stukje merchandise. Misschien is dit stiekem een verwijzing naar de doorbraakrol van Moss-Bachrach als restaurantmanager in The Bear?

• Ook in de scène waarin Ben teruggaat naar zijn oude buurt praat hij over eten, de goede koekjes. Die buurt is een fictionele versie van de joodse buurt Yancy Street in New York, die eruit ziet zoals in de kindertijd van Jack Kirby, die joods was. Je kan verschillende koosjere winkels zien en een synagoge. Marvel Studios wilde deze keer ook een joodse acteur casten voor Ben, omdat die achtergrond wel in de comics zat maar nog niet te zien was op het scherm.
  • Niet alleen Moss-Bachrach maar ook Natasha Lyonne, die Bens mogelijke love interest Rachel Rozman vertolkt, is joods. Rozman is trouwens geen bestaande naam in de comics, maar wel gebaseerd op het personage Debbie Green, ook een leerkracht. Fans denken dat de naam Rozman een ode is aan de vrouw van Jack Kirby, Rosalind “Roz” Kirby.
    • Nog even over Natasha Lyonne: ook zij is een Marvel-paradox, want ze zat al in het derde seizoen van What If…?, als stem van Byrdie, de dochter van Howard the Duck en Darcy (Kat Dennings). Ja, ik weet ook niet precies hoe dat zit…
  • In Yancy Street en de scène erna krijgen we ook een indicatie wanneer First Steps zich afspeelt. Ben wenst voorbijgangers ‘Happy Halloween’. Er hangt ook een spandoek (zie hierboven!), en ook in de Fantastikitchen hangen versieringen terwijl H.E.R.B.I.E. een pompoen uitkerft.
  • De makers hebben wel erg hun best gedaan om Ben een eigen garderobe aan te meten die ook nog eens modieus is. In Yancy Street draagt hij een das, hemd en jasje. Een reflectie van het zelfrespect dat hij heeft, en de moeite die Reed voor hem deed om hem dat te geven, aldus kostuumontwerper Alexandra Byrne. 🥹

• De geluidssignalen uit de ruimte nemen Reed en H.E.R.B.I.E. op op gouden vinylplaten. Dat is wellicht een verwijzing naar de zogenaamde Golden Records van NASA. Die werden gebruikt tijdens het Voyager-programma in de jaren 70 en bevatten natuurgeluiden, boodschappen in verschillende talen en muziek, voor het geval een buitenlandse beschaving die kon oppikken.

• In de scène waarin Reed en Johnny de teleportatie uitproberen, gebruiken ze hun krachten op een ‘gewone’ manier. Pedro Pascal deelde in een interview dat er op de set ook een echte lange arm was die hij of een ‘onzichtbaar hulpje’ bewoog als referentie. Ook Joseph Quinn kreeg een praktisch hulpmiddel: bollen met een vuurlook om in zijn handen te houden. Helaas zijn daar (nog) geen beelden van!

• Tijdens de voorbereiding voor hun family dinner komt een van mijn favoriete mopjes uit de film aan bod. Johnny vindt een actiefiguurtje van zichzelf in de doos dat zijn bekende slagzin uit de comics zegt: ‘Flame on!’ Hij plaagt er Ben mee, die het figuurtje prompt afneemt en het verbrijzelt. Met de droogste toon van Ebon Moss-Bachrach antwoordt Ben ‘Flame off’ en blaast hij de resten in Johnny’s gezicht. Echte nonkelenergie.

• Reed doet ook de laatste fase van zijn babyproofing uit de doeken wanneer het team veel sirenes hoort in de verte. Hij heeft een paar regionale en buitenlandse criminelen en hun organisaties in de gaten gehouden en laten oprollen. Dat van de Mad Thinker, Red Ghost (die eerder al aan bod kwamen), maar ook van de Puppet Master, de Wizard en Diablo.
  • Puppet Master is een villain uit de Fantastic Four-comics. Philip Masters was een beeldhouwer die radioactieve klei gebruikte om popjes te maken van mensen die hij letterlijk en geestelijk wou overnemen. Creepy! Hij is trouwens ook de vader van Alicia Masters, de blinde beeldhouwster die in de comics (en de film uit 2005) de vriendin was van The Thing.
  • Ook de Wizard, Bentley Wittman, is bedacht door Stan Lee and Jack Kirby. Hij is het meest bekend als leider van de Frightful Four, een groep die hun vijanden wilden vernederen, de anti-Fantastic Four. Maar de Wizard is niet echt magisch. Hij is een intelligente wetenschapper die zijn experimenten kon afdoen als magie.
  • Diablo is in de comics dan weer een alchemist die meer dan 1000 jaar oud is, omdat hij zijn ziel verkocht aan Mephisto. En daar zijn we weer, want die demon werd elke week voorspeld in WandaVision en een beetje in Agatha All-Along, maar uiteindelijk dook hij op in Ironheart, gespeeld door Sacha Baron Cohen.

• Terwijl de Silver Surfer landt in New York, zien we enkele reactieshots van de gewone mens in de straat. Een daarvan kijkt binnen in het kantoor van twee mannen die duidelijk comics aan het maken zijn en hun ogen niet geloven. Aan de muur hangt een bordje met Timely Comics Inc., de eerste naam voor Marvel Comics. Zijn dit versies van Stan Lee en Jack Kirby? In de credits zijn ze Timely Employee #1 en #2, maar het lijkt te toevallig.
  • In het kantoor zien we enkele echte strippagina’s:
    • ‘Ogg Lives Again!’, uit Tales of Suspense #27 uit 1961, waarin de Fantastic Four Red Ghost en zijn Super-Apes verslagen.
    • Metallo uit Tales of Suspense #16 was een ontsnapte gevangene die een radioactiviteit-werend pantser bedacht.
    • Uatu aka The Watcher van What If…? uit Fantastic Four #13.
    • Mr. Fantastic die de Negative Zone, een parallel universum dat bestaat uit antimaterie, ingaat, uit Fantastic Four #51.
    • The Thing en Human Torch in the Negative Zone uit Fantastic Four Annual #6.
  • Er staat ook een krijtbord met de woorden ‘Big Unstoppable Monster!’ Dit is wellicht een verwijzing naar vroege Tales of Suspense-, Journey into Mystery- en Strange Tales-comics, die vaak grote monsters bevatten. Ze werden – natuurlijk – bedacht door Stan Lee en Jack Kirby eind jaren 50 en 60, dezelfde periode waarin First Steps zich afspeelt.
  • De ganse scène zelf kan ook een verwijzing zijn naar de comics, want ook daarin werden de makers soms afgebeeld als zichzelf. Fantastic Four #10 was de eerste keer dat Stan Lee en Jack Kirby getoond worden in hun kantoor bij Marvel. Daar zijn schetsen te zien van de Hulk, Thor en Ant-Man en enkele bestaande covers. In dat issue is Kirby een nieuwe slechterik aan het voorstellen wanneer Doctor Doom binnenvalt, die tot dan verloren was in de ruimte. Doctor Doom dwingt Lee en Kirby om Reed in de val te lokken zodat hij met hem van gedaante kan wisselen. Meta in het kwadraat!

• De Silver Surfer landt in Times Square, waar je zoals vanouds allerlei borden en billboards ziet, waaronder een bioscoop met enkele fictieve titels: Subzero Intel, The Emperor’s Twin, Sunrise in Minsk. Sommige fans denken echter dat Attack of the Fungus een verwijzing kan zijn naar The Last of Us, de serie met Pedro Pascal. (Later is er mogelijk nog een verwijzing naar het werk van de acteurs.) Een echte verwijzing is er ook: een winkel genaamd Westview Appliances Television. Westview is natuurlijk het plaatsje dat Wanda gijzelde in WandaVision, ook geregisserd door Matt Shakman. In de serie was er ook een Westview Appliance-winkel.

• De Fantastic Four komen aan in de Fantasticar, de auto die ook kan vliegen, ontworpen door Reed. In de comics zijn er al veel verschillende versies van geweest, en er dook zelfs één op in Deadpool & Wolverine. Een vliegende schotel-achtige versie van de Fantasticar leidt het konvooi van Cassandra Nova in de Void, waar ze niet veel later ook Johnny Storm oppakken. In First Steps komt het voertuig niet zo vaak aan bod, maar het ontwerp is alleszins geïnspireerd op echte auto’s uit de jaren 60.

Silver Surfer

De Silver Surfer kondigt aan dat de Aarde vernietigd zal worden door Galactus, en dat de bevolking moet genieten van de tijd die hen nog rest. Johnny volgt haar om haar te onderscheppen, maar ze geeft hem enkel een afscheidsboodschap in een vreemde taal. Reed ontdekt niet veel later dat talloze andere planeten al verdwenen, en dus besluiten de Fantastic Four om terug te keren naar de ruimte en te voorkomen dat Galactus naar de Aarde komt. Ze volgen de Surfer naar een planeet net op het moment dat die verorberd wordt door Galactus. Het team wordt gevangengenomen en naar Galactus gebracht. Johnny probeert opnieuw de Surfer tot rede te brengen, maar hij krijgt enkel de vertaling van haar vorige boodschap: ‘Sterf met de jouwe.’

• Wij kennen het personage als de Silver Surfer, maar zo wordt ze in First Steps nooit genoemd. De Fantastic Four hebben het alleen over de ‘herald’ of heraut, en haar latere naam. Maar dat komt nog!
  • Norrin Radd werd in Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer vertolkt door Doug Jones en ingesproken door Laurence Fishburne. In First Steps speelt Julia Garner de Surfer.

• Terwijl Johnny de Surfer onderschept, is Reed erin geslaagd haar energieteken te traceren. Hij ontdekt dat ze al op andere planeten geweest was, die nu vernietigd waren. Een van hen is DA-773 in het Proxima Delphi-systeem. Er zijn nog andere lettercijfers, maar ik vond niet meteen mogelijke easter eggs voor de keuzes…

• Johnny denkt dat er meer is aan de Surfer dan een meedogenloze locatiescout. Hij probeert het team ervan te overtuigen, maar laat zich wat meeslepen door zijn fascinatie voor haar en focus op haar uiterlijk en hun ‘vibe’. De rest neemt hem dan ook niet serieus.
  • Hierin zien we een vleugje van de playboyeigenschappen van Johnny die zo uitvergroot waren bij Chris Evans’ versie. Maar de klunzigheid van Quinns versie maakt het een stuk onschuldiger dan toen.
  • Een geweldig geestige scène was dit, ook gewoon goed geacteerd:
    – Johnny: No. No. I get it. Johnny loves space. Johnny loves women. Now there’s a literal naked space woman, and Johnny thinks they had a moment.
    – Reed: I doubt she was naked. It was probably a stellar polymer.
    – Ben: For the record, Ben loves when Johnny speaks in third person.
    Dat lichte roasten van Johnny, het serieuze antwoord van Reed en de ironie van Ben — in deze momenten lijkt het alsof je de personages al jaren kent.
  • Reed haalt er wel iets interessants aan dat het team ook bezighoudt: het zilver van de Surfer, is dat een pak, is dat haar huid? Het ‘polymeer’ waar Reed het over heeft, is een sterke materie die zowel natuurlijk als synthetisch kan zijn. Rubber en pvc zijn polymeren. Met ‘stellar polymer’ gokt Reed dat het een stof is die als een soort pak of huidbedekking dient en gemaakt is uit een stof uit de ruimte.
    • In de comics kwam dit vraagstuk ook al enkele keren aan bod, en ook daar is het vaak een huidbedekking.
    • Nog een vraag is of het surfbord deel is van het lichaam van de Surfer. Daar komen we nog op terug!

• In de voorbereiding op de ruimtemissie komen nog enkele mooie scènes aan bod die benadrukken waar elk teamlid mee worstelt, maar die ook hun band benadrukken:
  • Na de discussie gaat Johnny terug naar de audio-opnames die hij van Reed had gekregen, en hij herkent het zinnetje dat de Surfer hem toesprak op een aantal opnames. Hij heeft dus haar taal gevonden. Sue steunt hem in zijn plan om het verder te onderzoeken.
  • Reed vinkt nog iets van Johnny’s wishlist af: nieuwe ruimtepakken voor het team, waaronder eentje dat vuurbestendig is en een grotere, maar geen oneindige zuurstofvoorraad. Zo slim is Reed dus dat hij dat tussendoor nog even kan doen. En ook: #foreshadowing! Ook met Ben heeft hij het over de pakken, waaruit duidelijk zijn schuldgevoel naar voren komt over het feit dat de oude pakken Ben niet beschermd hebben. Ben praat dat uit zijn hoofd, en wijst hem op het feit dat hij niet alles kan of moet weten. Ik hou van deze bromance.
  • Wanneer ze hun missie om Galactus te vinden aankondigen op tv, ziet Ben beelden van zijn oude zelf terwijl hij opnieuw op bezoek is in Yancy Street. Hij kijkt uit de verte naar Rachel Rozman, maar spreekt haar niet aan. Awww.
  • Reed en Sue hebben het erover dat niemand weet wat de ruimte zal doen met een zwangere vrouw. Dat houdt heel veel risico in, misschien iets te veel dan Reed eigenlijk zou willen nemen, tenzij hij de vraagstukken over G-krachten en gewichtloosheid al opgelost had, natuurlijk.

• De technische pakken die het team onder de ruimtepakken draagt, zien er ook opvallend uit. Kostuumontwerper Alexandra Byrne koos ervoor om het bovenstuk, blauw bij Reed en wit bij de rest, uit geribbelde gebreide stof te maken met een coltrui. Dat was geïnspireerd op skikledij (!) uit de jaren 60, die toen veel stretchstof bevatte.
  • De kostuums zijn natuurlijk ook geïnspireerd op de comics, vooral de ontwerpen uit de jaren 80.
  • Iets anders dan in de comics is de keuze om Ben ook een volledig pak te laten dragen. In de comics kiest hij na een paar missies namelijk voor een (korte) broek omdat het pak te belemmerend was.

• Het team stijgt weer op met de Excelsior, waarvan het design ook gebaseerd is op de ruimtevaart uit de jaren 60, vooral de Apollo-missies. Het gaat dan alleen om het ontwerp van consoles en instrumenten, maar zelfs de kleinste details zoals Velcrostrips om uitrusting vast te zetten of handgrepen om te bewegen in gewichtloosheid.

• Bij hun vertrek horen we ook voor het eerst echt hun themamuziek voluit. Het perfecte moment om het eens over de score te hebben.
  • Componist Michael Giacchino is niet aan z’n proefstuk toe met heldenmuziek. Hij maakte in het MCU al de muziek voor Doctor Strange, de volledige Spider-Man-trilogie, Thor: Love and Thunder en Werewolf by Night (dat hij ook regisseerde).
  • Maar misschien nog relevanter: hij maakte ook de muziek voor The Incredibles, die toch heel erg geïnspireerd zijn op de Fantastic Four en waar de FF-films uit de jaren 2000 vaak nadelig aan gespiegeld werden. Die vergelijking wilde hij voor First Steps ook muzikaal vermijden. Hij bleef dus ver weg van die jazzachtige stijl, maar ging net zoals de film voor een throwback. Hij haalde inspiratie uit het ‘nostalgisch optimisme’ van de jaren 60, “toen de ruimtevaart op gang kwam en alles mogelijk leek”. Giacchino wilde dat de score klonk als een mash-up van The Right Stuff en de Electric Light Parade in Disneyland. Blij worden we er alleszins van. Met zijn allen: Fan-tas-tic Fouuuuuuur! 🎺

• Hier zien we de rolverdeling in het team goed. Ben vertelde in de beginreportage al dat hij de piloot is, en hij bestuurt het schip inderdaad, met soms wat ondersteuning van Sue. Zij is dus co-piloot en wetenschapper. Reed is de missieleider en probleemoplosser, gezien zijn kennis van elektromechanica, biologie, astronomie, chemie, fysica, ruimtevaart enz. Johnny ondersteunt net als Sue wetenschappelijk en als wapenmeester.

• Het team wil de Surfer volgen tot aan de planeet van Galactus, in een ander zonnestelsel. Daarvoor gebruiken ze de ‘faster-than-light engine’ of FTL, een boosterstation dat hen dus toelaat om sneller te reizen dan het licht.

• Wanneer ze aankomen aan de planeet, merken ze dat de Surfer binnenin de planeet zit. Seconden later komt er een soort schip uit de planeet dat alles rondom zich verwoest en absorbeert. Het team wil nog ontsnappen, maar het schip trekt hen mee. Galactus scant het schip, en hij blijft even hangen bij Sue en haar zwangere buik. De Surfer verschijnt weer en vertelt hen dat Galactus hen allemaal wil ontmoeten. Binnenin merken ze dat het schip, Taa II genaamd, echt gigantisch is.

• Terwijl H.E.R.B.I.E. stalen neemt van het schip, komt het team te weten dat de Surfer de planeten kiest die Galactus consumeert, en Johnny ontfutselt de betekenis van wat ze op Aarde tegen hem zei. Door haar te achtervolgen heeft hij wel al heel wat zuurstof verbruikt. Uh-oh!

Galactus

Het wordt niet veel beter wanneer ze Galactus ontmoeten, een gigantisch wezen met een onverzadigbare honger en die probeert te stillen met planeten. Hij voelt echter aan dat het ongeboren kind van Reed en Sue een immense kosmische kracht heeft en hem zijn honger zou kunnen doen overwinnen. Hij biedt aan de Aarde te sparen in ruil voor de baby en wekt weeën op bij Sue. Het team weigert het aanbod en vlucht. Dankzij een wormgat en zwaartekrachttrucje bij een neutronenster kunnen ze de Silver Surfer afschudden en terugkeren naar de Aarde. Sue bevalt onderweg in gewichtloosheid van een jongen, Franklin.

• En daar is hij dan ineens: Galactus, de Devourer of Worlds.
  • Een beetje achtergrondinfo over zijn personage in de comics, want in First Steps leren we toegegeven niet heel veel over hem. Hij zegt wel zelf tegen het team dat hij ooit “zo klein was als zij”. Daarmee bedoelt hij dat hij ooit een sterveling was, Galan of Taa. Zijn universum was aan het vergaan, maar hij werd uitgekozen door een soort Eeuwige kracht (de Sentience of the Sixth Cosmos, als je details wil), om bij de volgende big bang een onsterfelijk wezen te worden. Toen dat nieuwe universum ontstond, werd Galan Galactus.
  • Hier wordt Galactus gespeeld door Ralph Ineson, de Engelse acteur bekend om zijn heel diepe stem. Je kan hem kennen van The Office UK, The VVitch en recent nog Nosferatu, maar ook van het MCU. Ja, daar is die paradox weer! Ineson speelde namelijk een Ravager in Guardians of the Galaxy.
  • In de vorige FF-films was Galactus geen echt wezen, maar eerder een kwaadaardige wolk. Hier wilden de makers alles zo veel mogelijk in het echt doen. Ze ontworpen dus ook een kostuum voor Ineson, volgens een ontwerp dat heel erg lijkt op dat in de comics. Ook al filmde Ineson zijn scènes vooral alleen (neerkijkend op de Fantastic Four), volgens Ineson hielp het kostuum enorm om zich in te leven.
  • Over inleven gesproken: om zich voor te bereiden op de rol, zocht Ineson het ver. Of eerder hoog. Hij wilde de grootsheid van Galactus voelen, en dus bracht hij enige tijd door op hoge gebouwen, reflecterend over het bestaan en wat het lot van Galactus was. Diep!
  • Toch zijn er wel wat verschillen met de comics. Galactus is hier niet zo meedogenloos. Hij gaf Shalla-Bal weinig keuze om haar lot te kiezen, maar behandelt haar verder niet onnodig wreed. De werkwijze van Galactus verschilt ook. In de comics zet zijn schip de verwoeste planeet om in pure energie om op te nemen. Hier zien we grote buizen die aangesloten zijn op de rug van Galactus. Door die buizen vloeien de gesmolten resten van de planeet recht zijn lichaam in.

• Galactus deelt hen mee dat ze hun planeet kunnen redden, als ze de ongeboren baby van Reed en Sue aan hem bezorgen. Hij beweert namelijk dat het kind een grotere honger heeft dan hij zelf en de Kosmische Kracht bezit om Galactus op te volgen en hem van zijn lot te bevrijden. De Four gaan vanzelfsprekend niet akkoord en houden vol dat hij een gewone baby is. Volgens Galactus verbergt de baby zijn echte natuur voor hen, en met zijn kosmische kracht wekt hij weeën op bij Sue.
  • Deze scène roept onnoemelijk veel vragen op, maar wat dit alles precies kan betekenen, bespreken we later nog!

• Johnny leidt Galactus af door hem aan te vallen terwijl de anderen vluchten. Maar dan brengt de foreshadowing op en raakt Johnny zonder zuurstof. Ben moet hem redden. Zodra ze terug op het schip zijn, is hij gelukkig oké en is iedereen gericht op wegkomen en Sue, die op het punt staat te bevallen.
  • Dit is voor mij het enige plot point dat op een vreemde manier afgehandeld is. Er werd van dat zuurstofprobleem veel gemaakt, maar uiteindelijk lijkt Johnny er geen gevolgen aan over te houden. Niemand vermeldt het ook nog nadien. Misschien ergens een scène die weggeknipt is?
  • Johnny krijgt wel uitsluitsel over zijn aanhoudende vraag of het surfbord deel is van het lichaam van de Surfer. Nee! Het bord is gemaakt door Galactus als transportmiddel voor zijn heraut, van hetzelfde materiaal als de huidbedekking. De Surfer kan het bord mentaal beheersen, ook van ver.

• In een hectische scène keert het team terug naar de FTL om terug te keren naar de Aarde, maar ze worden achterna gezeten door de Surfer. Ben probeert samen met H.E.R.B.I.E. het schip stabiel te houden in de FTL. Op bevel van Sue probeert Johnny de Surfer te doden met de wapens van het schip, maar ze raken niet van haar af. Reed bedenkt een riskante oplossing: gebruik maken van een naburige neutronenster. Reed wil de Surfer tot aan de accretieschijf leiden om haar gevangen te zetten voorbij de waarnemingshorizon van de neutronenster. Zij kunnen dan de zwaartekracht van de ster gebruiken om hen terug richting Aarde te slingeren. Dit is een stukje voor de ruimtevaartliefhebbers!
  • De FTL creëert een wormgat waarmee je in de ruimte snel van punt A naar punt B kan gaan, ongeacht de afstand tussen de twee. We zijn het nu zo gewend uit sciencefictionfilms, maar eigenlijk zijn wormgaten nog altijd geen bewezen fenomeen. Ze zijn theoretisch mogelijk dankzij Einsteins relativiteitstheorie, maar echte bewijzen ervoor zijn nog niet gevonden. In First Steps buigt de zwaartekracht van het wormgat ook nog eens de wapenstralen van Johnny af, waardoor hij de Surfer niet kan uitschakelen.
    • Hoewel dit de meest “traditionele” wormgatverschijning is in het MCU volgens de definitie uit de traditionele ruimtevaart, is er al meerdere keren een van belang geweest. Van Thor (Einstein-Rosen-brug!) tot Captain America en The Avengers (Tesseract!) tot Agents of S.H.I.E.L.D. (Monolith! Minstens één AOS-referentie kon niet ontbreken.)
  • Accretieschijf, huh? Dat is een schijf van gas en stof die zich vormt rond een zwaar hemellichaam, zoals een zwart gat, ster of neutronenster, wanneer materie uit de omgeving eromheen draait voordat het erop valt. De meesten onder ons kennen vooral het beeld van bij een zwart gat.
  • Waarnemingshorizon, zeg nog eens? Alle lichamen met een massa hebben een ontsnappingssnelheid, de snelheid die nodig is om de aantrekking van de zwaartekracht te overwinnen. Bij zwarte gaten is de ontsnappingssnelheid groter is dan die van het licht, tot op het punt waar de massa zit (de singulariteit). Aan dat punt is ook de waarnemingshorizon. Eenmaal die horizon voorbij, kan er niets uit ontsnappen: geen licht en zelfs niet de kleinste deeltjes.
    • Beetje wreed dat Reed de Surfer daar wil in de val lokken, maar hé, het gaat om zijn familie. Alleen: een neutronenster heeft eigenlijk geen waarnemingshorizon, omdat ze niet zwaar genoeg zijn om een zwaartekrachtveld te creëren dat licht kan vasthouden. Eigenlijk zien we hier dus een zwart gat. Maar volgens wetenschappers is een neutronenster wel even gulzig als een zwart gat, dus misschien een keuze om eens iets anders te doen en een beetje creatieve vrijheid te nemen?
  • Het plan van Reed is in essentie een zogenaamd ‘katapultmanoeuvre’, dat af en toe wel gebruikt wordt in de ruimtevaart. Je versnelt naar een object met veel meer massa dan jijzelf. Hoe meer massa, hoe beter. Je gaat er echter niet recht op af, maar een beetje zijwaarts. Dat punt moet wel nauwkeurig zijn. Als je de juiste plek met de juiste snelheid raakt, trekt de zwaartekracht van het object je in een baan errond, waardoor je een bocht maakt. Als je heel snel gaat en net ver genoeg weg bent, kan je ook weer uit die baan ontsnappen. Dat geeft je een scherpe bocht, zonder dat je zelf energie verbruikt. Want energie verbruiken in de ruimte, dat doe je best zo weinig mogelijk.
    • Het enige nadeel is dat zo gebruik maken van de zwaartekracht ook gevolgen heeft, vooral op vlak van tijd. Volgens de relativiteitstheorie zal bij grote zwaartekracht de tijd trager gaan, dat heet ook een ‘time dilation’. Dat beseft Reed ook, maar hij wil het risico nemen.
    • Dankzij die ‘dilation’, ook het woord voor ontsluiting in het Engels, kan Sue wel een uitstekend bevallingsmopje maken:
      – Ben: How much dilation?
      – Sue: Is it bigger than mine?
      Hehe.
    • Deze hele scène is zonder meer spectaculair en was prachtig in IMAX. Het lijkt een ode aan onder andere Interstellar en The Martian. De astronauten in Interstellar gebruiken ook wormgaten, en het was de eerste film die een waarnemingshorizon realistisch in beeld bracht. In beide films gebruikten de astronauten een katapultmanoeuvre om ergens weg te raken: katapulteren rond een zwart gat (Interstellar) en Mars (The Martian).

• Het plan lukt met wat onzichtbaarheidsassistentie van Sue, en dan komt de baby eraan!
  • Heel cool in dat gewichtloze schip, maar bij die bevalling kan je je toch enkele vragen stellen. Nergens bloed te bespeuren, zelfs geen druppeltjes? Sounds fake. Ook jammer dat de productie geen pasgeborene kon vinden voor die eerste scènes. De baby ziet er de rest van de film hetzelfde uit, ook al gaat er wel wat tijd voorbij. Verder is dit wel een mooie, tedere scène na alle hectiek van ervoor.
    • Ook hier wat artistieke vrijheid: In de Excelsior ervaart het team constant gewichtloosheid, ongeacht hoe het schip beweegt. In een ruimteschip onder constante stuwkracht zonder kunstmatige zwaartekracht zou iedereen bewegen bij elke manoeuvre die het schip maakt: een bocht naar rechts zou bijvoorbeeld iedereen tegen de linkerwand werpen.
  • Welkom, Franklin! Zijn volledige naam in de comics is Franklin Benjamin Richards, genoemd naar respectievelijk de vader van Sue en nonkel Ben. 🥹
  • De baby wordt gespeeld door een meisje, Ada Scott, de meest getalenteerde babyactrice sinds Mary-Kate en Ashley Olsen. Ook opvallend dat er hier maar één baby gekozen werd, want meestal gaat het om een tweeling, gezien de wetten rond kinderarbeid.
  • Het gewichtloze haar van Vanessa Kirby in deze scène was volledig CGI.

Onmacht

Bij hun terugkeer naar de Aarde is er een maand voorbij gegaan. Reed deelt de details van hun ontmoeting tijdens een persconferentie. Hun besluit om één kind te redden ten koste van de miljarden andere mensen op aarde leidt tot publieke verontwaardiging, waarbij velen oproepen om Franklin te offeren aan Galactus, die onderweg is naar de Aarde. Reed wordt verteerd door schuldgevoel en onmacht, en zijn twijfel veroorzaakt wrijving tussen hem en Sue. Toch gaat het team op zoek naar een oplossing. Johnny begint de moedertaal van de Silver Surfer te ontcijferen aan de hand van zijn interacties met haar en enkele geluidsopnames die Reed van haar planeet heeft onderschept. Ze hebben ook signalen van planeten die Galactus heeft vernietigd. Terwijl hij nadert en de protesten tegen de Fantastic Four toenemen, spreekt Sue de menigte toe. Ze legt uit dat ze de baby niet zullen opofferen, maar dat ze de rest van de mensheid ook niet zullen opgeven.

• Bij hun terugkeer kan de Excelsior zichzelf landen met dezelfde boosters als bij het vertrek, net zoals de Falcon 9-raketten van SpaceX.

• Daar is oude bekende nieuwszender WHiH weer! Die bestaat dus ook op Aarde-828.

• Tijdens hun eerste brainstorm voor een plan komt de wanhoop van Reed al snel boven, omdat de anderen verwachten dat hij wel iets heeft. Maar zelfs de stalen van H.E.R.B.I.E. zijn een raadsel en doen uitschijnen dat Galactus “ouder is dan ons universum”. Dat klopt dus met zijn comicachtergrond.

• Om een oplossing te vinden, haalt Reed de wet van Archimedes aan. Die zegt dat een kleine, goedgeplaatste kracht een grotere lading kan verplaatsen. Figuurlijk gezien kan een klein probleem oplossen leiden tot een grotere oplossing.

• Dankzij het zinnetje van de Surfer kan Johnny haar taal ontcijferen. Technisch gezien zou dat op basis van één korte zin bijna onmogelijk zijn, maar misschien was dit een hele goede zin? Hij verwijst ook naar de Steen van Rosetta, een steen uit de Egyptische tijd waarop een tekst in drie talen geschreven stond. Zo konden taalkundigen in de 18de eeuw de Egyptische hiërogliefen ontcijferen.

• De onwetendheid zorgt voor verhitte gemoederen. Op het nieuws leren we dat Galactus dichterbij komt, dat de banken toe zijn door aanhoudende protesten en dat er een Galactus-sekte is ontstaan die het lot van de Aarde verwelkomt en de Mount Everest wil beklimmen.
  • Er is een persconferentie te zien van ANSA, de American National Space Agency, de Marvelvariant dus van de NASA.

• Ook aan het Baxter-gebouw staan steeds meer protestanten die willen dat het team Franklin opoffert. Reed haalt aan dat ze bang zijn en dat hun plan daardoor logisch lijkt, ethisch en doenbaar. Dat leidt tot een van de meest memorabele scènes van First Steps, waarin de verschillen tussen Reed en Sue naar boven komen op een pijnlijke manier. Hij die niet anders kan dan rationeel te denken, over elk probleem. En zij die die kant van hem soms moeilijk kan aanvaarden: “Sometimes, you being you hurts me.” Ugh. 💔 Deze scène is ook het grootste voorbeeld van de mogelijk neurodivergente kant van Reed en hoe dat problemen kan geven in relaties. Maar Reed kent zijn vrouw en omgekeerd, en dus weten ze wat ze aan elkaar hebben.

• In haar speech aan het volk heeft Sue het over de ouders van haar en Johnny. Die achtergrond is deels dezelfde uit de comics: Franklin en Mary Richards hadden een auto-ongeluk toen de broer en zus nog klein waren. Mary kwam om, en Franklin ging van het rechte pad af en kreeg een gokverslaving. Nadat hij daardoor iemand doodde, ging hij de gevangenis in.

• Op het einde van haar speech zegt ze dat hun moeder de Aarde zou bewogen hebben voor haar kinderen. En dan heeft Reed zijn hefboom.

Teleportatie

Reed bedenkt plots een oplossing. Met een gigantisch wereldwijd teleportatiesysteem wil hij de hele planeet naar een ander zonnestelsel transporteren waar Galactus nooit kan komen. Via de Future Foundation coördineert Sue de landen van de wereld om de teleportatiebruggen te bouwen en de energie te besparen die nodig is om ze te gebruiken. Maar zodra de bruggen worden geactiveerd, keert de Silver Surfer terug en begint zij ze te vernietigen. Johnny voorkomt dat ze de laatste brug op Times Square vernietigt en onthult wat hij uit de data heeft geleerd: haar naam is Shalla-Bal en ze werd Galactus’ boodschapper om haar wereld, Zenn-La, te redden. Shalla-Bal hoort de opnames van planeten die ze heeft helpen te vernietigen en betuigt haar spijt, maar ze weigert te helpen en vlucht.

• Nog een voorbeeldje van dat optimisme, wanneer de hele wereld meteen samenkomt om het plan van de Four werkelijkheid te maken.

• Teleportatie van objecten, mensen, laat staan planeten is vandaag de dag nog niet mogelijk. Maar eind vorig jaar hebben Britse wetenschappers wel een doorbraak in het veld gemaakt: kwantumteleportatie van informatie. Optische communicatie, vandaag nog het meest gebruikte, zet signalen om in miljoenen lichtpartikels om informatie over te brengen. Kwantumteleportatie gebruikt slechts één partikelpaar: twee fotonen. Dankzij kwantumverstrengeling staan die fotonen in verbinding met elkaar op eender welke afstand. Ze vonden een specifieke golflengte waarop de partikels niet gestoord zouden worden door optische en andere info, et voilà: de overdracht van informatie via de fotonen was heel snel en accuraat. Heel ingewikkeld allemaal voor leken, maar wel cool!
  • Ook bij die energiebesparing zijn er wel wat creatieve vrijheden genomen. In moderne elektriciteitsnetten wordt het grootste deel van de energie kort na opwekking gebruikt, omdat energieopslag op wereldwijde schaal nog niet bestaat. Een belangrijke reden waarom groene energie niet-hernieuwbare bronnen niet volledig kan vervangen, is dat er geen haalbare methode is om voldoende energie op te slaan tijdens piekmomenten. Maar Reed kan die technologie natuurlijk ook uitgevonden hebben…

• Een verrassende eigenschap van Ben: blijkt dat hij een baard kan laten groeien. Door de elektriciteitsbeperking kan hij op een avond zijn scheerapparaat niet meer gebruiken. Johnny moedigt hem aan om de baard te laten staan. In de comics heeft Ben ook al een baard gehad, maar dan wel in een nogal trieste verhaallijn waarin hij de laatste overlevende was van het team. Nee, dank je!

• In nog een bitterzoete scène schakelt Reed het scantoestel af dat hij had gemaakt voor Franklin. Hij vertelt aan zijn zoon dat hij niet wil dat hij zoals Reed wordt, omdat hij voelt dat er iets mis is met hem. Hoe meer hij zoekt, hoe banger hij wordt. Dus zal Reed erop vertrouwen dat Franklin hem ooit zal zeggen wie hij is. Pedro Pascaaaaal.

• Nadat de Surfer alle bruggen vernietigd heeft, is het tijd voor Johnny’s doorbraak. Hij heeft de taal van de Surfer ontcijfert en gebruikt de opnames die hij had om haar af te leiden. Johnny deelt wat hij weet: zij is Shalla-Bal, een wetenschapper en astronoom van de planeet Zenn-La, die een deal sloot met Galactus om haar planeet — en vooral haar dochter — te sparen.
  • In de meeste comics was ze de vriendin van de originele Silver Surfer, Norrin Radd. In de Earth X-reeks, die zich afspeelt op Aarde-9997, kreeg Shalla-Bal dan dezelfde krachten als de Silver Surfer.
  • Haar taal is volgens TV Tropes gebaseerd op Indo-Europese talen, omdat een aantal delen ervan afgeleid lijken van het Latijn, zoals “morha” > mor > sterf.
  • Hij confronteert haar met boodschappen van de planeten die ze opgeofferd heeft: Proxima Delphi (de planeet die de Fantastic Four vernietigd zagen worden, die leek op de Aarde), Saigas en Polaris (hier een planeet, maar in de Marvel-comics en series zoals The Gifted ook een superheldin en de dochter van Magneto).

Laatste gevecht

Ze hebben nog een ultiem reddingsplan. Met Franklin als lokaas wil het team Galactus naar de laatste brug lokken, om hem daarna uit het melkwegstelsel te teleporteren. Sue onderhandelt met Harvey Elder om de New Yorkers te evacueren naar Subterranea, zijn ondergrondse stad. Het plan lijkt eerst te lukken, voor Galactus hun list doorziet en Franklin dreigt te doden. Sue gebruikt al haar kracht om hem naar de poort te duwen terwijl Reed Franklin redt. Dat lukt, tot wanneer Galactus zich plots weer naar buiten trekt. Johnny probeert zichzelf op te offeren om Galactus een laatste duw in de poort te geven, maar wordt tegengehouden door Shalla-Bal. Ze stuurt hen er allebei door en de poort sluit zich achter hen. Sue lijkt te bezwijken aan haar krachttoer, maar Franklin haalt ineens zijn krachten boven en redt haar. Galactus is geen bedreiging meer en het team kan weer iets minder grote dreigingen aanpakken — en een ongehoorzaam autozitje. Ondertussen viert de Aarde hun vijfjarig jubileum.

• De laatste brug kunnen ze volgens Reeds berekeningen nog 37 seconden openhouden. Toeval of niet, First Steps is de 37ste film in het MCU.

• Wanneer ze het plan uitgestippeld hebben, is het winter. Gezien het aan het begin Halloween was en het team een maand in de ruimte zat, moeten we er wellicht van uitgaan dat dit het begin is van het volgende jaar, ergens in januari of februari, en dat het bouwen van de bruggen maar enkele weken heeft geduurd.

• Terwijl de New Yorkers naar Subterranea trekken, gaat Ben toch nog eens langs bij Rachel in de synagoge, waar ook mensen samengekomen zijn om steun te zoeken bij elkaar. Ook haar is zijn verfijne garderobe opgevallen, en hij zegt haar dat hij alleen kwam om haar te zien. Schattig!
  • Ben zijn verhaallijn is minder tragisch dan in vorige versies, maar gezien de korte tijdspanne en zijn standvastigheid maakt hij niet de evolutie door die de andere personages krijgen. Ergens jammer, maar wel duidelijk is dat hij hier de rots (lol) in de branding is.

• Daar is het optimisme dat deze film zo charmant maakte voor mij ook weer, met deze mooie quote van een nieuwsanker: “Never doubt that a small group of thoughtful, committed citizens can change the world. Indeed, it’s the only thing that ever has.”

• De Fantasticar vliegt!

• In zijn tochtje door Manhattan grijpt Galactus een boom en lijkt hij eraan te ruiken. Vreemd, maar wellicht om de bodem te analyseren en iets te leren over de samenstelling van de planeet die hij wil opeten.

• Wanneer Sue crasht met de Fantasticar, gaat Reed achter Galactus aan. Met zijn krachten kan hij hem even vertragen, maar al snel begint Galactus Reed uit te rekken als een elastiek. Een gruwelijk effect, maar ergens blijven die stretchkrachten wat vreemd ogen, ook al is de CGI in orde. Daar is een theorie voor, die van de uncanny valley. Onze ‘eenvoudige’ breinen hebben een ingebouwde voeling met wat juist of fout is aan een menselijk lichaam. We weten hoe een gezicht of huid eruit moet zien, en daarom kan slechte CGI of verjongingssoftware zo bizar lijken. Bij elke thriller of horrorfilm deins je het meest terug voor ledematen die breken of in onmogelijke richtingen staan, maar de pretzeltechnieken van Mr. Fantastic zijn bedoeld als wonderlijk, en dat strookt daar misschien niet altijd mee.

• Om Reed ter hulp te snellen, haalt Johnny Ben uit de ruimte om af te vuren op Galactus. En dan zegt Ben toch zijn bekende slagzin! First Steps bevat een paar referenties naar de eerste FF-animatieserie uit 1967, die ze blijkbaar ook in dit universum hebben. Ben doet zijn beklag aan Johnny over de slagzin “It’s clobberin’ time!”. Johnny (en een passant in Yancy Street) wil hem die meermaals doen zeggen, maar Ben houdt vol dat het iets is uit de serie en hij dat nog nooit heeft gezegd. In de comics gebruikte hij de zin voor het eerst in een gevecht met Mole Man in Fantastic Four #22 uit 1964, drie jaar voor de animatieserie.

• Galactus zet weer koers naar Franklin, waar H.E.R.B.I.E. hem een slaapliedje aan het zingen is.

• Reed opent een van de ventielen waar de voedingsbuizen van Galactus op aangesloten zijn om hem te vertragen.

• Wanneer Galactus Franklin meeneemt, begint Sue hem weg te duwen met haar krachten, door een krachtveld uit licht te gebruiken. Ook Kamala Khan of Ms. Marvel en Monica Rambeau hebben gelijkaardige krachten op basis van licht.

• Reed probeert haar te doen stoppen, en dan zien we zijn uitgerekt pak. Galactus had hem dus wellicht kunnen doden.

• Johnny wil zich opofferen voor Franklin, maar op het laatste moment doet Shalla-Bal dat in zijn plaats. Je zag het misschien aankomen, maar ik vond het een mooie afsluiter van haar verhaallijn.

• En ook: de manier waarop de Fantastic Four hier voor elkaar vechten, maakt deze sequentie beter dan het gemiddelde MCU-gevecht.

• Ik wist wel dat Marvel niet nog een vrouwelijk personage zonder veel reden ging doden, en gelukkig was er hier wel een goede reden voor. Franklin gebruikt de kosmische krachten waar Galactus over sprak om Sue weer tot leven te wekken. Wanneer ze weer ademhaalt, zien we die sterrengloed in haar ogen.
  • In een zalig moment begin baby Franklin te klappen als hij ziet dat Sue weer leeft. Correctie: het was Ada Scott die dit moment improviseerde.

• Eind goed, al goed. Ondertussen is er een jaar voorbij sinds het begin van de film en is er opnieuw een aflevering van Ted Gilbert aan hen gewijd. Maar wanneer ze een nieuwe oproep krijgen, lopen ze de studio uit. In de gang zien we duidelijk een paar gladiatoren. Dit kan toch bijna niet anders dan een verwijzing zijn naar Gladiator 2 — met Joseph Quinn en Pedro Pascal, weet je nog?

• Die laatste scène met dat autozitje? Geniaal. Die licht afkeurende blik van Franklin, de alwetende blik van Sue en die klungelende pipo’s — goud waard. Ik hou van deze personages!

• In de credits zien we heel wat opgemaakte tijdschriften, net als bij Thunderbolts*. Heel vluchtig zien we ook een referentie naar de comicscover van Alex Ross waarop Reed een uitgerekt gezicht heeft.

• We horen daarbij een origineel liedje, Let Us Be Devoured, geschreven door Michael Giacchino en gezongen door Inside Out 2-componist Andrea Datzman. Een eerdere versie van de film bevatte volgens Giacchino meer over de apocalypssekte die Galactus en zijn plannen voor de Aarde verwelkomden. Dat stuk werd geknipt en het liedje verhuisde naar de credits.

Mid-credits

Het zou geen Marvelfilm zijn zonder creditscènes. De midcreditsscène speelt zich vier jaar later af. Sue leest thuis voor aan Franklin en gaat een ander boek halen. Bij haar terugkeer ziet ze hem communiceren met een man in een groene mantel die een metalen masker vasthoudt. Wie zou dat toch zijn?!

• Het Baxter-gebouw is herbouwd na de vernietiging door Galactus. Geen verhuis voor hen, dus.

• Sue vraagt aan H.E.R.B.I.E. om het boek te pakken waar Franklin zo van houdt. De robot toont Charles Darwins The Origin of Spieces. 😂

• En daar is hij dan, Doctor Doom! Regisseur Matt Shakman bevestigde dat het echt Robert Downey Jr. was op de set. De scène werd overigens geregisseerd door de Russo-broers, die ook Avengers: Doomsday voor hun rekening nemen.
  • Oplettende kijkers konden de inhoud van de scène al raden bij de credits, want bij de muziek verschijnt “Doom?”, een track van Alan Silvestri, die de score zal maken voor Doomsday. Oeps!

• Geen verrassing dus, de laatste boodschap: The Fantastic Four will return in AVENGERS: DOOMSDAY. Dat wisten we ook al in april, na de urenlange stoelenonthulling voor de cast van die film.

• First Steps is opgedragen aan twee mensen: Inez Shakman, de moeder van de regisseur die overleed tijdens de productie, en Jamie Christopher, een Marvel Studios-veteraan die onverwacht overleed en uitvoerend producent zou zijn bij deze film.

• Net voor de post-creditsscèene krijgen we nog een quote te zien van Jack Kirby: “If you look at my characters, you will find me. No matter what kind of character you create or assume, a little of yourself must remain there.” Schrijven wat je kent, een belangrijke regel voor auteurs.

Post-credits

We hadden het eerder al over de animatieserie van de Fantastic Four, en daar speelt de post-creditsscène op in. We zien de serie-intro van de versie van Aarde-828.

• Dit was de ‘echte’ versie uit de jaren 60.

• In deze versie lijkt het team op de acteurs uit de film, en er komen ook een paar (verwijzingen naar) slechteriken in voor:
  • Red Ghost en zijn Super-Apes, die na hun gevecht met de Four aan het begin van hun carrière dus opgenomen werden in de serie. En Red Ghost heeft ook wat weg van John Malkovich.
  • Het team loopt langs een winkel genaamd Impossible Toys & Arcade, een referentie naar comicvillains Impossible Man en Arcade.
  • Dragon Man, een gigantische paarse draak en android die tot leven gewekt was door Diablo. Later werd hij evenwel nog lid van de Future Foundation.

• Bonus! Als je op Disney+ kijkt tot na de post-creditsscène, toont ‘de Future Foundation’ nog een QR-code om je te bedanken. Die linkt naar een pagina waarop je een online Fantastic Four-comicbundel gratis kan lezen of downloaden. Met issues van de jaren 60, 90, 2000 tot nu. Cool!

En nu?

We kunnen het niet laten om alweer even te speculeren over wat er nu nog kan volgen.

• Het is wel duidelijk dat Franklin bijzonder machtig is. Niemand anders heeft de inherente kracht om de doden weer tot leven te wekken. Kan dat een effect gehad hebben op Sue dat we nog niet zagen?

• Die Kosmische Kracht is dus niet te onderschatten. Dat wordt duidelijk wanneer je naar de comics kijkt en ziet welke krachten de jongen nog heeft:
  • Hij kan ook pocket-universa maken en materie en energie aanpassen, zoals er energiestralen van maken.
  • Telepathie en telekinese zijn ook krachten van hem. Zien we dat hier misschien wanneer Franklin Doom aanraakt?
  • Franklin is een levende Time Stone: hij kan naar de toekomst en het verleden reizen en de tijd stopzetten.
  • Teleportatie en vliegen: Hadden ze dat maar geweten in First Steps. Galactus zou snel weggeweest zijn!
  • Nog iets dat handig had kunnen zijn: Franklin kan zichzelf vermenigvuldigen in de comics.
  • Hij kan de realiteit veranderen, zelfs op universele of multi-universele schaal.
  • Tot slot kan hij ook nog de toekomst voorspellen of aanvoelen, zelfs in de multiversa.

• Die laatste twee zijn vooral interessant voor Dr. Doom, die de antagonist wordt in Doomsday, de volgende Avengers-film. Volgens de officiële synopsis zal hij een crisis veroorzaken voor het ganse Multiversum. We kunnen aannemen dat hij daarvoor Franklin wil gebruiken.

• Wat hij precies wil doen, daar hebben we het raden naar.
  • Op Twitter speculeert iemand dat hij Franklin, Sentry en Wanda Maximoff wil gebruiken om tegen Loki te vechten, het multiversum in elkaar te doen stuiken en daarover te heersen.
  • Ook onze eigen Frédéric heeft al een theorie.
  • We grijpen nog één keer terug naar de comics, want ook Avengers: Secret Wars komt er nog aan. In die stripreeks liet Doom de realiteit herschrijven zodat Franklin zijn kind werd en hij Galactus kon gebruiken om de helden aan te vallen. Is dat de reden waarom de Fantastic Four naar Aarde-616 gaan, zoals we zagen in Thunderbolts*?
  • Misschien zal de eerste trailer voor Doomsday al iets meer zeggen. Die verschijnt naar verluidt in de bioscoop bij Avatar: Fire and Ash, vanaf 17 december in de zalen. (Dat wordt een goed gevulde trailersectie, want ook The Odyssey van Christopher Nolan en Spider-Man: Brand New Day zouden dan een eerste trailer krijgen.) Aaaah, de bioscoop!

Fantastic Four: First Steps is nu te zien op Disney+, ook in IMAX Enhanced.