Cult of the Lamb: Woolhaven DLC review – winter is coming

Cult of the Lamb krijgt zijn eerste betalende, grote uitbreiding. De titel van Massive Monster kon met zijn ongemakkelijk grappige tweespalt tussen schattig en demonisch en zijn verfijnde combinatie tussen action roguelike en city builder heel wat gamers bekoren toen het uitkwam in 2022. Het spel bleef ook maar beter worden dankzij tal van kleine gratis updates in de daaropvolgende jaren. Updates die nieuwe modi en cosmetics toevoegden, al bleven ze vooral verder riffen op zaken van de basegame. De nieuwe DLC, Woolhaven, gooit het over een andere boeg en biedt niet alleen een nieuwe zone en verhaal aan, maar voegt een nieuwe mechanic toe die de basegame in een ander daglicht zet: barre winters. Is de nieuwe content zijn prijs waard? En zijn de strenge weersomstandigheden reden genoeg om nog eens een nieuwe cultus te starten? Wij trotseerden (nog eens) de ijzige kou voor de glorie van Satan om jullie deze review te brengen.

Lam Gods

“Ik ben Yngya. Ik bracht ooit winter naar deze landen, maar de bischoppen hebben me geslacht en laten rotten”. Met deze ijzige groet vraagt de gevallen godin om hulp en start het avontuur van Woolhaven. Het verhaal ziet ons lammetje, god in de maak, het mysterie ontrafelen van de wintergodin, haar vergane lammerenvolk en de berg die over de vallei uittorent. Die laatste is namelijk door het gebrek aan de godin ingepalmd door ene Marchosias. Hij en zijn roedel vechten hand en tand voor een leven zonder ketens, ver weg van de theologische oorlogen tussen bisschoppen en goden. In die strijd onderbraken zij de terugkeer van Yngya en met haar de lammeren die we sinds ons hoofdpersonage niet meer hebben gezien. Alleen heeft Marchosias nog een ander probleem dan ons en onze heilige queeste. De berg rot namelijk langzaam weg van binnenuit. Een fenomeen dat allesbehalve natuurlijk is, en de oorsprong hiervan bestrijden zou wel eens tot de waarheid kunnen leiden. Over Yngya’s verdwijning, maar evenzeer over haar terugkeer…

Dit epos van om en bij de 15 uur zal je van hot naar her op de berg sturen en wordt ondersteund door tal van nieuwe NPC’s en natuurlijk Yngya zelf. Hun dialogen en de broodkruimels informatie over wat hier gaande is, zijn in typische Cult of the Lamb– stijl mysterieus, zwartgallig en absoluut doordrenkt van satanische iconografie. Toch hecht je je al snel al aan de nieuwelingen, terwijl ook gauw duidelijk wordt dat hier iets niet pluis is en je niet zomaar alles wat Yngya zegt kan vertrouwen. Haar imposante figuur en absoluut meesterlijke sounddesign zetten dat verder ook duidelijk in de verf. Tegelijk maakt Massive Monster ook handig gebruik van dit nieuw verhaal om de backstory van ons lammetje verder uit te diepen. Woolhaven was de laatste levende clan lammeren. Hun val is wat de bischoppen in de basegame dwingt om jou op het kapblok te leggen om de profetie te fnuiken, al bereiken ze hier nét het tegenovergestelde mee. Het is een leuke manier om het oorspronkelijke verhaal te recontextualiseren. En zoals we verder gaan zien, is dat lang niet het enige wat deze DLC in een nieuw daglicht zet.

Uiteindelijk leidt je avontuur tot de onvermijdelijk confrontatie met Marchosias. Een gevecht dat meer nog dan de levels weer eens aantoont hoe prachtig grotesk de artstyle van Cult of the Lamb is. De basegame was al een absolute streling voor het oog, maar Woolhaven doet daar nog een fikse schep bovenop. Monsters en omgevingen druipen letterlijk en figuurlijk van de stijl terwijl nieuwe cutscenes en technieken de sleutelmomenten van het verhaal meesterlijk mooi maken. Heel af en toe doen de nieuwe ontwerpen zelfs denken aan The Binding of Isaac en Edmund McMillens iconisch goor palet. Alle remmen los dus, en we zouden het op geen andere manier gewild hebben.

Let it snow

In je queeste zal je Yngya helpen haar krachten terug te krijgen en het stadje Woolhaven heropbouwen. Die laatste ontgrendelt tal van nieuwe mechanics voor het spel, zoals de mogelijkheid om dieren te houden of legendarische wapens te smeden. Alleen komen die upgrades met een prijs. Yngya’s gradueel herstel betekent ook de terugkeer van de winter. En met ieder stukje kracht, wordt ook die sterker. Een winter die drastische gevolgen heeft voor het reilen en zeilen van je cultus. Cultus die, aangezien de DLC pas bereikbaar is na het slachten van de vier bischoppen in de basegame, al lang geen klein groepje vrienden meer is, maar een waar dorp is geworden. De vraag die de Woolhaven-DLC dan ook stelt, is of jouw plan van aanpak ook robuust genoeg is onder deze barre nieuwe omstandigheden…

Komt bekend voor? Het deed ons alleszins ook meteen denken aan Frostpunk. In de praktijk ligt het er ook niet ver van af, min het politieke luik. Periodiek waait de sneeuwstorm over je kamp en legt het je werkkrachten en structuren lam. Een extra upgrade tree biedt soelaas in de vorm van een centrale verwarming, hitteposten en een slachthuis om die nieuwe veeteelt-mechanic om te toveren in een voorraad voedsel wanneer je akkers onbewerkbaar zijn. Tegelijk zijn er ook nieuwe grondstoffen en helpers toegevoegd om het hele gebeuren complexer te maken en je te dwingen op je economie te hertekenen. Straffer nog, Marchosias pakt in het prille begin van de DLC zelfs je huidige voedselvoorraad af. De DLC maakt hiermee zijn punt van meet af aan duidelijk en zet zo elegant iedereen weer op gelijke voet.

Met je controller in de hand valt het weliswaar al bij al nog mee. De initiële dagen zijn nog een schok, maar bij de eerste dooi en met aangepaste doctrines moet je echt geen citysim- grootmeester zijn om te overleven. De winter biedt ook voordelen. Eén van de leukste – en nog een voorbeeld van slim gebruik van de basegame – is dat het meren in de gebieden rondom je kamp bevriest en dus bewandelbaar maakt. Dit opent de deuren naar gloednieuwe zones en andere manieren dan dungeon runs om je voedsel- en grondstoffenvoorraad op peil te houden. Maar dus, tenzij je op de extra harde moeilijkheidsgraad speelt, is de winter overleven meer dan doenbaar en is het vaak gewoon een leuke twist op het management-gedeelte. Als je dat niet vindt, mag je op het einde van de DLC de winter zelfs terug afzetten. Hetzelfde kan echter niet gezegd worden over de moeilijkheid van de nieuwe dungeons en hun duivels gespuis…

Ijs en rot

Aangezien deze DLC op het einde van de basegame valt, verwachten de ontwikkelaars natuurlijk dat je al heel wat unlocked hebt om je krachtig te maken. Ze halen daarom ook alles uit de kast om jouw klim te stoppen. De twee nieuwe regio’s, Ewefall en Rot Caverns, huisvesten zo een twintigtal nieuwe vijanden en bazen met gloednieuwe mechanics en bullet hell-patterns om te leren. Hun design is geweldig en technisch valt er weinig te bemerken aan de indrukwekkend gevarieerde lijst, maar hun aantallen en aanvalspatronen transformeren het slagveld vaker dan niet in een onleesbare clusterfuck van lichten en effecten waarbij het onmogelijk is om een slag uit te delen zonder er zes terug te krijgen. Als je al een slag kan landen, want het is duidelijk dat je in deze nieuwe zones beter af bent met het nieuwe wapen van de DLC – de flail – om vanop afstand wat potshot te landen tot de visuele rust terugkeert. Geen onoverkomelijke uitdaging gelukkig, zeker met de gemakkelijke moeilijkheidsgraden die het spel aanbiedt, en zowat alle bazen blijven desondanks meesterwerken. Zet je het echter op bikkelhard (of voeg je er de permadeath-mechanic van de laatste update aan toe), zullen enkele gevechten wel frustrerend oneerlijk aanvoelen.

Natuurlijk biedt Woolhaven ook oplossingen voor zijn zelfveroorzaakte problemen in de vorm van het bovenvermelde nieuwe wapen, alsook nieuwe relics en tarotkaarten. Deze draaien allemaal rond de nieuwe thema’s van ijs en rot en bieden soms krachtige effecten, zoals de tijd bevriezen als je geraakt bent of iedereen in lichterlaaie zetten bij de start van een gevecht, inclusief jezelf. Het is wel een feit dat samen met de nieuwigheden van afgelopen updates zoals cursed mantles, heavy attacks, relics en de blunderbuss, de gameplay van Cult of the Lamb nog nooit zo goed aanvoelde als nu. Er zijn tonnen verschillende combinaties waardoor iedere run anders aanvoelt. En aangezien je niet te lang kan wegblijven van je kudde met de nieuwe winterse realiteit, zijn de nieuwe dungeons ook nooit te lang of vervelend. Net als in de basegame de perfecte palet cleanser wanneer alle problemen in je kamp verholpen zijn.

Kleine voetnoot voor wie Cult of the Lamb nu pas weer op z’n radar heeft met deze DLC: het spel is tegenwoordig ook volledig in coöp te spelen. Het helpt absoluut niet voor de visuele overdaad maar werkt desalniettemin even goed als wanneer je alleen zou zijn. Sterker nog, het verdeelt verder het aantal verschillende builds die je kan samenstellen en maakt je vaker dan niet compleet overpowered. Heel fijn allemaal, highly recommend als deze DLC je excuus was voor een gloednieuw potje.

Duizend en één taakjes

Als tussendoortje biedt Woolhaven ook tal van zij-missies aan. Sommige zijn nodig voor de nieuwe unlocks, andere zijn dan weer puur om cosmetics vrij te spelen. Mocht je Cult of the Lamb spelen om schattige cultleden te verzamelen en te customisen alsof je Animal Crossing speelt, ben je met de meer dan 100 nieuwe kleren en follower forms gezet voor een leven. Elk van de tien belangrijke dorspbewoners (zonder te spoilen waarom) brengen ook hun eigen set opdrachten mee. De rancher wil dat je elk dier grootbrengt, de smid wil dat je legendarische stukken wapens terugbrengt uit de kerkers, de architect vraagt om je kamp te versieren met decoraties uit Woolhaven en ga zo maar door. Ook hier sturen enkele missies je terug naar delen van het basisspel, wederom bekeken door de winterse lens van de DLC. Dit opent weeral nieuwe gebieden maar ook personages en verhaallijnen. De lore was al diep, maar wie maar niet genoeg kreeg van deze satanistische Happy Tree Friends-wereld, kan nu als een ware historicus aan de slag.

Niet elke missie is natuurlijk even boeiend. Woolhaven kent ook zijn lot droge fetchquests voor een habbekrats. Het leeuwendeel is dat gelukkig niet, en alles samen moeten we vaststellen dat deze aanzienlijk de levensduur van deze al grote DLC verder verlengen. Waar je in rechte lijn zo een 15u zoet bent afhankelijk van je moeilijkheidsgraad, kan je hier gerust een vijftal uurtjes bijtikken als je echt alles wil doen en zien. 20 uur plezier voor net geen €17 is een goeie ratio, maar zoals al meermaals gezegd, is de grote kracht van Woolhaven dat het ook de basegame vernieuwt. In dat opzicht is deze DLC misschien nog het best te pruimen als je een gloednieuw potje start met alle nieuwigheden sinds 2022. Als je dat doet, ben je (weeral) 50+ uren vertrokken voor half dat getal als prijs. En voor de kwaliteit die je krijgt, is dit bijna diefstal in de grootteorde van Silksong.

Requiem

Net zoals in de basegame mag deze Woolhaven ongegeneerd stoefen met zijn soundtrack en audiodesign. De stem van Yngya alleen al is een indrukwekkend staaltje studiowerk dat meteen voor kippenvel zorgt. Alles in de DLC is echter van die kwaliteit, van de heruitgevonden winterversies van bekende deuntjes tot de omverblazende beats van de nieuwe baasgevechten. Woolhaven is net als de basegame een avontuur dat je net zozeer met je oren als met je duimen ervaart, en de hele OST behoort zonder twijfel tot een van de beste in de industrie. Het won al een award op het Film Fest Gent in 2023, en zou dat ongetwijfeld opnieuw kunnen doen met de soundtrack van de DLC.

Alleen is componist Narayana Johnson (AKA RiverBoy) helaas heengegaan in april vorig jaar, wat ook deels de vertraging voor de DLC verklaart. Veel van het werk was dan al geleverd, maar de laatste motiefjes en melodieën werden afgewerkt door nauwe concullega’s en familieleden van RiverBoy. De soundtrack van Woolhaven is daarom nog extra bitterzoet. Elke noot stelt het nalatenschap van Johnson voor. Hem vereeuwigd zien in spirit maar ook als onsterfelijke NPC in deze uitstekende DLC, is de grootste eerbied die de makers hem kunnen schenken. Wij hadden alleszins een krop in de keel bij het weerzien van de te vroeg vertrokken maestro. Rest in peace, op onze Steamdeck en in ons hart blijf je eeuwig verder leven.