Half Man review: vernietigende mannelijkheid

Richard Gadd volgt zijn letterlijk en figuurlijk monstersucces Baby Reindeer op met het al even spraakmakende Half Man. In de bikkelharde maar gelaagde serie onderzoekt de acteur en schrijver hoe mannen elkaar en zichzelf kapot kunnen maken met hun toxiciteit.

Afleveringen gezien: 6/6

Broers

In Half Man neemt Gadd de hevigste rol op zich. Hij speelt Ruben, die na jaren weer opduikt in het leven van Niall (Jamie Bell, Rocketman, Billy Elliott). Hij staat net op het punt om te trouwen en is verre van blij om hem te zien. De angst in zijn ogen staat in schril contrast met Rubens bijna manische blik. De twee hebben een intense en zelfs gewelddadige aanvaring, maar waarom precies weten we niet. Voor we dat kunnen ontdekken, keren we helemaal terug naar het begin.

Op zijn vijftiende woont Niall (Mitchell Robertson) nog bij zijn moeder Lori (Neve McIntosh) in de buurt van Glasgow. Hij is timide en onzeker, en dat verbetert niet wanneer zijn moeder vertelt dat zijn twee jaar oudere “broer” Ruben (Stuart Campbell, The Winter King, SAS Rogue Heroes) binnenkort terugkeert uit de jeugdgevangenis. Hij is namelijk de zoon van Lori’s vriendin Maura, en dus logeert hij bij hen. Het is meteen duidelijk dat Ruben een dominant alfamannetje is en helemaal over Niall heen loopt. Ook al is hij bang van hem, toch krijgen ze weer een band en helpen ze elkaar.

Niall helpt Ruben met zijn examens en Ruben rekent af met Nialls pesters. Een van de jongens is in elkaar geslagen, en zo begint het geweld opnieuw. Daarbovenop komt ook nog een verontrustende seksuele laag, want Niall worstelt met zijn seksualiteit. Ruben dwingt Niall half om voor het eerst seks te hebben met Rubens vriendin, waar hij bij zit. Dat is het begin van een relatie van aantrekken en afstoten die steeds meer ingewikkelde situaties en tragedies teweeg brengt.

Gelaagd

Een luchtige kijkervaring is Half Man allerminst. Ik raad dan ook niet aan om de zes afleveringen te bingen, want dan hou je geen fraai beeld over van mannelijkheid. Ruben is overheersend en dwingend, maar tegelijk charmant en sociaal. Met veel toxisch gedrag komt hij dan ook weg. Hij gebruikt de empathie en het gebrek aan zelfvertrouwen van Niall om hen van elkaar afhankelijk te houden. Ruben is dan ook nog eens impulsief en agressief, en doorheen de afleveringen bouwt de spanning telkens vlugger op wanneer hij in beeld verschijnt.

Tegelijk voelt hun band ook vaak oprecht aan, en zijn ze beiden op zoek naar verbinding. Beide jongens groeiden op zonder vader of mannelijk rolmodel. Rubens vader was zelf gewelddadig en zat in de gevangenis, dus enige zachtheid was al lang uit hem verdwenen. Niall worstelt bovendien met zijn seksualiteit en wil die, ondanks zijn eigen lesbische moeder, zo veel mogelijk onderdrukken. Net ook omdat Ruben zo’n overheersende versie van heteroseksualiteit uitdraagt en Niall doodsbang is van zijn reactie. Zelfs op de unief, wanneer Niall probeert om los te komen van zijn verleden, grijpt hij terug naar wat hij kent. Met alle gevolgen van dien.

Ook in Baby Reindeer behandelde Richard Gadd thema’s zoals homoseksualiteit, schaamte en problemen met intimiteit. Ruben is een schoolvoorbeeld van schadelijke heteroseksualiteit, en had zo onder de invloed van de manosphere kunnen zijn. Want de meeste van die aanhangers zijn niet (invloed)rijk, maar gewone mannen uit soms kwetsbare achtergronden. Tegelijk zijn een groot deel van de interacties tussen Ruben en Niall erotisch getint. Niall onderdrukt zijn seksualiteit vaak expliciet, maar bij Ruben krijgen we veel minder inzicht. Half Man is daarom een opmerkelijke studie van mannelijke relaties, die zelden zo in beeld worden gebracht.

Staat of valt

De serie kan rekenen op een geweldige cast. Gadd gooit zich vol overgave in zijn rol. Hij is vaak onleesbaar, soms oprecht angstaanjagend, gespierd en omvangrijk, maar met een mager gezicht en wanordelijke baard en haar. Wanneer de emotionelere scènes komen, geloof je ook die pijn in zijn ogen. Het moet een heftige rol geweest zijn om te belichamen, maar Gadd is er meer dan in geslaagd. Als Rubens jongere versie is Stuart Campbell een ontdekking. Instant charmant, maar even onvoorspelbaar.

Maar hoewel beide acteurs een figuurlijk grote plaats innemen, staat of valt de serie met de vertolkers van Niall. Mitchell Robertson heeft wellicht de minst veelzijdige rol, want de jonge Niall durfde weinig weerwerk te bieden tegen Ruben. Hij moest dus vaak angstig en terughoudend zijn. Dat doet Robertson wel zonder Niall ook zielig of ongeloofwaardig te maken. Ten slotte is er ook nog Jamie Bell, al tientallen jaren een meerwaarde in film en tv. Een paar jaar geleden maakte hij nog heel veel indruk in All of Us Strangers, en hier is hij opnieuw geweldig als de oudere Niall. Hij laat heel veel kanten van hem zien: wanhoop, woede, vreugde, empathie. Niall blijft in strijd met zichzelf, en Bell is elke scène gewoon fantastisch. Hij blijft een onderschatte acteur.

Half Man heeft ook nog een Belgisch kantje. Regisseur Eshref Reybrouck (Undercover, Cordon) nam de drie laatste afleveringen voor zijn rekening, en schakelde daarbij Frederic Van Zandycke (Milano, Het smelt) in als cinematograaf. Filmmakers van bij ons doen het steeds beter in het buitenland, en als je werk als dit ziet, snap je waarom.

Half Man is nu te zien op HBO Max.