Köln 75 review: chaotisch zoals jazz

The Köln Concert is een live, solo dubbelalbum van Keith Jarret dat het eindpunt vormt voor Köln 75. Op Film Fest Gent vroeg ik me af hoe de geschiedenis van een live jazzalbum een boeiende film kon opleveren. En of het een boeiende film was!

Köln 75 opent in 2006 op het verjaardagsfeest van de 50-jarige Vera Brandes. Haar vader maakt direct duidelijk in een speech dat hij niet trots is op zijn dochter terwijl het duidelijk is dat Vera zeer succesvol is. Hierna worden we direct terug gekatapulteerd naar de jaren 70 in Keulen.

Vanaf het begin is het duidelijk dat Köln 75 geen jazz-film is. Het legendarische optreden van Jarret is dan misschien de rode draad doorheen de film, toch fungeert het meer als kapstok om andere verhalen aan op te hangen.

Twee standpunten

Als eerste is er het verhaal van Vera Brandes, een tiener en jazzfan (ja, ze bestaan). We weten dat het haar zal lukken om dit concert te organiseren, al zou je haar op voorhand die kansen niet geven. Brandes leeft in een vrij conservatief West-Duitsland, wat niet ideaal is voor een tiener die zich wil vrijvechten. In een jazzbar ontmoet ze saxofonist Ronnie Scott, die haar overtuigt enkele concerten te regelen voor hem. Ze wil hier na enkele kleine succesen direct haar beroep van maken, alleen zit ze ook nog gewoon op school. Uiteraard krijgt ze niet de steun van haar ouders en op guerrilla-achtige wijze doet ze toch haar ding verder samen met haar vrienden en uiteindelijk ook haar broer.

Langs de andere kant krijgen we vanaf ongeveer de helft van de speelduur van Köln 75 ook een ander standpunt: Keith Jarrett. Jarrett is een Amerikaanse jazzpianist die bekend staat om zijn magistrale improvisatie-optredens. Alleen zorgt zijn manier van spelen ervoor dat hij veel last heeft van rugklachten. Dit zorgt er mede voor dat Jarrett eigenlijk geen zin heeft in het concert. Het is dan ook nog maar de vraag of hij de moeite zal doen om tot Keulen te komen.

Doorheen de verschillende perspectieven krijgen we muziekcriticus Michael Watts te horen als verteller. In deze vertelsequenties wordt de ironie en zelfspot niet geschuwd. Deze stukjes geven ons als kijker wat achtergrond over de jazzwereld. In de verhaallijn van Jarrett duikt Watts uiteindelijk ook op, wat het allemaal een extra leuk meta-laagje geeft.

Verfrissende vertelling

Köln 75 is een immens dynamische film, zeker wanneer we de jonge Vera Brandes volgen. Mala Embe (ook al is ze 28 jaar tijdens de opnames) speelt een erg overtuigende gepassioneerde, jonge vrouw. En met immens veel humor. Ze is rad van tong, vuilgebekt en kan veel doen met haar ogen. Daarmee staat in contrast acteur John Magaro (September 5, Past Lives) als Keith Jarrett. Jarrett is veel somberder, tegenwerkend en probeert precies een soort mysterie rond zich op te werken. Totaal geen persoon waar je een avond mee zou willen spenderen eigenlijk. Dit in contrast met de spring-in-‘t-veld die Vera Brandes is.

Regisseur Ido Fluk kan beide contrasten verfrissend in beeld krijgen, met als gevolg dat Köln 75 een veel grappigere film is geworden dan je op het eerste gezicht zou verwachten. De snelle camerabewegingen in de scènes met Vera zetten haar personage ook kracht bij, terwijl alles statiger wordt in Jarrett zijn scènes. De film zelf is van zichzelf bewust dat het geen documentaire is en benoemt via de verteller ook dat niet alles wat we zien 100% te vertrouwen is. Het speelt heel hard in op het imago dat het concert heeft: “Je moest erbij zijn”.

Köln 75 speelt het slim door voor de jonge garde in Keulen Duitse acteurs te voorzien en door namen als John Magaro voor de rol van Jarrett. Criticus Watts wordt dan ook weer vertolkt door Michael Chernus, waardoor er toch twee grote Amerikaanse namen mee in de productie zitten. En eentje daarvan is de verteller. Hierdoor hebben we dan ook een heel naturel spel, zowel in het Duits als in het Engels. Maar ook van Duitsers die Engels moeten spreken (en dat niet altijd even vlot kunnen). Maar dit draagt enkel bij tot de dynamische sfeer van de film.

Laat jezelf vanaf 12 november zeker zelf omverblazen met Köln 75 in de bioscoop.