One Battle After Another review: revolutie en zelfbehoud

Op het moment dat de VS stilaan in een maatschappelijke crisis terechtkomt, herinnert regisseur Paul Thomas Anderson er ons aan hoe erg het wel kan mislopen. Maar zijn nieuwste film One Battle After Another is ook veel meer dan een waarschuwing: zowel episch als intiem, dramatisch als geestig.

Revolutionair

In een alternatieve Verenigde Staten zijn de politie en het leger verweven en zwaaien ze overal het plak. Migranten worden opgesloten in kampen, racisme en witte suprematie welen tierig. Daartegen strijden de French 75, een linkse groep revolutionairen die met overvallen en bommen de middelen willen om migranten te bevrijden uit de kampen. Spilfiguren in die groep zijn Perfidia Beverly Hills (een indrukwekkende Teyana Taylor) en ‘Ghetto Pat’ (Leonardo DiCaprio). Zij is de vurige strijder, terwijl hij als bommenspecialist vooral expertise heeft. Een complementair koppel dus, maar hun geluk blijft niet duren.

De autoriteiten zitten hen namelijk achterna. Met voorop kolonel Steven Lockjaw (Sean Penn), die alles haat waar ze voor staan, maar tegelijk wel gefascineerd is door Perfidia. De twee hebben kort iets (hoeveel instemming zij daarin heeft, is voer voor discussie), maar daarna kondigt verandering zich aan voor Perfidia en Pat. Ze krijgen een dochter. Terwijl hij zich volledig vindt in zijn vaderrol, belandt Perfidia in een postnatale depressie. Haar zoektocht naar betekenis brengt haar terug bij de French 75, maar ook haar roekeloosheid neemt toe. Een reeks aan foute keuzes en de gevolgen daarvan doen de groep uiteenvallen. Perfidia krijgt hulp van Lockjaw, maar de rest moet onderduiken.

En zo gaat de film van groots en chaotisch naar intiemer en gefocust, aan beide kanten. Zestien jaar later woont Pat als Bob Ferguson samen met zijn dochter Willa (Chase Infiniti) afgelegen in een klein dorpje. Lockjaw wil zich dan weer opwerken in een clandestiene christelijke machtsorganisatie die de VS weer ‘puur’ willen maken. Maar wanneer zij ontdekken wie Perfidia voor hem was en dat ze een dochter heeft, wil hij het zekere voor het onzekere nemen. Hij wil Willa uit de weg ruimen. Die zoektocht en vergeldingsactie maskeert hij als militaire en politieoperaties gericht tegen de oude French 75. En dus moet Bob opnieuw naar zijn verleden terugkeren om zijn dochter te beschermen.

Niet voorgekauwd

Het meest indrukwekkende aan One Battle After Another is hoe veel Paul Thomas Anderson eigenlijk vertelt zonder je ermee voor het hoofd te slaan. Subtiel kan je de film niet noemen, met zijn spectaculaire explosies, achtervolgingen en vuurgevechten, maar de onderliggende thema’s worden zeker niet voorgekauwd voor het publiek. Je zou zelfs kunnen denken dat de film zich in het heden afspeelt. Maar de zaadjes die we nu zien in onze maatschappij, zijn wel volgroeid in Andersons universum.

Trumps immigratiedienst ICE pakt elke dag mensen op van buitenlandse origine, en niet enkel illegalen. Sinds de (voorlopige) stopzetting van Jimmy Kimmel Live! vorige week omwille van zijn opmerkingen na de moord op de rechtse activist Charlie Kirk, woedt in de VS opnieuw een hevig debat over persvrijheid en vrije meningsuiting. Steeds meer gebruikt president Trump zijn macht om dissidente meningen het zwijgen op te leggen of in diskrediet te brengen. Andor-schrijver Dan Gilroy pende als reactie op het Kimmel-nieuws een waarschuwing aan Hollywood, en bij uitbreiding iedereen. Paul Thomas Anderson springt eigenlijk mee op de kar met One Battle After Another, ook al schreef hij het scenario voor Trump opnieuw aan de macht kwam en baseerde hij het verhaal op Vineland, een boek dat zich afspeelt in de jaren 80.

Het politiek geweld van de French 75 krijgt namelijk ook meer relevantie na de moord op Kirk. Anderson toont dat iedereen kan afglijden in steeds extremere vormen van geweld in de strijd voor je waarden en normen. Maar er blijft een verschil als je degene bent die strijdt tegen de machtshebbers. De French 75 blijven ondanks hun vurig activisme kwetsbaar, omdat ze iets te verliezen hebben. Hoe vastberaden je ook bent, het wordt een stuk moeilijker als ze je leven of dat van je geliefden bedreigen. Dat zelfbehoud onderscheidt hen van Lockjaw en co, die in een autoritair regime heel erg ingedekt worden of na verloop van tijd zelfs bereid zijn om iedereen onder de bus te gooien.

Verankeren

Er is dus veel te ontleden in One Battle After Another, maar Anderson pakt het slim aan door dat alles te verankeren in een vader-dochterverhaal. Nadat de French 75 uiteen viel, wilde Bob gewoon zijn dochter beschermen. Maar dat achterom kijken had zijn sporen nagelaten. Zijn paranoia probeert hij te dempen met alcohol en drugs, waardoor hij niet altijd even aanwezig is.

Leonardo DiCaprio lijkt de laatste jaren aangetrokken door verloren of eerder zwakkere personages. Hij kiest vooral projecten met boodschappen waar hij achter staat, zoals het klimaat (Don’t Look Up!), Native Americans en racisme (The Killers of the Flower Moon). Hier houdt hij meer het midden in een iets meer mainstream film. Het is wellicht mijn favoriete vertolking van hem sinds The Wolf of Wall Street. Bob is veel toegankelijker en herkenbaarder, maar in zijn klunzigheid ook vaak hilarisch. DiCaprio gaat er volledig voor. Het staat zo ver van zijn publieke persona af dat hij me toch weer kon verbazen.

Met die humor balanceert Anderson het eerste nogal intense deel. Wanneer de andere French 75-leden horen dat Lockjaw op komst is, contacteren ze Bob. Hij probeert zich het onderduikplan van zestien jaar geleden te herinneren, maar dat loopt niet zo vlot. In een opvallend lange sequentie schakelt Bob de hulp in van Willa’s gevechtssportleraar, ‘sensei’ Sergio (Benicio Del Toro). Terwijl Bob in een ellenlange telefoondiscussie belandt met een French 75-lakei omdat hij de afgesproken wachtwoorden is vergeten, zien we hoe Sergio een hele groep migranten evacueert van hun schuilplaats bij hem thuis, omdat hij weet dat Lockjaw hen zal volgen. Hij is de kalmte en efficiëntie zelve, en Del Toro straalt een en al degelijkheid uit.

Tegelijkertijd moet Bob ook zijn dochter zien te vinden, die opgepikt wordt door een ander 75-lid (Regina Hall). Willa moet leren omgaan met wat haar vader haar geleerd had, wat ze van haar moeder wist, en nu ook wat ze van haar ontdekt. Ondanks haar rare jeugd is Willa een verantwoordelijke en wijze jonge vrouw. Chase Infiniti speelt haar gaandeweg met een groter wordende onderliggende opstandigheid, zeker wanneer ze onvermijdelijk in aanraking komt met Lockjaw. Dat maakt haar eerste rol eentje om niet snel te vergeten. Dit is ook Sean Penns memorabelste rol in jaren, en hij herinnert ons aan zijn kunde. Lockjaw kon heel makkelijk een karikatuur zijn, met zijn bijna onhoudbare woede en overdreven toxische mannelijkheid. Maar Penn laat zijn onzekerheid en hunkering naar herkenning goed doorkomen.

Wanneer alles uiteindelijk samenkomt, levert dat een oprecht spannende maar ook net iets te lange ontknoping op. Het is een klein puntje van kritiek in een film waarin Anderson alles ontzettend goed samenbrengt. Verschillende tonen, verhaallijnen, ideologieën en thema’s, gedecideerd in beeld gebracht door Anderson en cinematograaf Michael Bauman en met opnieuw een energieke score van Jonny Greenwood. Iedereen voor en achter de schermen trapt vol het gaspedaal in, en wij gingen maar al te graag mee met die dolle rit.

One Battle After Another is vanaf 24 september te zien in de bioscoop.