Woensdag is het zover. Dan speelt The Odyssey voor het eerst in onze bioscopen. Mocht je onder een steen geleefd hebben: de nieuwste film van Christopher Nolan is een bewerking van het wereldberoemde gedicht van de Griekse Homerus. Het blijft ondanks vele vertalingen een soms moeilijk te doorgronden werk, en van Nolan weten we dat hij vaak niet alles haarfijn uitlegt. Daarom sommen we de belangrijkste personages uit de film al even voor je op.
Odysseus (Matt Damon)
Zoals Beanie Feldstein zei in Lady Bird: “It’s the titular role!” Of toch bijna. Matt Damon speelt Odysseus, de legendarische Griekse koning van Ithaka die na de oorlog in Troje zijn weg naar huis zoekt, maar daar best lang (heel lang) over doet. Hij was daarvoor ook best lang (heel lang) van huis, want de Trojaanse oorlog duurde tien jaar. Hij bedacht de beroemde strategie met het houten paard, maar moet na de oorlog net als iedereen op eigen houtje (hehe) thuis raken. Dat wordt geen zomerse wandeling, want de weg huiswaarts is bezaaid met uitdagingen en obstakels, zoals mythische wezens, vijandige legers en zelfs godinnen.
Regisseur Christopher Nolan omschreef Odysseus als een complex personage, een geweldige strateeg en heel sluw. Dat was inderdaad gebleken in de Trojaanse oorlog. Verder is hij ook trouw aan zijn familie en de mannen onder zijn bevel. Als basis voor zijn versie gebruikte Nolan de karakterisering van Odysseus in de vertaling van The Odyssey uit 2017 door Emily Wilson.
Hij castte Matt Damon om meerdere redenen. Al grappend zeiden acteur en regisseur dat alle ‘andere mannen uit Nolans groepje’, zoals Christian Bale, Leonardo DiCaprio, Matthew McConaughey en Hugh Jackman al nee hadden gezegd, maar Damon was Nolans eerste keuze. Hij is ondertussen een acteursveteraan én iemand die dergelijke zware draaiperiode kon dragen. Het is ondertussen al de derde samenwerking tussen acteur en regisseur, na Interstellar en Oppenheimer, waarbij hij evolueerde van een bijna cameo naar een ondersteunende rol. Nu was de tijd rijp voor een hoofdrol, volgens Nolan. “Matt was een Jan Modaal in The Martian, en een soort superheld in de Jason Bourne-films. Odysseus is beide.” Die dualiteit had hij nodig om dit personage geloofwaardig en herkenbaar te houden.
Telemachus (Tom Holland)
Terwijl Odysseus bezig is aan zijn odyssee, wordt er ook naar hem gezocht. Want na de oorlog heeft zijn gezin geen idee van zijn lot. Leeft hij überhaupt nog? Zijn zoon Telemachus, de prins van Ithaka, blijft niet op zijn lauweren rusten. Hij is vastbesloten om zijn vader te vinden. Tegelijkertijd moet hij ook aandachtig zijn voor kapers op de kust. Nu de koning van Ithaka vermist is, azen heel wat machtsbeluste mannen op Penelope, de moeder van Telemachus. Ze hopen een huwelijk af te dwingen om zo de troon te kunnen bestijgen. En zo moet Telemachus snel opgroeien in de afwezigheid van zijn vader. Om het koninkrijk te behouden en zijn moeder te beschermen.
Nolan werkt in The Odyssey voor het eerst samen met Tom Holland, voor wie daarmee een droom uitkomt. In nagenoeg elk interview vertelt de acteur hoe betekenisvol deze setervaring was. Hij nam die ook meer naar Marvel Studios, waar hij Spider-Man: Brand New Day wat meer in handen nam. Of hoe zelfs Kevin Feige de impact van Chris Nolan voelt.
Penelope (Anne Hathaway)
Achter elke man staat vaak een vrouw die te goed voor hem is. In het originele gedicht van Homerus had Odysseus eerst zijn zinnen gezet op Helena (zie verder) als vrouw. Toen dat uitzichtloos bleek, viel hij voor Penelope, een andere mooie prinses. Hoewel politieke en verstandshuwelijken eerder de norm zijn in die tijd, vormen Penelope en Odysseus echt een team, een koningspaar. In zijn afwezigheid moet ze niet alleen het koninkrijk rechthouden en zien te beschermen, maar ook de positie van haar man als koning. Velen willen zijn plek in Ithaka overnemen. Om escalaties en een nieuwe oorlog te vermijden, moet Penelope hen te slim af zien te zijn, zeker wanneer haar zoon op pad trekt om haar man te vinden.
Om de standvastige en vindingrijke koningin te spelen, koos Nolan voor iemand van zijn eerdere samenwerkingen. Anne Hathaway was aangenaam verrast door het telefoontje van Nolan, zeker omdat ze zelf gek is op de Griekse mythologie. Maar toen ze voor het eerst hoorde dat hij The Odyssey ging doen, vroeg ze zich al af wie Penelope zou spelen. Dat zij het zou zijn, had ze niet verwacht. Volgens Nolan is Hathaway nochtans een vanzelfsprekende keuze. “Anne brengt een opmerkelijke volwassenheid en rust over als Penelope. Ze lijkt beheerst en strategisch en gaat kalm om met de gevaarlijke politiek van Ithaka, maar ze toont ook de passie die Penelope moet verbergen”.
Antinous (Robert Pattinson)
Een van de mannen die Penelope moet afhouden is Antinous. Hij komt zelf uit Ithaka, en ziet door de oorlog zijn kans schoon om aan het hoofd van het rijk te komen. Hij is in het originele gedicht de belangrijkste slechterik in het verhaal, en dat lijkt in The Odyssey ook zo te worden. Antinous zet zichzelf voorop als de belangrijkste kandidaat-koning, maar blinkt uit in arrogantie. Tegen de Griekse etiquette in maakt hij misbruik van de gastvrijheid van Penelope. Hij verkwist geld en voedsel en probeert zo Ithaka in een slechte positie te brengen om Penelope voor een blok te zetten. Zoals we al zagen in de trailers, heeft hij het ook gemunt op Telemachus, die als troonopvolger natuurlijk een bedreiging is voor hem.
The Odyssey geeft Robert Pattinson zijn eerste slechterikenrol van het jaar, want ook in Dune: Part Three zal hij een man spelen die de troon opeist. Nolan bood hem de rol aan na hun samenwerking in Tenet. Verrassend genoeg was de Britse acteur de enige die vroeg om het scenario eerst te lezen. “Al de rest zei gewoon toe”, reageerde Nolan toen naar verluidt. Die quote is viraal gegaan, maar Pattinson wilde vooral eerst zijn personage leren kennen om te zien welke aanpak hij kon voorstellen aan Nolan. Pattinson omschrijft zijn interpretatie als ‘slijmerig’ en vergelijkt zijn Antinous met het personage Lester Diamond van James Woods uit Casino. We krijgen het resultaat woensdag te zien!
Bijrollen
Helena van Troje (Lupita Nyong’o): Misschien het bekendste personage uit het verhaal rond Odysseus, maar dan vooral in Illias, niet in Odyssee. Helena is de vrouw van de Spartaanse koning Menelaos en wordt gezien als de mooiste vrouw ter wereld. In zijn afwezigheid werd Helena ontvoerd door / ging ze ervandoor met prins Paris van Troje, wat de Trojaanse Oorlog ontketende. Ook de casting van Lupita Nyong’o ontketende een oorlog, weliswaar van de online variant. Veel racisten zijn het niet eens met het feit dat een zwarte vrouw de mooiste vrouw ter wereld speelt. Veel moeten we daar niet over zeggen, want iedereen met ogen snapt Nolans castingkeuze. Alleen al die ongewilde symboliek is op zijn minst frappant te noemen.
Menelaus (Jon Bernthal): De Griekse koning van Sparta, de echtgenoot van Helena en de broer van Agamemnon. Hij startte de Trojaanse oorlog omwille van zijn vrouw en won die ook. Hij kreeg veel respect voor Odysseus tijdens de oorlog. Wanneer Telemachus hem opzoekt in de zoektocht naar zijn vader, ontpopt hij zich tot warme gastheer en mentor. Daar konden we ook al glimpen van opvangen in de trailers.
Klytaimnestra (Lupita Nyong’o): Je ziet het goed: Nyong’o heeft een dubbelrol in Nolans nieuwste. De actrice speelt ook Klytaimnestra, de zus van Helena en de vrouw van Agamemnon. Hun huwelijk is er vooral een van ruzie, in tegenstelling tot dat van de andere koninginnen die ze kent.
Athena (Zendaya): Niemand minder dan Zendaya speelt de godin van de wijsheid, de oorlog en de handvaardigheid. Zij verschijnt op bepaalde momenten aan Odysseus op zijn reis, wanneer hij haar bescherming nodig heeft. Het gaat om een heel kleine rol, maar natuurlijk was er op het internet veel te doen over het feit dat Zendaya nu nog een film maakt samen met haar man Tom Holland, naast de Spider-Manfilms. De twee kunnen niet lovend genoeg zijn over elkaar én The Odyssey zelf. Al waren Holland en Matt Damon wel een beetje ‘lastig’ over het feit dat zowel Zendaya als Anne Hathaway buitengewone feedback kregen van Nolan, in tegenstelling tot een simpele ‘goed, we gaan door’ voor de mannen.
Calypso (Charlize Theron): Odysseus kruist nog meer vrouwelijke wezens op zijn reis naar huis. Calypso is een nimf van het eiland Ogygia die een eigen plan heeft met Odysseus. Charlize Theron werkt net als Nyong’o en Zendaya voor het eerst samen met Christopher Nolan.
Agamemnon (Benny Safdie): Benny Safdie is nu wel toe aan zijn tweede Nolanfilm, nadat hij Edward Teller, de vader van de waterstofbom, vertolkte in Oppenheimer. Hij speelt hier Agamemnon, de Griekse koning van Mycene, de echtgenoot van Klytaimnestra en de broer van Menelaos. Hij leidde het leger dat Troje innam tijdens de Trojaanse Oorlog en waar Odysseus dus deel van uitmaakte.
Eumaeus (John Leguizamo): De karakteracteur en komiek speelt de trouwe dienaar en blinde varkenshoeder van Odysseus.
Polyphemus (Bill Irwin): Bill Irwin zal je wederom niet heel goed te zien krijgen in een Nolanfilm, maar toch iets meer dan eerder. In Interstellar ontleende hij zijn stem aan de sarcastische robot TARS. Nu doet hij ook de motioncapture voor de bekende cycloop uit het verhaal. Volgens Anne Hathaway maakt hij er opnieuw iets memorabels van.
Circe (Samantha Morton): Blijkbaar nog memorabeler is de vertolking van Samantha Morton als Circe, een heks en godin van het eiland Aeaea. In het originele gedicht vertraagt ze de reis van Odysseus op een magische manier. Na haar scène in de film kreeg ze een staande ovatie van de crew, en dat was bij Nolan niet meer gebeurd sinds Heath Ledger op de set van The Dark Knight. We zijn nu al benieuwd.
Melantho (Mia Goth): De jonge rijzende ster van de X-trilogie en Frankenstein vervoegt de cast als een ontrouwe dienstmaagd van Odysseus en Penelope.
Sinon (Elliot Page): Zestien jaar na Inception zit Page nog eens in een Nolanfilm. De acteur heeft nooit onder stoelen of banken geschoten dat die ervaring dubbel was omdat hij niet zichzelf was. Nu voelt het “echt als een Nolanervaring”, aldus de acteur. Page speelt Sinon, een Griekse soldaat en de neef van Odysseus die samen met hem in de Trojaanse Oorlog vocht.
De laatste opmerkelijke naam is Travis Scott. Ja, de rapper. Hij speelt een bard, een lyrische dichter en zanger. Nolan castte Scott omdat hij wilde verwijzen naar de manier waarop het verhaal van The Odyssey via mondelinge poëzie werd doorverteld, net zoals rappers vandaag doen.
Naar wiens vertolking kijk jij het meeste uit?
The Odyssey is vanaf 15 juli te zien in de bioscoop. Toevoeging: lees nu ook onze review.
