Michael review: the good, the bad and the taboo

Er is al heel wat te doen geweest rond Michael, de biopic over Michael Jackson die sinds woensdag in de zalen loopt. De meeste recensenten vonden de film duidelijk maar niks. Vooral omdat hij eind jaren 80 stopt en de beschuldigingen van kindermisbruik aan Jacksons adres helemaal niet vermeld worden. Wij wilden voor onszelf zien wat ervan aan is, om ook jullie verwachtingen bij te schaven. Dankzij Kinepolis Gent konden wij gaan kijken in 4DX.

Greep uit het leven van de King of Pop

In de jaren 60 worden de broers Jackson uit Indiana door hun vader Joseph (Colman Domingo) gecoach om een succesvolle groep te worden. Hij drijft hen, en vooral de jongste Michael (Juliano Krue Valdi), tot het uiterste en straft hen ook fysiek. De Jackson 5 trekken uiteindelijk de aandacht via optredens en krijgen een contract bij Motown. Al tijdens de opnames is het duidelijk dat Michael iets speciaals heeft en niet kan stilstaan. Het succes laat de familie toe om te verhuizen naar een villa in California, maar Michael voelt zich dan al anders en heeft geen vrienden. Hij zoekt z’n troost vooral bij z’n moeder (Nia Long, Boyz N The Hood, The Fresh Prince of Bel-Air), dieren en het verhaal van Peter Pan.

In 1978 wil Michael (Jafaar Jackson) een soloalbum maken, maar dat mag van Joseph alleen buiten de tijd die hij in de Jackson 5 steekt. Het wordt een succes, maar op privévlak lijkt hij te blijven steken en is de onzekerheid groot. Zo blijft hij redelijk kinderlijk en laat hij plastische chirurgie doen om zich beter te voelen over z’n neus. Ondertussen blijft z’n ambitie wel groot en wil hij het allergrootste bereiken, maar ook onder het juk van z’n vader uit geraken.

Bevooroordeelde kijk

Ook ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: dit is niet de genuanceerde topfilm die een figuur als Michael Jackson eigenlijk verdient. De familie Jackson is op alle vlakken betrokken bij deze film en die invloed is zeker te merken, maar vaak niet op een goeie manier. Eigenlijk is dit daardoor een opgeschoond, oppervlakkig portret geworden van de man die we allemaal kenden. Een eerste heikel punt is dat dat de geloofwaardigheid al wat ondermijnd wordt omdat zus Janet helemaal niet aanwezig is of vermeld wordt en het zo lijkt alsof er maar één zus was in de familie. Ook het “verraad” van Jermaine die uit de groep stapte, krijgt een snelle vermelding en later keert hij geruisloos terug.

Daarnaast is het ook wel duidelijk wie hier als de slechterik uitkomt. Joseph Jackson was zonder twijfel een controversieel figuur, maar door het echte ontstaan van de groep over te slaan (en het feit dat hij toch wel in z’n zonen moet geloofd hebben), wordt zijn rol als ultradominante vader bijna een karikatuur. Net door alle andere omissies in deze film vraag je je af wat waarheidsgetrouw is. Het is dan dankzij de vertolking van Colman Domingo dat hij toch niet helemaal een Disney-villain wordt.

Oppervlakkig levensverhaal

Verder leer je amper bij over wie Michael Jackson nu echt was en raken ze sommige onderwerpen wel aan maar gaan ze er niet dieper op in. De jonge Michael is door z’n uitzonderlijke situatie al snel eenzaam, en je kan eruit afleiden dat hij z’n jeugd een beetje overgeslagen heeft. Daardoor blijft hij in veel kinderlijke dingen hangen: zo koopt hij speelgoed als jongvolwassene, identificeert hij zich met Peter Pan (wat tot bijna vervelens toe in de film herhaald wordt), vervangt hij vrienden door dieren (zoals een weliswaar knappe CGI-Bubbles) en durft hij niet voor zich op te komen.

Al deze dingen worden eerder afgedaan als een “quirky” of excentrieke kant van z’n persoonlijkheid, terwijl ze eerder verontrustend overkomen. Maar wat hem echt drijft, of hoe hij over de dingen dacht, krijgen we maar mondjesmaat te zien. Ook over andere dingen die vast wel impact hadden, zoals zijn vitiligo of de brandwonden die hij opliep tijdens het filmen van een Pepsi-reclamespot, wordt al snel licht overgegaan.

Opvallend einde

Het is niet echt een spoiler om te zeggen dat de film eindigt in 1988, maar wel met de boodschap “His story continues”. Over het meest controversiële deel van z’n leven wordt dus met geen woord gerept. Dit zou wel in het originele script gezeten hebben, maar werd verwijderd om juridische redenen. Het is dus voor mij onduidelijk of ze hier al een sequel aankondigen waarin ze dat eventueel wel zouden doen. Het zou alleszins al een rare en cynische beslissing om nu ook biopics in twee te delen, maar ik kan me niet echt voorstellen dat ze ook dat tweede deel echt kritischer zouden aanpakken als het nu al verwijderd werd.

Er werd veel gemaakt van het feit dat critici hier zoveel belang aan hechten. Maar als je vergelijkt met andere biopics van de laatste jaren, waren het wel de beste in het genre die niet alleen de hits maar ook de misses uit het leven van hun onderwerp belichtten. Denk maar aan Walk The Line, Rocketman of recent Deliver Me From Nowhere. Michael deed me dan eerder denken aan Bohemian Rhapsody, die voor mij ook geen hoogvlieger was. Het verschil: de mensen waarover de eerste groep films ging, leefden nog toen ze werden gemaakt. Iedereen weet intussen dat dit bij het verhaal van Michael Jackson hoort, dus juridische redenen of niet, het blijft raar om een film te maken die hem enkel ophemelt. Er blijft dus ook wel de wrange nasmaak dat de familie Jackson vooral nog munt wil slaan uit het succes van hun broer.

The good naast the bad en the ugly

Toch is dit ook niet het trainwreck dat sommigen ervan maken. Antoine Fuqua (Training Day) blijft een goeie filmmaker dus ik kan niet zeggen dat ik niet geëentertaind was. Qua stijl is de film wel eerder basic, met weinig visuele bijzonderheden, zelfs in de grote concertscènes. Een goed punt van de familie-invloed is dat Jafaar Jackson, de zoon van Jermaine, de rol van de (jong)volwassen Michael speelt. Als neef heeft hij duidelijk dezelfde aanleg en talent, want op zijn vertolking is eigenlijk weinig aan te merken. Ook Juliano Krue Valdi als de jonge Michael blijft bij door z’n prachtige stem en danskunsten op zo’n jonge leeftijd.

Wat de film ook wel goed toont, is de ambitie en werkethiek die Michael Jackson had. De interessantste momenten zijn dan ook de kleinere momenten van achter de schermen: de inspiratie die hij kreeg van rivaliserende bendes voor de choreografie van Beat It of een regiemoment tijdens het filmen van Thriller. Het schrijfproces van het album is dan weer net te veel onderbelicht. Qua 4DX-ervaring heb ik al films gezien die er meer geschikt voor waren (Top Gun: Maverick blijft een van de hoogtepunten), maar de aangename dreun van de bassen en het gevoel alsof je tijdens de choreo’s mee zit te bewegen, stoorden niet, integendeel.

Daarnaast zet Michael ook wel zijn nalatenschap als zwarte artiest in de verf. De film heeft een grotendeels zwarte cast, en ook Michael zelf blijft een inspiratie voor velen. Zo ontdekte ik door deze film wel dat hij als eerste zwarte artiest afdwong dat MTV z’n videoclip speelde. Alleen hadden we wel meer momenten wilden zien die aantoonden waarom hij zo uniek was.

En misschien nog de grootste reden dat de film waarschijnlijk wel een succes zal worden: de muziek en zijn performances blijven onsterfelijk (ook al zijn ze in deze film soms te lang), en het is moeilijk om je door daardoor niet te laten meeslepen. Het blijft een gemiste kans om een echt goede film over de King of Pop te maken, maar ook deze versie zal veel mensen toch aanspreken, en dat kan je ze ook niet kwalijk nemen.

Michael is sinds 22/04 te zien in de bioscoop, zoals bij Kinepolis Gent in 4DX of Laser Ultra.