Springsteen: Deliver Me From Nowhere review – dieper dan een biopic

Is Springsteen: Deliver Me From Nowhere een biopic? Misschien niet, want de film focust op een kort maar bepalend hoofdstuk in het leven van The Boss. Maar die keuze werkt zo goed dat er misschien een nieuwe definitie moet komen.

Invalshoek

De muzikale biopic is van alle tijden, maar nog altijd kan de kwaliteit ervan heel erg variëren. Het is niet makkelijk om het leven en de carrière van een invloedrijke artiest samen te vatten op twee uur. Bohemian Rhapsody was een succes aan de kassa maar flop bij de recensenten. De films over Whitney Houston, Aretha Franklin, Bob Marley en Amy Winehouse hebben weinig deining veroorzaakt, voornamelijk omdat ze te standaard en daardoor soms ook te voorspelbaar waren. Ook de betrokkenheid van (de familie van) het onderwerp is soms een netelige kwestie. Dat zorgde ervoor dat zowel Rhapsody als Whitney de moeilijkere hoofdstukken negeerden.

Wat is nu de juiste aanpak of invalshoek? De recentere A Complete Unknown (Bob Dylan) en Better Man (Robbie Williams) werden beter onthaald omdat ze respectievelijk de neergezette periode in tijd beperkten en een unieke, geflipte versie van het hoofdpersonage hadden. Dylan was niet betrokken bij zijn biopic, en dat kwam de film ten goede. Robbie Williams daarentegen heeft weinig ego meer over. Maar wat zou het geven bij Springsteen: Deliver Me From Nowhere, waarbij Bruce Springsteen zelf wel nauw betrokken was? Wel, wellicht de eerlijkste muzikale film sinds Walk the Line.

Stilvallen

Het is 1981, en Bruce Springsteen (Jeremy Allen White, The Bear, The Iron Claw) is overal. Hij heeft net het album The River uitgebracht en komt van een lange tournee, maar zijn ster staat hoog aan het firmament. Op dat succes wil de platenmaatschappij teren met een volgend album. Maar door dat snelle leven heeft Bruce het moeilijk met stilvallen. Het gaat niet zo goed met zijn vader (Stephen Graham, Adolescence), en dat doet herinneringen naar boven komen. Van een vader die na zijn legerdienst geen doel meer vond en ging drinken en gokken. Die zijn vrouw en zoon terroriseerde. Tegelijk leert hij in zijn oude buurt Faye Romano (Odessa Young) kennen. Hij bouwt al snel een band op met haar en haar dochtertje, maar toch houdt iets hem tegen om er voluit voor te gaan.

Het label wacht ongeduldig op nieuw materiaal, maar Bruces manager Jon Landau (Jeremy Strong, The Apprentice) heeft het beste met hem voor en koopt hem tijd. Bruce gaat op zoek naar inspiratie en vindt die in duisterder materiaal zoals van de schrijver Flannery O’Connor, de film Badlands, gebaseerd op een echte seriemoordenaar. Bruce schrijft een aantal rauwe, akoestische songs, op zelfgemaakte demo’s die het album Nebraska zullen worden. Maar het wordt een strijd en vooral lijdensweg om dat figuurlijk verkocht te krijgen, zeker wanneer Bruce zichzelf begint te verliezen in een depressie.

Overtuigen

Ik moet bekennen dat ik het eerste kwartier niet meteen gewonnen was voor Deliver Me From Nowhere. De film van regisseur-scenarist Scott Cooper (Hostiles, Crazy Heart) begint nogal cliché, met een zwartwitflashback waarin de jonge Bruce zijn vader uit het lokale café moet halen. De jonge acteur is niet altijd even overtuigend, maar Gaby Hoffman en vooral Stephen Graham (ik zou hem niet uitsluiten als Oscarkandidaat) zijn altijd een meerwaarde. Het probleem aan het begin is dat flashbacks pas echt iets toevoegen als je het onderwerp begint te doorgronden. Die komen pas later echt tot hun recht.

Maar na dat begin zien we de 31-jarige Bruce, bekaf en badend in het zweet na zijn laatste tourstop. Verhalen vertellen voor en met een publiek: dat is waarvoor hij leeft. Jeremy Allen White gooit zich volledig in dat eerste optreden van Born to Run. Of je Springsteen nu goed kent of niet, daarna is het makkelijk te zien dat hij het allemaal moeilijk kan verwerken. White ziet er nog altijd niet echt uit als de zanger, maar bij momenten klinkt hij wel precies als The Boss. Zijn vertolking is geen imitatie, maar hij vat de essentie van de artiest en is vooral een heel goede acteur. Springsteen is naast het podium nooit een springer geweest (vergeef me), en White kan als de beste veel vertellen met zijn ogen en een fractie van een gezichtstuitdrukking. Zijn vertolking raakte me meermaals.

Creatief proces

We zien de evolutie van Springsteen ook doorheen zijn creatief proces, een fascinerend deel van de film dat ook de artiest beter belicht. Hoe hij ondanks de verwachtingen toch een eigen sound vindt en een specifieke visie heeft om ze op de wereld los te laten. Met research, een belangeloze vriend die hem helpt, met masters op cassette en vinyl, tegen de stroom in. Daarbij is de relatie met manager Jon van groot belang. Jeremy Strong is opnieuw fantastisch als de minzame ex-muziekcriticus, die snapt wat deze muziek voor zijn artiest betekent maar zich tegelijk machteloos voelt over waar zijn vriend mee worstelt. Odessa Young maakt ook indruk als Faye, die Bruce probeert duidelijk te maken dat hij iemand moet toelaten, hoe moeilijk dat ook is. Hoewel er wel wat frictie ontstaat, wordt niks overgedramatiseerd. Deliver Me From Nowhere voelt aan, ziet eruit en klinkt als een kleinschalige indiefilm. En dat is zeker een compliment.

Vertelt Springsteen: Deliver Me From Nowhere iets dat we in andere films nog niet gezien hebben? Nee. Maar dat een van de meest succesvolle levende artiesten ermee instemt om niet zijn grootste succes maar laagste dalen op groot scherm te gooien, dat zegt ook iets. Dat jezelf verliezen in kleine hoekjes zit of gebeurt zonder dat je het zelf doorhebt. Hoeveel succes je ook hebt, als je mentale gezondheid keldert, heb je er niets meer aan. Maar je kan het zelden alleen oplossen, en dat besefte deze man maar al te goed. En het is toepasselijk dat net een film over Bruce Springsteen, die het altijd had over waar de gewone man mee worstelt, die boodschap uitdraagt.

Springsteen: Deliver Me From Nowhere is nu te zien in de bioscoop.