Batman: Knightfall Part 1: Knightfall review – een genadeloze opener

Toen bekend werd dat Warner Bros. Animation een van de meest iconische comicreeksen uit de Batman-canon zou verfilmen, en dan ook nog eens als volwaardige trilogie, lagen de verwachtingen torenhoog. De Knightfall-saga uit de jaren negentig geldt niet voor niets als een van de zwaarste beproevingen die de Dark Knight ooit te verduren kreeg, en dat legt de lat voor een verfilming extra hoog. Batman: Knightfall Part 1: Knightfall maakt die verwachtingen meer dan waar.

Waar het over gaat

Arkham Asylum ligt in puin en al zijn gevangenen zwerven vrij rond in Gotham City. Batman werkt zich uit de naad om zijn beruchtste vijanden opnieuw op te sluiten, maar elke nacht eist zijn tol. Terwijl hij van de ene confrontatie naar de andere hopt, wordt hij zowel fysiek als mentaal tot het uiterste gedreven en dreigt hij het grotere plaatje uit het oog te verliezen.

Op de achtergrond wacht ondertussen een nieuwe dreiging op zijn kans: de meedogenloze Bane. Hij bedacht het plan achter de chaos en koerst gestaag af op een rechtstreekse confrontatie met Batman. Zo groeit het verhaal uit tot een kat-en-muisspel waarin de val van de Dark Knight al lang voorbereid wordt voor hij ook maar beseft wat hem te wachten staat.

Een setup om van te smullen

Dit eerste deel van de trilogie is, zoals te verwachten viel, vooral een setup voor wat nog komt. Wie daarom een trage table-setter vreest, mag gerust zijn: de film is genadeloos en uitstekend geschreven, en de worldbuilding zit voortreffelijk in elkaar. Gotham voelt bedreigender aan dan in lange tijd het geval was, en elk personage krijgt net genoeg screentime om te functioneren zonder dat het tempo eronder lijdt. Met een speelduur van slechts 78 minuten blijft de film bovendien lekker compact.

De absolute standout is Bane. In andere adaptaties wordt de gemaskerde kolos weleens herleid tot een simpele muscle-bound villain, maar hier krijgt hij, met Michael Mando als stem, de intelligentie, het geduld en de dreiging mee die het personage in de comics zo iconisch maakten. Hij is de man die de touwtjes in handen heeft en die zijn tegenstander voortdurend een stap voor lijkt, waardoor zijn aanwezigheid voelbaar blijft, ook wanneer hij niet in beeld is.

Technisch onderbouwd geweld

Ook visueel zet de film de puntjes op de i. De animatie is knap gedaan en oogt van begin tot einde scherp en gedetailleerd. Gotham baadt grotendeels in duisternis en benauwende smog, terwijl de personages daar scherp tegen afsteken, wat de film een eigen, bijna tastbare sfeer geeft.

Wat vooral opvalt, is hoe bruut de film durft te zijn. Dit is nadrukkelijk geen film voor kinderen, en de gore gaat verder dan je op voorhand zou verwachten voor een R-rated release. Voor een verhaal dat draait om de volledige breakdown van Batman is die keiharde aanpak echter geen overbodige luxe, maar net een noodzaak om de tol die het gevecht eist geloofwaardig te maken.

Van strip naar scherm

De kern van de strip blijft overeind: Banes aanval op Arkham is het startschot, zijn brute jeugd op Santa Prisca blijft grotendeels intact en alles stevent af op de beroemde scène waarin hij Batmans rug breekt. Ook de vormgeving is een knipoog naar de jaren negentig, met tekenwerk dat duidelijk geïnspireerd is op Kelley Jones.

Waar de film afwijkt, is dat meestal een verbetering. Batman en Bane ontmoeten elkaar pas in de finale, waardoor Banes dreiging kan groeien terwijl Batman in zijn eentje wordt uitgeput, en de vele schurken uit de strip worden strakker aangepakt, zodat elk gevecht Bruce’ mentale afbrokkeling zichtbaar maakt.

Voorspelbaar voor wie de comics kent

Het grootste minpunt is de voorspelbaarheid, al is dat mogelijk vooral een gevolg van vertrouwdheid met het bronmateriaal. Wie de comicreeks kent, weet immers al waar het verhaal naartoe gaat en welke kant het met Batman opgaat, waardoor de film weinig echte verrassingen in petto heeft.

Daardoor ligt de payoff van sommige scènes er soms wel érg dik bovenop, en voelt de foreshadowing af en toe net iets te opvallend aan. Een minpuntje dat de algemene kwaliteit van de film gelukkig niet in de weg staat, en dat voor nieuwkomers waarschijnlijk niet eens zal opvallen.

Deel twee van de trilogie, Knightquest, staat gepland voor later dit jaar, met een derde en laatste deel in 2027. Op basis van dit eerste hoofdstuk kan dat wat mij betreft niet snel genoeg komen.