Agent 64: Spies Never Die review – bommetje Goldeneye-nostalgie

“Imitatie is de meest oprechte vorm van vleierij”, luidt een vrij vertaald spreekwoord wel eens. “…dat een middelmatig werk grootheid kan geven” is het stille vervolg eigenlijk. Een einde met een negatieve connotatie, maar die is niet altijd geheel onterecht. Op elke goeie regel moet wel een uitzondering bestaan, en met Agent 64: Spies Never Die hebben we die gevonden. Sterker nog, het zou wel eens het boegbeeld van die uitzondering kunnen zijn. Want de ode die solo-dev Replicant D6 brengt aan 90’s boomer shooters en dan vooral Goldeneye 007 op Nintendo 64, rijdt zonder omkijken vleierij voorbij om zijn reisdoel te bereiken in het land van eerbetoon. Als je Goldeneye 64 gemist hebt, is die met Agent 64 terug en beter dan ooit tevoren. En ook al is het imitatie van de bovenste plank, toch is de ambacht nodig om die nostalgie zo vlekkeloos te vatten, niets minder dan kunst op zich te noemen.

The name’s Walter, John Walter

Het verhaal zet ons in de schoenen van ene John Walter, gentleman-spion en agent met 00-status, mocht dit geen gedeponeerd merk van de Fleming-estate zijn. Alles loopt op een doordeweekse avond van een leien dakje. Dat is nu eenmaal het handelsmerk van een spion als Walter, uiteraard. Alles, tot het natuurlijk misloopt. Johns loft wordt overvallen door een hoop slechteriken, hij loopt in de val van aartsvijand Dominic Pulp en wordt zo gevangengenomen. Een onmogelijk feit. Niet alleen omdat agent Walter nog nooit gedupeerd werd, maar vooral omdat Dominic eigenlijk al jaren dood is. Het brengt onze meesterspion niet van zijn melk en één ontsnappingsmissie later wordt de rekening met lood vereffend. De kous zou af moeten zijn, maar niets is minder waar. Want het hek is helemaal van de dam wanneer Walter een paar dagen later een kunstgalerij vol maffiabazen infiltreert en aan het hoofd van de organisatie niemand minder treft dan… Dominic Pulp, alweer. Hij heeft hem eigenhandig vermoord en zien sterven, dus hoe kan dit? Dat antwoord is weggelegd voor de speler, maar in typische spionnenfilmstijl is dit gelijke delen niet te verklaren pseudowetenschap en een meesterlijk uitgedokterd plan voor werelddominantie dat met één ding geen rekening hield: jou.

Het mag ondertussen duidelijk zijn met een titel als Agent 64 en de smoel van Walter op de boxart dat heel het spel een knipoog is naar het James Bond-universum, of specifieker zelfs Goldeneye. De film met Pierce Brosnan uit 1995 vormt de basis voor het scenario met het verraad van agent 006 ondanks zijn dood als grote drijfveer voor onze avonturen. Deze review is echter geen kritiek op of liefdesbrief aan spionagefilms. Want nog belangrijker dan de film is het gelijknamige spel van ontwikkelaar Rare op Nintendo 64. De inspiratie hiervan kan en wordt niet onder stoelen of banken geschoven. Agent 64 is een regelrecht eerbetoon aan het spionnenspel dat eigenhandig het shootergenre op console revolutioneerde. Het is door die lens dat we heel deze review gaan bekijken, en als we hiermee inzoomen op het verhaal, kan je het niets minder dan geslaagd noemen. Tussen de herkenbare maar lichtjes andere plottwisten en exotische setpieces die je enkel in een spionnenspel terugvindt, roept Agent 64 een familiair gevoel op dat zich als een nostalgisch warm deken over de schouders legt en zonder problemen een avond breinloos vertier opvult.

Toch durft het ook hier en daar verrassend modern te zijn en doet dat met de nodige subtiliteit om niet in vingerwijzen te vervallen. Geen smoking hot token-babe of vrouwonvriendelijke dialogen in dit spel, net zoals de discutabele clichés hier herleid worden tot het universeel aanvaarde ‘rood zijn slechteriken, blauw zijn goeieriken’. Goldeneye voor de moderne gamer met rugpijn (boven de 30 zijn, amirite?), en die filosofie rijkt tot elke tak van Agent 64.

Goldeneye 007 aura deluxe

Het is moeilijk om rond de geblokte graphics van Agent 64 te kijken. Net zoals voor het verhaal is dit allemaal opzettelijk en met een enorme liefde voor het origineel. De chunky modellen, de uitgerokken gezichten, de gebrekkige animaties, de clashende texturen en schreeuwerige belichting, de ontploffende toiletten… Het is allemaal met de grootste zorgvuldigheid exact even lelijk gemaakt als in 1997. Het is ook die zorgvuldigheid die Agent 64 onderscheidt van zomaar een indie game die boomer shooters emuleert. Een “lelijk” spel maken is één ding, maar het exact zo lelijk maken dat je het kan mispakken voor een romhack, is een ander. Zelfs de “metallische” soundtrack, charmante bugs en twijfelachtige keuzes van toen zijn overgenomen. John Walter kucht net als James Bond luidt als hij geraakt wordt en vijanden doen er nog steeds 10 jaar over om op hun hurken te gaan en alsnog je gezicht te missen. If you know you know. Allemaal keuzes die in een vacuüm absurd lijken, maar in context getuigen van de grote liefde en vooral kunde van Replicant D6. Moderne engines zullen dat soort typische oude bugs niet zomaar overnemen. Ze dan niet alleen manueel herinvoeren maar dan ook nog eens vlekkeloos vertalen, is een nostalgisch festijn voor ogen en oren.

Tegelijk geeft Replicant D6 zichzelf de vrijheid om te vernieuwen en te experimenteren binnen die zelf opgelegde krijtlijnen van Rares meesterwerk. Dankzij moderne hardware hebben levels bijvoorbeeld geen verborgen laadschermen, kunnen er veel meer vijanden tegelijk in beeld zijn en is de kijkafstand beduidend hoger dan op de N64. Dit maakt uitgestrekte sniperlevels mogelijk, maar eveneens ingewikkelde doolhoven die zich strekken over meerdere verdiepingen. Het geeft het geheel meer verticaliteit, interactiviteit en diepgang dan toen, zonder daarom hun feel te verliezen. Er had misschien wat meer variatie in de type vijanden mogen zijn, maar de vele setpieces vangen dat gebrek enigszins op. En uiteindelijk is dat de job van een hommage: lijken op hoe je doelpubliek terugblikt op een oud spel, niet hoe het oud spel ook daadwerkelijk was.

Wat wel exact blijft zoals toen, met alle gevolgen van dien, zijn de besturingen. Agent 64 is bedacht en gemaakt met controllerbesturing op de eerste plaats, waar je dan zonder mikpunt ongeveer in de richting van je vijand moet kijken en het spel van daar overneemt als je de trekker overhaalt. Wil je nauwkeuriger zijn, dan roept de schouderknop een crosshair op dat even bestuurbaar is als een wilde kat met een leeg yoghurtpotje op z’n hoofd. Het is natuurlijk – en om alweer in herhaling te vallen – exact hoe het destijds was, gebreken en al. In een vacuüm kan je er gerust op vitten maar door de lens van Goldeneye gezien kan je alleen maar vol lof zijn voor de accurate nostalgie. De controls zijn zelfs zo getrouw aan het origineel dat de enige alternatieve button mapping voor controller ‘classic 1.1’ heet. Wat kan je als fan meer willen?

Wie Agent 64 koopt om als moderne shooter met een unieke visuele stijl te spelen, gaat dus afzien. Toch is er moeite gestoken in het ondersteunen van muis en toetsenbord, wat niet nodig was maar enorm wordt geapprecieerd. Mits wat snuisteren in de opties en het aanbrengen van een puntje op je monitor (via software; doe die alcoholstift alsjeblieft toe), kan je dit spelen als een soort hybride Counter Strike 1.6. Je voelt wel dat het niet de bedoeling is. De aim-assist en het oldschool ADS-systeem wringen echt met je muisbesturing. Dat en het spel wordt er ook een pak makkelijker door. De vraag is natuurlijk of je het juiste doelpubliek bent als je zoveel moeite gaat doen om hiermee te spelen, maar weet dus dat het werkt. Je gaat wel iedereen in het harnas jagen als je zo’n splitscreenpotje opstart.

Secret Agent 64

Het mocht natuurlijk niet ontbreken, maar Agent 64 is net als z’n voorbeeld onderverdeeld in een single player-campagne en een multiplayer-modus. Single player biedt 14 missies aan met elk 3 verschillende moeilijkheidsgraden. Net als bij Goldeneye verhoogt dit niet enkel de nauwkeurigheid en leven van je vijanden, maar heb je ook een aantal extra objectieven te volbrengen. Deze betrekken dan nieuwe stukken levels of dwingen je sommige situaties anders te benaderen. Het ritme van de campagne zit alleszins goed. Actiemissies waarbij iedereen een kogel verdient worden afgewisseld met sluipmissies waarin je gadgets de hoofdrol krijgen en af en toe zelf een “baasgevecht” waarin de immerkrachtige raketlanceerder wordt bovengehaald. De levels zijn – en opnieuw zoals in Goldeneye – kort. Meer dan 10 minuten zal een missie niet duren, en al zeker niet op de gemakkelijkste moeilijkheidsgraad. Reken voor de 14 missies van de campagne zo een 3 à 5 uur knallen en genieten. En er komen er nog gratis bij na launch, wat in-game bevestigd wordt als je alle missies uitspeelt.

De singleplayer mag dan 6 missies minder bevatten dan destijds, het compenseert die korte levensduur door voor het eerst een andere inspiratie dan GoldenEye te betrekken: Time Splitters. Want ja, je kan Agent 64’s campagne in coöp beleven, en dat op hetzelfde scherm. Het brengt uiteraard een hoop beperkingen met zich mee en de balans is helemaal zoek als je met twee door de levels waadt, maar splitscreen-coöp is tegenwoordig zo zeldzaam geworden dat het elke keer bejubeld mag worden, vinden we. Friendly fire staat hier wel steevast aan, dus opletten geblazen.

1v1, Complex, Slappers only

Ben je dat opletten beu, dan bevat Agent 64 gelukkig nog die onmisbare multiplayer-modus. Je kan deze tot vier op hetzelfde scherm spelen en is wederom hoe je avonden Goldeneye eruit zagen in de jaren ’90, maar dan in een nieuw jasje. Agent 64 gebruikt zijn campagnelevels als arena’s en voor je start, heb je vrij de keuze om bots toe te voegen, wapenselecties aan te passen en een hoop knotsgekke modifiers aan te zetten. Paintball-mode, big head en de onontbeerlijke Slappers Only zijn maar een bloemlezing van de zever die je potjes kan en moet kruiden.

De levels zelf steken goed in elkaar. De ene is al wat vatbaarder voor camping dan de andere, maar naar analogie met de campagne is er voor iedere speler en ieder arsenaal wat wils, met claustrofobische arena’s en uitgebreide snipermaps. Plezier valt ook te variëren met enkele verschillende speelmodi, waaronder de klassiekers Deathmatch, Briefcase of Zone Control. Het enige waarbij we enigszins op onze honger bleven zitten, waren de wapens. Er zijn zo een tiental wapens in het spel en zijn eigenlijk te herleiden tot 1 wapen per archetype van Goldeneye. Heb je dan echt zes verschillende machinegeweren nodig? Waarschijnlijk niet, less is more, etc. Maar hadden we graag dubbele pistolen kunnen vastpakken of de iconische golden gun teruggebracht? Absoluut.

In local multiplayer bereikt nostalgie natuurlijk zijn piek. Knallen, zeveren en vooral copieus van elkaars scherm afkijken (of die constructie met karton of handdoeken weer bovenhalen) horen er allemaal bij. Wil je je dat laatste besparen, dan heeft Agent 64 ook hier een moderne oplossing omarmd: online multiplayer. Het kan tot acht spelers én je kan dan ook 8 bots toevoegen voor een maximum van 16 personages op de map. Bots kan je ook een persoonlijkheid toewijzen, waardoor ze vooral ideaal zijn om als kanonnenvoer in te zetten in de zone-modus of als lastige muggen in Capture the Briefcase. En ook hier kan je alle modifiers van local multiplayer toepassen om je eigen zotte modi uit te vinden. Niets baanbrekends in 2026 natuurlijk, maar had je de jonge ons in 1998 gezegd dat je Goldeneye later ging kunnen spelen met ieder zijn eigen scherm en toegevoegde bots, waren we helemaal door het lint gegaan.

Uitdagingen en paradoxen

Veel anders dan zijn campagne en multiplayer heeft Agent 64 niet te bieden, al ben je in theorie eindeloos zoet zolang je vrienden kan strikken. Toch verlengt Agent 64 slim zijn levensduur door zijn bestaande content te recycleren met een ander doel. Dezelfde campagnemissies – die al van nature iets opleveren afhankelijk van hun moeilijkheidsgraad – belonen je ook met bonussen als je deze speedrun-gewijs in een paar minuten kan klaren. Daarnaast zijn er ook verborgen maskers te vinden in diezelfde levels. Knal die af, en je krijgt nog een unieke uitdaging rond dat level voorgeschoteld met – je raadt het al – ook zijn eigen beloning. Ben je de hoofdmissies herspelen beu, dan is er ook de arena-challenge-mode, waarin je korte uitdagingen moet volbrengen in gesimuleerde multiplayer-matches vol bots. Opnieuw, slim bestaande content heruitvinden. En ook hier zijn verborgen speedruntijden te halen. Een doodsimpel systeem, maar eentje dat zonder veel moeite voor een solo dev de levensduur wel aanzienlijk verhoogt. Als je 100% wil uitspelen (en geloof ons dat wil je), mag je met gemak nog een vijftal uren toevoegen aan je teller.

En waarom wil je dat nu allemaal doen? Wel al die modifiers, wapenpacks en bot-archetypes die we doorheen de review vermeld hebben, komen uit deze challenges. Moet je koste wat kost de eerste missie dus kloppen op 1 minuut? Nee, niet echt. Maar als jij de arena beheert waar iedereen rond dezelfde tv gaat zitten, moet je wel alle modifiers en wapens hebben. En zo brengt Agent 64 eigenlijk naadloos alles aan wat Goldeneye over de jaren heen de gaminggemeenschap geschonken heeft. Een campagne die aantoonde hoe shooters meer dan een opvolging van breinloze gangen konden zijn. Een multiplayer die toonde hoe het genot van op je vrienden schieten niet enkel voor pc’s en lanfeesten was weggelegd. Een speedrun-community die tot op vandaag haast doctoraatsniveauonderzoek verricht om 0.0006 seconden te winnen op Dam – Secret Agent. Dat allemaal samenbrengen in een hommage van dit kaliber, dwingt niets minder dan een auto-wishlist voor nostalgische fans van James Bonds meest iconisch videospel.

(Oh, en voor wie het zich afvroeg: ja dit draait uitstekend op Steamdeck.)

Wij (lees: onze duimen) zaten deze zomer niet stil:

• Helix: Descent N Ascent biedt een volledig zwart-wit puzzel metroidvania-avontuur, al zat er veel meer in die formule…
• Assassin’s Creed Black Flag Resynced is een waardige remake.
• The Adventures of Elliot: The Millenium Tales steekt Oracle of Ages-gameplay in een Octopath-jasje.
• 007 First Light is een goed Bond-avontuur en misschien wel het beste spel van de Britse spion ooit.
• Mina the Hollower is een retro Bloodborne en moderne Link’s Awakening in één.