Met The Plot Against America gebruikt David Simon (The Wire, Treme) naoorlogse fictie om onze huidige maatschappij onder de loep te nemen. Dat levert een indrukwekkende serie op die voor ons helaas niet veel goeds belooft.

Alternatieve waargebeurde feiten

1940. In Europa woedt de Tweede Wereldoorlog hevig, maar de Verenigde Staten houden zich voorlopig afzijdig. Tegelijk is de race naar het Witte Huis opnieuw begonnen. President Franklin D. Roosevelt hoopt op een derde herverkiezing (toen was dat nog legaal), maar plots wint zijn Republikeinse tegenkandidaat veel steun.

plot turturro

© HBO

Charles Lindbergh was tot dan toe vooral gekend als piloot van The Spirit of St. Louis, het vliegtuig waarmee hij de eerste trans-Atlantische solovlucht volbracht. Daarna groeide hij uit tot nationale held. Nu positioneert hij zijn kandidatuur als Lindbergh versus de oorlog, want volgens hem zal FDR zich vroeg of laat mengen in de oorlog. Hij is dat niet van plan. Zo paait hij bange Amerikanen en slaagt hij erin zijn Amerikaans nationalisme en isolationisme te promoten. America First, doet dat een belletje rinkelen?

Maar Lindbergh heeft hechte banden met prominente personen uit het naziregime. Zo kreeg hij een onderscheiding van Hermann Göring. Hij ontkent een Jodenhater te zijn, maar de ongerustheid bij de Joodse gemeenschap neemt toe. Zo ook bij het gezin Levin. Zij wonen in een voornamelijk Joodse buurt, en zien al sporen van Duitse aanhang en nazisme opduiken. Wanneer Lindbergh ook nog eens verkozen wordt, komt stilaan het ware gelaat van zijn administratie aan het licht.

Familie

Hoewel Lindbergh de spilfiguur is in The Plot Against America, blijft hij grotendeels op de achtergrond. De serie focust vooral op de impact die de gebeurtenissen hebben op de Levins. Vader Herman (Morgan Spector) steekt zijn minachting voor Lindbergh niet onder stoelen of banken, maar doet verder niet veel meer dan naast zijn radio commentaar te geven. Die attitude ergert moeder Bess (Zoe Kazan, The Big Sick), die haar zonen Sandy en Phillip wil beschermen. Zij wil het liefst vluchten naar Canada nu ze nog kunnen.

plot winona

© HBO

Dan is er ook nog Bess’ zus Evelyn (Winona Ryder). Zij leert de invloedrijke rabbijn Lionel Bengelsdorf kennen (John Turturro, The Night Of), die niet gelooft dat Lindbergh een nazi is en hem volop steunt in de presidentsverkiezingen. Alvin (Anthony Boyle), de neef van Bess en Evelyn, ziet de bui in New Jersey al hangen en vertrekt om mee te vechten tegen de nazi’s in Europa.

De vonk

David Simon bewerkte samen met schrijfpartner Ed Burns het gelijknamige boek van Philip Roth. Hij verwerkte zijn eigen jeugd in het alternatieve verhaal, maar Simon maakte van de Roths dus de Levins. Velen onder ons zijn de politiek even moe, en het is dus een slimme keuze van Simon en Burns om de politieke machinaties grotendeels “tweedehands” mee te geven. Via de radio, het voornaamste communicatiemiddel toen, maar ook nieuwsbeelden in de bioscopen en aan uithangborden, krantenkoppen, achtergrondgesprekken, enzovoort. Het toont ook de machteloosheid van gewone mensen zoals de Levins aan, die alles moeten ondergaan en schijnbaar weinig kunnen doen.

Laat dat laatste net een conflictpunt zijn binnen de Levins. Alvin pakt het liefst van al de bron aan door mee te vechten in de oorlog, terwijl Herman volgens hem lui op zijn achterste zit en Lindbergh hekelt. Evelyn en rabbijn Bengelsdorf zijn ervan overtuigd dat samenwerken met Lindbergh de juiste oplossing is, om zo inspraak te hebben en bij te sturen waar nodig. Die opvatting beïnvloedt ook oudste zoon Sandy, die rebelleert tegen zijn tegendraadse ouders. Tussen al die vuren zit de jonge Phillip, die steeds angstiger wordt.

plot family

© HBO

De eerste paar afleveringen missen een beetje vaart, maar The Plot Against America legt haarfijn uit hoe fascisme en racisme snel de bovenhand krijgen. Als onzekerheid en angst toeneemt, krijgt haat een vonk en wordt het al snel gelegitimeerd om een zondebok te vinden. Antisemitisme kende onlangs weer een opflakkering in de VS en in Duitsland, gesterkt door politici die populariteit belangrijker vinden dan een duidelijk standpunt innemen. De serie toont dat ook goede intenties misbruikt kunnen worden en dat oogkleppen te laat afvallen.

Activisme vs traditie

Simon gaat volop voor een activistische boodschap. De menselijke factor is hier van levensbelang, en de cast is dan ook uitstekend gekozen. Morgan Spector krijgt met Hermann een doorbraakrol waar hij zijn tanden kan inzetten, maar de meeste nuance moet je toch zoeken bij Zoe Kazan, die een prachtprestatie aflevert als Bess (ook al, of net omdat, ze een persoonlijke link heeft met het onderwerp). De ogenschijnlijk brave huisvrouw is veel minder breekbaar dan de meesten denken. Ook Winona Ryder en John Turturro zetten mooi werk neer. Die laatste gaat ook nog eens de strijd aan met Daniel Craig voor zwaarste Zuiderse accent.

In de productie van The Plot Against America blijft Simon echter eerder traditioneel. Geen flitsende regie, wel indrukwekkende sets, gebruik van schaarse lichtpunten in de duisternis en een gevoel van huiselijkheid, tot de sfeer omslaat. Vooral in de laatste aflevering lijkt Simon het gehad te hebben met subtiliteit, en we nemen het hem niet kwalijk. Die finale is zenuwslopend en wraakroepend, maar tegelijk toch nog hoopvol én een waarschuwing. Een toonbeeld van wat Amerika denkt dat het is, wat het wil zijn, wat het zou moeten zijn en wat het eigenlijk is. En als we niet waakzaam zijn, kunnen andere landen even snel volgen.

The Plot Against America (6 afleveringen) is elke dinsdagnacht te zien op Play en Play More van Telenet.

8 pakkend

De eerste afleveringen van The Plot Against America missen af en toe wat momentum, maar de personages en het thema doen je onmogelijk afhaken. Een indrukwekkende productie en de spanning van de laatste afleveringen leveren belangrijke televisie op.

  • Verhaal 8
  • Personages 8
  • Visueel 8
  • Soundtrack 8
Share.

About Author

Elien Valcke

Gepassioneerd door taal (Nederlands-Engels-Spaans) en heeft er dan maar haar studies en carrière aan gewijd. Helft van een tweeling. Kijkt veel te veel films en tv-series. Oh, well.

Reacties