Schooljaren review: flashback naar het middelbaar

In Schooljaren neemt de Nederlandse auteur Ernest van der Kwast ons opnieuw mee naar het verleden. Op een doorsnee middelbare school volgen we een vriendengroepje tijdens hun laatste jaren. Het boek is herkenbaar, maar ook betekenisvol in zijn eenvoud.

Verwarming

Bij de verwarming in de hal van hun school staan Ashraf, Mohamed, Dave, Erinç en de naamloze verteller. Daar staan ze altijd, en niemand anders heeft er iets te zoeken. Elke pauze komen ze er samen. Ze drinken een Capri-Sun en bespreken de gebeurtenissen van de dag. Ze zijn vijftien, dus het grootste gespreksonderwerp is tegenwoordig meisjes. Het viertal doet zich stoer voor aan hun verwarming, maar eigenlijk zijn het best zachte jongens, elk met hun eigenaardigheden.

Erinç draagt altijd een pak om naar school te komen, zelfs in de turnles. Dave is smoorverliefd op Luna en is dan ook altijd bezig om haar te imponeren. Mohamed wil zijn vrienden wat in toom houden en waarschuwt hen als ze praten over iets dat ‘haram’ is. Ashraf en onze verteller zijn het meeste bezig met het vrouwelijke geslacht, maar hebben er nog niet zoveel geluk mee gehad.

Van het derde tot het zesde jaar volgen we hun evolutie, die van hun klasgenoten en zelfs de docenten. Want ook daar zitten wel wat figuren bij. Elke tiener herinnert zich leerkrachten om bepaalde eigenschappen, en Van der Kwast vergroot die net een beetje uit. De leerkracht Duits heet Von Aalst, de leerkracht Nederlands wil hen geïnteresseerd krijgen in poëzie en een andere draait voor hun ogen lichtjes door.

Gedenkwaardig

Mijn middelbareschooljaren liggen ondertussen al vijftien jaar achter me. Het is toch opvallend wat een mens op die tijd allemaal vergeet, ook al ben je nostalgisch aangelegd zoals ik. De grote momenten blijven natuurlijk hangen, maar de banale momenten zijn minstens even mooi, belangrijk en gedenkwaardig. Dat brengt van der Kwast hier heel goed over. Hij behandelt de school als een eigen wereld die bijna alles in een tienerleven beheerst. We komen weinig te weten over hoe de jongeren thuis leven en kunnen dus alleen afgaan op hoe ze zijn op school. Heel waarheidsgetrouw, dus.

Daarnaast schrijft van der Kwast ook gewoon ontzettend grappig. De verwarmingsgroep heeft een droge humor die ik zeker kon appreciëren, maar ook andere personages en situaties beschrijft hij op een vaak nuchtere maar humoristische manier. Er zijn ook een aantal terugkerende grappen die het geheel goed samenbinden.

En toch is Schooljaren ook niet compleet zorgeloos. De jongens groeien op, en naast een grote focus op verliefdheid en hormonen komen er ook onzekerheid en een zoektocht naar jezelf bij. De groep krijgt stilaan iets andere interesses: kan of moet hun vriendschap dat overleven? Bovendien blijven ze ook niet gespaard van een portie verdriet die hen meteen wat meer doet opgroeien.

Helemaal op het einde maakt van der Kwast nog een opsomming die het boek eigenlijk goed samenvat. Kleine momenten die je eigenlijk niet zou mogen vergeten. Niet iedereen had een mooie schooltijd, maar een speciale periode in je leven blijft het sowieso. Dus onthoud het en neem het mee naar je verdere leven: het zit vaak in de kleine dingen.

Schooljaren is overal te koop, ook via bol.com.

We ontvangen een kleine commissie als je iets koopt via onze partnerlinks.

In ruil voor dit artikel kregen we een reviewexemplaar van de uitgeverij.