Veilige haven onder vuur review: complex maar vlot

In Veilige haven onder vuur wordt een interessante wereld geïntroduceerd met een zeer complexe manier van magie en een ethisch onverantwoorde hiërarchie.

Het verhaal

Als klein meisje wist Sciona al dat ze magiër wilde worden, en tijdens haar studie aan de Universiteit voor Magie en Industrie wordt ze zelfs gedreven door een krankzinnig verlangen om het onmogelijke te bereiken: de eerste vrouw ooit te zijn die toegelaten wordt tot het Hoogmagisterium. Sciona slaagt voor het toelatingsexamen, maar merkt dat de echte uitdaging nu pas begint. Haar nieuwe collega’s zijn vastbesloten haar te laten merken dat ze niet welkom is – en in plaats van een gekwalificeerde laboratoriumassistent wijzen ze haar een schoonmaker toe. Wat niemand weet, is dat haar zwijgzame assistent niet altijd schoonmaker is geweest. Tien jaar geleden was hij een jager die zijn familie verloor tijdens hun gevaarlijke tocht van de wilde vlakten naar de stad.

Hoewel de combinatie hooggeleerde magiër en nauwelijks geletterde jager onmogelijk lijkt, weet Sciona hier haar voordeel uit te halen, en de jarenlange jagerservaringen van haar assistent blijken haar goed van pas te komen. Samen ontdekken ze een eeuwenoud geheim dat de kijk op magie voorgoed zou kunnen veranderen – als zij er niet zelf het slachtoffer van worden.

Ingewikkeld maar interessant magiesysteem

Wanneer je Veilige haven onder vuur openslaat, word je begroet door een tekening van de Formulator, een typmachine met een zeer dunne soort spiegel op bevestigd. Deze typmachine is de manier om aan magie te doen in deze wereld. Die magie zelf klinkt enorm complex in het begin van het boek, maar gelukkig past de auteur een simpel trucje toe om wat expositie te geven over hoe het juist in elkaar zit. Niet dat het daardoor minder complex wordt, maar ik snapte het toch al net iets meer. Magie wordt in Tiran namelijk beoefend door formuleringen te maken die wat weghebben van codering voor computersoftware. Dat was me niet helemaal duidelijk van in het begin, tot ik deze sequentie zag voorbijkomen tijdens Sciona’s toelatingsexamen:

VOORWAARDE 1: APPARAAT bevindt zich 15 Vendrische voeten hoger dan op het moment van activatie.
ACTIE 1: VUUR zal van KRACHT een hoeveelheid energie hevelen die niet lager is dan 4.35 en niet hoger dan 4.55 op de Leonische schaal.
ACTIE 2: VUUR zal binnen de afstand van apparaat niet hoger dan 7,5 Vendrische inches hevelen.
Alleen en alleen als wordt voldaan aan voorwaarde 1 zullen actie 1 en actie 2 plaatsvinden.

Ik begrijp dat dit nog altijd zeer verwarrend is, maar het gaf me alleszins al meer inzicht in hoe de magie fysiek beoefend wordt. Daarnaast moet je nog weten dat elke vorm van magie altijd uit twee delen bestaat. Er is de formule die ingevoerd wordt op de Formulator, en er is het ‘hevelen’. Dat is een term die betekent dat er energie van een andere plek naar de Formulator gezogen wordt om zo de magie in gang te zetten. Deze andere plek is Het Anderrijk, ook wel De Tuin of Het Geschenk geheten, een wereld geschonken door God om energie uit te halen. Een magische actie vertrekt dus vanop de formule op het blad papier, waarna coördinaten voor Het Anderrijk ingesteld worden om zo de juiste hoeveelheid energie te kunnen verstrekken.

Deze magie wordt trouwens niet alleen voor leuke spreuken of trucjes gebruikt, maar vervangt eigenlijk technologie in deze wereld. Je zou Tiran nog het best kunnen vergelijken met onze wereld ten tijde van de Industriële revolutie. Al die nieuwe technologie die wij toen ontdekten, wordt hier vervangen door magie. Een kraan opendraaien gebruikt energie van een van de heveltorens, die een soort reserve opslaan aan energie, zodat kleine zaken niet steeds een volledige formule dienen te gebruiken.

Dit alles bij elkaar vormt dus een zeer complexe vorm van magie, die wel zeer vernieuwend en interessant is. Magie wordt in Veilige haven onder vuur bijna een industrieel iets, in plaats van een efemere vage praktijk.

De ethische kwestie

Naast complexe magie kiest M.L. Wang om in haar boek ook nog eens een zware ethische kwestie te benoemen. De stad wordt namelijk bevolkt door twee volkeren: de Tiranezen en de Kwen. Die laatste is een volk dat voorbij de magische koepel rond Tiran komt, en naar de stad getrokken is op vlucht van het dodelijke ‘Vuur’. Dat Vuur is een soort witte flits licht die, wanneer een persoon erdoor aangeraakt wordt, huid, vlees en spieren verteert. Omdat de Kwen een rondtrekkend volk zijn en ze door het Vuur zowel hun voedsel als hun eigen mensen aan het verliezen zijn, maken vele stammen (want de Kwen zijn verdeeld onder verschillende stammen) de gevaarlijke tocht naar Tiran. Ik kan al verklappen dat het eerste hoofdstuk je hier meteen meer over vertelt en het ook een van de meest aangrijpende eerste hoofdstukken is die ik ooit in mijn leven gelezen heb.

Thomil, ons mannelijk hoofdpersonage, stamt af van de Caldonnae, een van de Kwen-stammen. Hij heeft de tocht overleefd samen met zijn nichtje en leeft nu in Tiran, waar ze beiden verschillende kleine jobs uitvoeren. De Kwen krijgen in Tiran niet dezelfde rechten als een Tiranees. Zo mogen Kwen-kinderen niet naar school gaan, en worden gemelde misdaden tegen de Kwen meestal weggelachen. Een Kwen-vrouw die lastiggevallen wordt door enkele Tiranezen zal bijvoorbeeld nooit geloofd worden. Daarnaast zijn de lastige en gevaarlijke jobs ook nog eens de enige die Kwen kunnen uitvoeren. De vervuilende en vergiftigende fabrieken, bijvoorbeeld, maar ook het bouwen van onstabiele constructies.

Het is al duidelijk genoeg van de voorbije beschrijving dat Wang hier een niet zo onsubtiele vergelijking maakt met zowel praktijken tijdens de industriële revolutie als hedendaagse praktijken. Het interessante is dat ze voornamelijk het oogpunt kiest van Sciona om dit te vertellen. Dat personage is opgegroeid als volbloed Tiranees en heeft een ingeburgerd en gesocialiseerd meerderwaardigheidsgevoel tegenover de Kwen, waarvan het lang duurt voor ze er vanaf is. Het zorgt ervoor dat, hoewel Sciona ons hoofdpersonage is, we haar ook weer niet helemaal leuk kunnen vinden.

Dit alles krijgt dan nog eens een extra laag door het feministische aspect in dit boek. De wereld in Veilige haven onder vuur is een zeer patriarchaal ingestelde wereld, waar mannen alles voor het zeggen hebben. Vrouwen krijgen amper de kans om hogere rollen te bekleden en als ze dit willen, worden ze vaak uitgelachen. Sciona is de eerste vrouw ooit die zo hoog op de academische ladder kan klimmen. In een wereld waar vrouwen het bezit zijn van hun man, is dit vanzelfsprekend zeer uniek. Net daardoor is het meerderwaardigheidsgevoel van Sciona tegenover Thomil net zo snijdend. Ze weet hoe het is om onderdrukt te worden, maar kan zelf niet inzien hoe dit bij de Kwen ook het geval zou zijn. Het zorgt allemaal voor een zeer ethisch zwaar boek, dat er wonderbaarlijk wel in slaagt om het nooit té zwaar te maken of té onsubtiel te zijn.

Conclusie

Veilige haven onder vuur was een complex boek om te lezen, maar het daarom absoluut niet minder waard. Het verhaal raakte me op alle juiste manieren en dat het dat ook nog eens deed in minder dan 500 pagina’s vind ik zeer impressionant. De hoofdpersonages geven juist genoeg info op de perfecte momenten om meer bij te leren over het magiesysteem, zonder ooit volledig overdonderd te worden erdoor. Een aanrader, echt waar.

Wil jij zelf ook Veilige haven onder vuur ontdekken? Bestel het boek dan nu via bol.com!

We ontvangen een kleine commissie als je iets koopt via onze partnerlinks.

In ruil voor dit artikel kregen we een reviewexemplaar van de uitgeverij.