VisionQuest review: creatieve, verfrissende serie die de WandaVision-trilogie waardig afsluit

Marvel op Disney+ was de laatste jaren een wisselvallige zaak, met voor elke geslaagde serie een die vooral aanvoelde als verplicht huiswerk. VisionQuest breekt met die trend. Als derde deel van de WandaVision-trilogie geeft de serie Vision eindelijk de hoofdrol die hij verdient, en het geheel wordt met zichtbaar plezier gebracht. Het resultaat durft, wil ergens heen en maakt vanaf de eerste aflevering duidelijk dat ze iets te vertellen heeft.

Een android op de vlucht voor zichzelf

Vier jaar na de gebeurtenissen van WandaVision leeft Vision min of meer onder de radar, maar dat rustige bestaan houdt niet lang stand. Een premie op zijn hoofd jaagt hem op de vlucht, en onderweg kruist hij het pad van een mysterieuze jongen die hem meer zou kunnen betekenen dan hij in het begin beseft. Wat volgt is een zoektocht naar identiteit, naar herinneringen die niet echt van hem aanvoelen en naar de vraag wat hem eigenlijk Vision maakt.

Die zoektocht wordt verteld als een mengeling van mysterie, sciencefiction en drama, met een sterke focus op wie deze personages zijn in plaats van wat ze kunnen. We houden het hier bewust bij de basis, want de serie zit vol wendingen die je het best zelf ontdekt. Eén ding verklappen we wel: ze weet over acht afleveringen te blijven boeien, zonder dat het verhaal aan tempo of richting inboet.

Taal als wapen

Dan zijn er de dialogen, die het grootste genoegen van de hele serie vormen. Ze zijn scherp, beladen en bijna Shakespeariaans in hun opbouw. Personages praten niet zomaar om informatie door te geven; ze voeren echte duels met woorden, waarbij elke zin gewicht heeft. Dat is zeldzaam in een genre waar dialogen vaak niet meer zijn dan lijm tussen twee actiescènes.

Het is duidelijk dat de schrijvers plezier hadden in het uitwerken van deze scènes. Ze laten gesprekken de tijd en de ruimte die ze nodig hebben, en ze vertrouwen erop dat het publiek mee is. Daardoor voelt de serie op momenten bijna als theater, met uitgesponnen monologen en geladen confrontaties die je op het puntje van je stoel houden. Het is precies de soort dialoog waardoor je als kijker zin krijgt om terug te spoelen.

Paul Bettany en James Spader stelen elke scène

Daarmee komen we bij de absolute troef van de serie: Paul Bettany en James Spader. Bettany (The Da Vinci Code, A Knight’s Tale) krijgt eindelijk de ruimte om Vision een echte, gelaagde hoofdrol te geven. Hij speelt hem met een warmte en een kwetsbaarheid die je soms vergeet bij een personage dat uit techniek is opgebouwd. Het is een prestatie die laat zien hoeveel meer in deze rol zat dan we ooit mochten zien.

Spader (The Office, The Blacklist), op zijn beurt, is een openbaring als Ultron. Hij speelt hem sluw, grappig en dreigend tegelijk, en hij weet met een blik of een nauwelijks merkbare toonwisseling een hele scène naar zich toe te trekken. Zodra de twee samen in beeld komen, ontstaat er een elektriciteit die je niet kan faken. Beide acteurs lijken elkaar uit te dagen om nog net iets beter te zijn, en wij als kijkers profiteren daar met volle teugen van.Ook het ensemble errond, met onder andere Ruaridh Mollica (Sebastian, The Franchise), zorgt voor een emotionele kern die de serie warm en menselijk houdt.

Een kunstmatig brein in beeld gebracht

Technisch zit VisionQuest knap in elkaar. De serie speelt een groot deel van haar verhaal af in de gedigitaliseerde denkwereld van Vision, een kleurrijke en retro-aandoende omgeving die duidelijk geïnspireerd is op de tv-esthetiek van WandaVision. Wat zou kunnen aanvoelen als een budgettaire keuze, werkt hier juist als stijlmiddel. Effecten en sets zijn niet de aanleiding om te imponeren, maar een bewuste manier om de binnenwereld van een kunstmatig brein zichtbaar te maken.

Mooi is ook de aandacht voor detail in het productieontwerp. Er zijn subtiele glitches en visuele onregelmatigheden ingebouwd die de kunstmatigheid van deze wereld benadrukken, en dat geeft de serie een eigen, bijna surrealistische sfeer. Dit is geen Marvel dat zich verschuilt achter dure CGI-gevechten. Het is een serie die haar visuele middelen inzet om het verhaal te dienen, en dat levert veel meer op.

Vernieuwend en zeer origineel: Marvel dat durft

Misschien is het grootste compliment dat VisionQuest niet aanvoelt als een standaard Marvel-product. De serie kiest een eigen toon, een eigen tempo en een eigen taal. Ze draait om thema’s als identiteit, verlies en verbondenheid, en pakt die aan met een creativiteit die we in het MCU de laatste tijd te weinig zagen. Dat maakt dat je als kijker oprecht nieuwsgierig blijft naar wat er in de volgende aflevering komt.

Het is ook een serie die risico’s neemt, en dat werkt. Ze durft rustig te zijn waar andere series vooral op spektakel inzetten, en ze durft vreemd te zijn waar andere series veilig blijven. Net die eigenzinnigheid maakt het verschil. VisionQuest bewijst dat Marvel nog altijd verrassend kan zijn als het zijn makers de vrijheid geeft om dat ook echt te doen.

Een serie die het universum verder openzet

Voor wie het MCU op de voet volgt, zit VisionQuest vol knipoogjes en verwijzingen. De serie put rijkelijk uit de geschiedenis van Marvel, van Age of Ultron tot WandaVision en Agatha All Along, en maakt van die verbanden een meerwaarde in plaats van een verplicht huiswerkje. Je hoeft niet alles te herkennen om het verhaal te volgen, maar wie wel oplet, wordt beloond met leuke momenten en slimme terugkoppelingen.

Tegelijk breidt de serie het universum uit op manieren die we bewust niet verklappen. Ze voegt nieuwe personages, ideeën en richtingen toe die het MCU een bredere, interessantere invulling geven, vooral rond kunstmatige intelligentie en wat er van de erfenis van Ultron en Vision overblijft. Het voelt nooit als een opsomming van cameo’s, maar als een natuurlijke uitbreiding van wat al bestond. Genoeg stof om na de laatste aflevering nog even over na te denken.

Alle afleveringen van VisionQuest zijn nu te zien op Disney+.