Paul Schrader is vooral bekend als scenarist van Taxi Driver, maar hij liet ook het charisma van Richard Gere in stijlvolle maatpakken op de wereld los in American Gigolo. Nu doet hij Ethan Hawke schitteren in het geloofsdrama First Reformed.

Dominee Ernst Toller (Ethan Hawke) kan de dood van zijn zoon maar moeilijk verwerken. Hij zoekt heil in de alcohol en uiteindelijk ook in het schrijven van een dagboek. Daarin vertelt hij over een koppel dat zijn leven onherroepelijk beïnvloedt. Mary (Amanda Seyfried) gaat bij Toller te rade omdat ze zich zorgen maakt om haar man Michael (Philip Ettinger). Hij is een milieuactivist en neigt de laatste tijd naar steeds radicalere opvattingen. Mary is zwanger, en nu twijfelt hij of hij wel een kind op de wereld wil zetten. Want de opwarming van de aarde is niet te ontkennen en wellicht ook niet op te lossen. Hij wil zijn nageslacht niet tot het noodlot verdoemen.

Toller probeert hem te helpen tijdens gesprekken. Wanneer die ten einde komen, blijken de sessies met Michael ook een impact te hebben gehad op Toller. Zijn kerkgemeenschap krijgt namelijk geld van een van de grootste vervuilers uit de streek. De dominee komt terecht in een duistere neerwaartse spiraal.

De Dutch Reformed Church is eigenlijk de calvinistisch gereformeerd protestantse kerk. Een aftakking of variant van de Nederlandse calvinistische kerkgemeenschap, een overblijfsel van de Nederlandse immigranten uit de 17e eeuw. Volgens mijn korte research wil de Reformed Church in America, zoals de religie vandaag bekend staat, “de balans zoeken tussen mensen accepteren zoals ze zijn en ze aanmoedigen om volgens de christelijke waarden te leven”. In België fronsen we onze wenkbrauwen al lang niet meer als het om religieuze kritiek gaat. In de VS ligt dat thema nog iets gevoeliger. Dat is misschien een van de redenen waarom de film in de VS bij het publiek wat onder de radar is gebleven.

Je zou het misschien niet meteen zeggen, maar er is best wat gelijkenis tussen Richard Geres personage in American Gigolo en Hawkes personage in First Reformed, ook al zit er 38 jaar tussen beide films. Beide mannen staan door hun beroep in dienst van de bevolking en lijken zo vaak eerlijkheid los te weken. Schrader verdiept zich wel in twee tegenovergestelde werelden. De een wordt onlosmakelijk geassocieerd met seks, en de ander vooral met het gebrek daaraan (en laat ons een kat een kat noemen: vaak ook met het misbruik dat daarbij komt). Het is de kunst van Schrader om er twee unieke films over te maken.

first reformed hawke seyfried

Ethan Hawke heeft in Hollywood de laatste jaren een beetje het imago van “de goede stiefvader” gekregen. Hij is er altijd voor je, maar wordt te vaak vergeten. Hawke hield zich de laatste jaren afzijdig van grote projecten en maakte vooral kleinschalige indies. Hij blijft verdergaan op hetzelfde elan waarvoor hij gekend is, en met verve. Het relaas van “gewone” mensen interesseert hem mateloos. Hij regisseerde een documentaire over een relatief onbekende muzikant en is trots dat mensen zich herkennen in zijn personages. In First Reformed acteert Hawke de pannen van het dak. De acteur werd al vier keer genomineerd voor een Oscar, en hij mag volgend jaar wellicht voor de vijfde keer een gooi doen naar een beeldje. Dominee Toller wordt gaandeweg een antiheld, maar is dankzij Hawke nooit een karikatuur.

Maar het moet gezegd worden: First Reformed is een speciale film die niet iedereen zal kunnen bekoren. Er gebeurt niet bijster veel, en op bepaalde momenten voelt de film wel heel prekerig aan. In de VS zijn sommige mensen misschien nog niet overtuigd dat de klimaatopwarming geen verzinsel is. Hier beseffen we het wel degelijk, en voor iemand van mijn generatie is het niet heel tof als we drie of vier keer op bijna 2 uur te horen krijgen dat de wereld naar de knoppen zal zijn als we bijna op pensioen gaan. Iets subtieler had de kritiek wel mogen zijn.

Waar ik dan weer wel fan van was, is de regiestijl van Schrader. Hij werkt heel symmetrisch, met veel open ruimte en wisselende hoeken. Ook de ratio (bijna vierkant) die hij gekozen heeft, is bijzonder. Een bepaalde scène werd plots wel heel trippy, en dat maakt de film moeilijk om te beschrijven. En om te beoordelen. Neem dus vooral zelf een kijkje, want een ding is zeker: Paul Schrader heeft wat te zeggen. En mocht je je op het einde afvragen of de projector misschien kapot is, nee, dat is gewoon het einde.


First Reformed is nog twee keer te zien op Film Fest Gent. Daarna komt de film niet meer in de zalen, maar hij is wel verkrijgbaar op DVD.

6 Goed

First Reformed is een milieu- en geloofsdrama dat soms iets te veel in de preekstoel staat, maar tenminste iets te zeggen heeft. Ethan Hawke is schitterend als een man die zweeft tussen hoop en wanhoop.

  • Verhaal 6
  • Personages 7
  • Soundtrack 6
  • Visueel 7
Share.

About Author

Elien Valcke

Gepassioneerd door taal (Nederlands-Engels-Spaans) en heeft er dan maar haar studies en carrière aan gewijd. Helft van een tweeling. Kijkt veel te veel films en tv-series. Oh, well.

Reacties