Een tragisch liefdesverhaal dat zich afspeelt in de wereld van het klassieke theater in het vooroorlogse Japan? Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu (昭和元禄落語心中 – letterlijk: “Rakugo uit de Shouwa en Genroku-tijd met een dubbele zelfmoord”), gebaseerd op de manga van Haruko Kumota uit 2010, is duidelijk niet voor iedereen. Maar wie deze anime een kans geeft, wordt beloond met een mooi klassiek verhaal over vriendschap en verdriet door de jaren heen.

Rakugo

Ik hoor het jullie al luidop zeggen: “Rakugo? Shouwa? Genroku? Wablieft?” Een korte uiteenzetting is hier waarschijnlijk dan ook op zijn plaats.

Rakugo (落語 – letterlijk: gevallen woorden) is een oude Japanse vorm van komisch theater ontstaan in de 9e eeuw waarbij slechts één acteur, gekleed in een kimono, al zittend een verhaal verteld met enkel een papieren waaier (扇子 sensu) en een klein handdoekje (手拭 tenugui) als rekwisieten. De verhalen gaan meestal over het dagelijkse leven van bijvoorbeeld boeren, kooplieden of samurai in het oude Japan.

rakugo

Ukiyo-e houtsnede van een rakugo-voorstelling.

Oorspronkelijk was het werkterrein van de Rakugoka (Rakugo-spelers) zowel de straat, banketzalen als kleine theaters doorheen het land. Tegenwoordig treden Rakugoka bijna uitsluitend nog op in speciale vaudeville-theaters.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

Een theater waar rakugo wordt opgevoerd.

Shouwa en Genroku zijn twee tijdsperiodes in de Japanse jaartelling. De Shouwa-periode (昭和時代, vrij vertaald als “periode van verlichte vrede en harmonie”) is de periode van 1926 tot 1989 waarin de keizer Shouwa (bij ons beter bekend als keizer Hirohito) over Japan regeerde. Genroku is de periode van 1688 tot 1704 waar Higashiyama de keizer van Japan was. Deze periode wordt door velen in het land als de golden age van het oude keizerrijk gezien en is dan ook een grote inspiratie voor allerlei kunstvormen, waaronder Rakugo. De titel van deze anime verwijst dus naar het feit dat er in de serie zowel verteld wordt over het heden (de serie speelt zich af in de Shouwa-periode) als het verleden (de verhalen in de Rakugo-stukken).

Vreemde start

Ik moet eerlijk toegeven dat ik na het bekijken van de pilot niet meteen verkocht was. In deze eerste aflevering maken we kennis met Tomokazu Seki, een voormalige yakuza die onlangs de gevangenis heeft verlaten. Vastberaden om zijn leven te beteren stort hij zich op zijn grote droom: Rakugoka worden. Tomokazu heeft rakugo ontdekt toen Yakumo Yuurakutei, één van onze hoofdrolspelers, een rakugo-optreden deed in de gevangenis. Vanaf dat moment was hij verknocht aan deze klassieke kunstvorm en werd het zijn grote passie in het leven. Hij nam zich dan ook voor om van zodra hij de gevangenis zou verlaten zich aan te bieden als leerling bij zijn grote idool.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

Tomokazu smeekt Yakumo om hem aan te nemen als zijn leerling.

Jammer genoeg voor hem heeft Yakumo geen enkele interesse om een leerling aan te nemen. Tomokazu wordt dan ook ter plekke afgewezen, maar besluit het daar niet bij te laten. Na veel aandringen (lees: stalken) weet Yakumo zich toch een plekje te veroveren onder de vleugels van zijn idool en leert hij langzaam zijn entourage beter kennen. Of eigenlijk niet zo langzaam. Dat is meteen ook mijn grootste kritiek op de anime. Als je niet op voorhand weet waarover deze serie gaat, word je bijna hondsdol van het tempo van deze eerste aflevering. Personages worden plots geïntroduceerd, doen dingen waarvan je hun redenering niet begrijpt en veranderen dan even plots opnieuw van mening. Pas vele afleveringen later zal je begrijpen wat er zich hier precies heeft afgespeeld en dat maakt dat het begin van Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu een verwarrende indruk nalaat.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

Yakumo en Sukeroku samen met hun oude meester.

Tomokazu maakt onder andere kennis met de aangenomen dochter van Yakumo, Konatsu, wiens overleden vader de beste vriend van Yakumo en mede-rakugoka Sukeroku was. Zij vertelt hem dat ze Yakumo verantwoordelijk stelt voor de dood van haar vader. Tomokazu raakt gefascineerd door de vriendschap van deze totaal artistieke tegenpolen en wil de waarheid achter de dood van Sukeroku achterhalen.

Vriendschap en jaloezie

Wat volgt in dit eerste seizoen is één grote flashback naar het verleden van deze twee vrienden. Het is een fascinerende reis die ons toont hoe vriendschap hand-in-hand kan gaan met ziekelijke jaloezie en zo leidt tot een tragische gebeurtenis. Omdat we reeds vanaf de pilot weten dat Sukeroku zal overlijden heerst er een soort spanning doorheen de afleveringen. We leven als het ware toe naar dat ene verschrikkelijke moment en vragen ons constant af hoe het zover is kunnen komen. Ook is het bijzonder interessant om de de schuchtere Yakumo te zien openbloeien en transformeren tot een meester in de rakugo. De relaties tussen de verschillende personages zijn bijzonder geraffineerd voorgesteld: elke daad en elke emotie heeft zijn oorzaak en gevolg. Het is een tragedie die zich zeer langzaam voor je ogen afspeelt.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

Yakumo en Sukeroku delen een appartement.

En dat is misschien wel het moment waar sommige animefans zullen afhaken. Nee, hier hoef je geen bloedstollende gevechten te verwachten. Geen actie, geen avontuur. In plaats daarvan krijgen we integrale uitvoeringen van rakugo-werken te zien. Dat lees je goed: bepaalde afleveringen waren voor de helft eigenlijk gewoon een stuk rakugo dat gebracht werd. Maar ze zijn echt wel goed. De voice acting in deze serie is super en komt volledig tot zijn recht in deze uitvoeringen. Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu heeft een bepaald doelpubliek voor ogen, en voor hen is dit smullen.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

De liefde gooit echter roet in het eten.

Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu wordt gecatalogeerd onder de Josei manga/anime (letterlijk: manga/anime voor vrouwen) en wordt voornamelijk gelezen/bekeken door (jong-)volwassen vrouwen. Niet te verwarren met Shoujo manga/anime (voor meisjes) gaat Josei-anime volwassen thema’s als ontrouw of seksuele uitbuiting niet uit de weg. Het is ook niet ongewoon om bijvoorbeeld een verkrachting of zelfmoord in beeld te krijgen. Wat uiteraard niet wil zeggen dat deze anime enkel door vrouwen kan gesmaakt worden. Dit is nu eenmaal de manier waarop ze in Japan nog steeds dit soort media in doelgroepen onderverdelen. Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu is echter zo veel meer dan alleen maar een Josei-anime: het vertelt een volwassen verhaal vol echte emoties. Het is allemaal bijzonder realistisch voorgesteld en deed me meer denken aan een goede film dan aan een doorsnee anime.

Streling voor oog en oor

Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu is een streling voor het oog. De animatie op zich is niet spectaculair, maar de tekenstijl en achtergronden zijn verbluffend. Nog nooit heb ik een anime zoveel op pauze gezet om gewoon hetgeen op het scherm verscheen in detail te bekijken en in me op te nemen. Als je weet dat de originele manga nauwelijks achtergronden had, is de verwezenlijking van Studio DEEN (Rurouni KenshinFruits Basket) en regisseur Mamoru Hatakeyama des te spectaculairder.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

Subliem gebruik van kleur en licht zijn hier geen uitzondering.

Ook de manier waarop alles in beeld gebracht wordt is bijzonder goed. De meest statische scenes worden op een wonderlijke manier tot leven gebracht, met verschillende perspectieven en invalshoeken die in een dynamisch geheel resulteren. Zo krijg je tijdens de opvoering van een rakugo-stuk opeenvolgend de rakugoka te zien, dan vanuit het standpunt van het podium de rug van de rakugoka en de tribune, dan een close-up van het gezicht van de performer, opnieuw terug naar het publiek om hún reactie te zien om dan vervolgens een close-up van de handen van de uitvoerder te tonen. Je moet het echt zien om het te begrijpen.

anime Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

De omgevingen zijn soms echt adembenemend.

Zoals ik eerder al aanhaalde is de voice acting in Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu van uitzonderlijk hoge kwaliteit. Dankzij het prachtige werk van de verschillende acteurs zijn de rakugo-uitvoeringen bijna even goed als ze zouden zijn in vlees en bloed. De manier waarop ze de verschillende personages in de voorstelling tot leven brengen door de toon van hun stem te veranderen is echt iets om zelf te aanhoren. Ook het grote verschil in stijl tussen Yakumo en Sukeroku wordt op meesterlijk wijze gebracht. De zeer goede vertolking van het personage Miyokichi (de centrale vrouw in de driehoeksverhouding) is tevens een vermelding waard.

De soundtrack van deze anime zal geen prijzen in de wacht slepen maar slaagt er toch in om een leuke nostalgische, jazzy sfeer te creëren. De opening theme is neergepend door Ringo Shiina en gezongen door Megumi Hayashibara. Wie bekend is met het werk van Ringo Shiina weet wat je hier mag verwachten. De ending theme is dan zo typerend aan deze anime: een hoogst originele trompetsolo. Wanneer was de laatste keer dat de ED van een anime een trompetsolo was? Zalig wat ze hier durven te doen.

Ik ga het niet ontkennen: Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu is bijzonder niche. Geen spanning, geen spectaculaire gevechten, geen goed versus kwaad. Wel krijg je in 13 afleveringen een verhaal vol emotie met interessante personages waar je echt om gaat geven. Het verhaal komt traag op gang maar is meer dan de moeite waard. Wie even uit zijn comfort zone kan stappen en deze unieke anime een kans geeft, zou wel eens aangenaam verrast kunnen worden.

Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu

8 Emotioneel

Shouwa Genroku Rakugo Shinjuu is een volwassen verhaal vol fascinerende personages met echte emoties, verlangens en conflicten. Een adembenemende visuele stijl en fantastisch stemmenwerk maken van deze anime een bijzonder aangename verassing voor wie even buiten zijn comfort zone wil treden.

  • Verhaal 8
  • Personages 9
  • Animatie 9
  • Audio 7
Share.

About Author

Yves Doutreligne

Probeert wanhopig Nintendo te begrijpen. Heeft een chronische hekel aan Digimon. Staat constant op het punt om geblokkeerd te worden op Twitter.

Reacties