Neon Genesis Evangelion: moeder, waarom leven wij?

0

Neon Genesis Evangelion is niet voor iedereen. Laten we dat alvast even duidelijk maken. Maar wie het goed vindt, die vindt het écht goed. En ik ben dus zo iemand. Deze anime en ik gaan way back. En afgaande op de vele heruitgaven, films, merchandise en het feit dat Netflix ongetwijfeld een aardige duit heeft neergeteld voor de exclusieve uitzendrechten ben ik niet de enige. Evangelion-fans zijn begaan met deze serie en ze hebben iets te vertellen. Maar ik ga hier niet de elitist gaan uithangen. Nee, ik ga vooral proberen uitleggen waarom ik zo van deze anime houd en waarom ook jij het een kans moet geven wanneer het op de streamingdienst verschijnt later dit jaar.

Een nieuwe tv

Ik kwam voor het eerst in aanraking met Neon Genesis Evangelion (新世紀エヴァンゲリオン, letterlijk vertaald als “Het gospel van een nieuwe eeuw”) toen ik zo’n jaar of 17 was – lang geleden helaas – en ik, op aanraden van een Amerikaan die ik had leren kennen via een message board, een paar dvd’s van de series aankocht op Archonia. Hij was laaiend enthousiast en dit was dezelfde kerel die mij eerder al Cowboy Bebop wist aan te raden. Ik had al een aantal YouTube-clips van de serie bekeken en was bijzonder geïntrigeerd. De vreemde combinatie van robots, orkestrale muziek en religieus-filosofische thema’s was iets wat ik nog nooit had gezien. Toen ik uiteindelijk de dvd’s in de bus kreeg, bleken deze, zo had mijn opzoekingswerk over region free-schijfjes mij geleerd, afspeelbaar op mijn gloednieuwe PlayStation 2. Waar ik echter geen rekening mee had gehouden, was het feit dat het videosignaal van deze Amerikaanse releases – want de reeks was uiteraard niet beschikbaar op het Europese vasteland – in het NTSC-formaat uitgegeven waren. En dat mijn tv dit dus niet kon weergeven. Toch niet in kleur of met scherpte. Voor de jonge lezers: dit was het tijdperk voor een universele high definition-standaard en ik had geen computer met dvd-speler dus besloot ik dan maar om een nieuwe tv aan te schaffen. Een speciaal model van Sony dat ook een NTSC-signaal kon weergeven. Ik herhaal, ik kocht een nieuwe tv om deze serie te kunnen bekijken. Zo ver ging mijn liefde voor Evangelion dus blijkbaar.

Second Impact

Neon Genesis Evangelion speelt zich af 15 jaar na een wereldwijd cataclysme, bekend als Second Impact, dat onze planeet voorgoed heeft veranderd. Het hoofdpersonage, Shinji Ikari, is de zoon van de befaamde Gendo Ikari: directeur van een paramilitaire groepering genaamd NERV, die in opdracht van de Verenigde Naties vreemde wezens bestrijdt beter bekend als Angels. Deze demonische, vermoedelijk buitenaardse schepsels plagen de planeet sinds het Second Impact-incident. NERV bevecht de Angels door gebruik te maken van gigantische humanoïde robotten genaamd Evangelion, die enkel bestuurd kunnen worden door middel van een biomechanische link tussen hen en de 15-jarige piloten die geboren zijn kort na het incident. Om de zoveel tijd verschijnt er een nieuwe Angel die berust is op het vernietigen van de verstevigde stad Tokyo-3 en de mensheid zelve als uiteindelijke doel. Wat volgt zijn telkens een aantal epische gevechten die niet alleen een materiële maar ook een zware mentale tol eisen van al wie met het project verbonden is. Zo ook dus met de emotioneel kwetsbare Shinji, die door zijn vader opgeroepen wordt om de gewonde Rei Ayanami te vervangen terwijl die herstellende is in het ziekenhuis.

Freud en Kierkegaard

Dat is het verhaal van Evangelion in een notendop. Maar het gaat verder, veel verder. In 26 afleveringen komen we te weten wat nu precies dit Second Impact-incident was, waar de Angels vandaan komen en waarom de Eva’s enkel bestuurd kunnen worden door 15-jarige kinderen. Want NERV verbergt, uiteraard, een verschrikkelijk geheim. Maar dit geschifte doch intrigerende verhaal is niet de hoofdreden waarom ik zoveel van deze serie houd. Nee, voor mij en vele andere fans gaat het om de getormenteerde personages die tegen wil en dank verstrengeld raken in dit web van doofpotoperaties en politieke spelletjes. Ze zijn het slachtoffer van een ziekelijke instantie die ondanks alles het beste lijkt voor te hebben voor de mensheid, maar onderweg toch talloze mensenlevens verwoest. Dit alles wordt verteld door middel van enkele bekende religieuze en psychoanalytische thema’s. Neon Genesis Evangelion staat bol van de verwijzingen naar het Judaïsme, het christendom en de leer van Sigmund Freud en Søren Kierkegaard. Het is ongelooflijk hoeveel subtiele details je kan missen de eerste keer dat je de serie bekijkt.

The phone that never rings

Dit alles ontstond in de getormenteerde geest van de bedenker, Hideaki Anno, die reeds enkele jaren leed aan depressie. Het mag dan ook geen verrassing zijn dat Anno zijn werk gebruikte als uitlaatklep. Want eigenlijk is dit geen anime over het einde van de wereld of over gigantische robots die vechten met aliens. Het is een verhaal over verlies, verdriet en een 15-jarige jongen die gebukt gaat onder een depressie. En als getormenteerde tiener kon ik mij indertijd uiteraard volledig inleven in dit personage. Want dat is uiteindelijk toch vaak waar we naar op zoek gaan in een film of serie. Shinji Ikari is één van de meest gehate personages uit de Japanse anime, omwille van de dingen die hij zegt en doet in de reeks. Meer nog, Shinji haat ook zichzelf. Hij voelt zich een loser. Een zielig wezen dat niet kan omgaan met de wereld en dat niks waard is. En dat is precies hoe het voelt om depressief te zijn. Shinji heeft ook geen vrienden. Zijn telefoon is een nutteloos object. Hij wordt nooit gebeld. Op school wordt hij gepest. Ik kon niet geloven wat ik zag. Ik was dit personage. Dit was mijn anime.

Stille waters, diepe gronden

Nu, Shinji is niet het enige personage in deze serie. De volledige cast is uitermate goed uitgewerkt. Elk personage wordt laag per laag blootgelegd, als een ajuin die gepeld wordt en telkens opnieuw een nieuw facet van het personage of de achtergrond van de persoon in kwestie blootlegt. En dit alles wordt gedaan op een uitermate subtiele symbolische doch wetenschappelijk onderbouwde manier die tot op vandaag ongeëvenaard blijft in een animatiereeks. Ik kan niet veel vertellen zonder spoilers, en eerlijk, het is beter dat je het zelf ontdekt. Maar geloof me dat Shinji’s vader niet zonder reden de afstandelijke en koele persoon is die hij lijkt. Misato is niet de stoere en zelfverzekerde commandante die ze portretteert. En ook Ritsuko past perfect in het plaatje van stille waters, diepe gronden. En zo kan ik wel doorgaan.

Nu, we zouden bijna vergeten dat Evangelion bovenop dit alles ook nog steeds een steengoede animatiereeks is. De artistieke stijl blijft tot op vandaag wondermooi overeind en de mecha-designs zijn ondertussen iconisch geworden. De soundtrack is trouwens één van mijn favoriete aller tijden. Met opzwepende orkestrale nummers die de spetterende actie op het scherm perfect begeleiden of melancholische popmuziek die de soms wrede beelden enigszins draaglijk maakt. Het is puur genieten. Ik ben dan ook enorm blij dat deze serie vanaf de lente beschikbaar is op Netflix. Dat de streamingdienst deze anime binnenhaalt, is een serieuze scoop, want sinds enkele jaren was Evangelion out of print en onbeschikbaar op een streamingplatform. Niet alleen de 26 originele afleveringen, maar ook de film End of Evangelion, die de twee laatste afleveringen van de reeks vervangt en essentieel is om de conclusie van het verhaal te begrijpen, zou op Netflix landen. Na Cowboy Bebop en Rurouni Kenshin is er dus opnieuw een animepareltje beschikbaar voor het grote publiek. En daar kan ik alleen maar blij om zijn.

Neon Genesis Evangelion veschijnt op Netflix in de lente van 2019.

Share.

About Author

Yves Doutreligne

Probeert wanhopig Nintendo te begrijpen. Heeft een chronische hekel aan Digimon. Staat constant op het punt om geblokkeerd te worden op Twitter.

Reacties