De Great Exhibition, ook wel bekend als de Crystal Palace Exhibition, was een internationale tentoonstelling die werd gehouden in Hyde Park, Londen, van 1 mei tot en met 15 oktober 1851. Het was de eerste in een serie van wereldtentoonstellingen over cultuur en industrie. Een speciaal gebouw genaamd het Crystal Palace werd ontworpen door Joseph Paxton als locatie voor de tentoonstelling.

Crystal Palace

Spelontwerp: Carsten Lauber
Uitgever: white-goblin-games
Aantal spelers: 2-5
Leeftijd: 14+
Speelduur: 90-150 min.

Reviewcopy verkregen via uitgever.

Een gouden tijd

Natuurlijk ga je niet zomaar even een tentoonstelling als deze uit de hoge hoed toveren. Nee, in tegendeel, er zijn geleerden aan te trekken, prototypes van uitvindingen te bouwen, werkmensen naar Londen te verschepen en zoveel meer te doen voor het Crystal Palace geopend wordt door Hare Majesteit Queen Victoria.

We beginnen daarom al in het voorjaar van 1849 waar we als een deelnemend land door 5 rondes gaan die elk een half jaar bestrijken. Uiteindelijk eindigen we in ronde 5 in het voorjaar van 1851 met de opening van dit grootse evenement.

1849-1851

1849-1851

In een half jaar kunnen we veel doen, maar allereerst zullen we onze fondsen aanwenden en een planning maken. Crystal Palace doet dit op een unieke manier. Je mag zelf je dobbelsteenresultaten kiezen! Gemakkelijk denk je dan, ik hoor de slechte rollers onder ons al jubelen. Maar er is een addertje onder het gras. Je moet namelijk het eindresultaat betalen aan de bank. Als je dus zwaar inzet om de beste werkers en de meeste invloed te verwerven, ga je er ook de premium kost voor betalen.

Crystal palace kosten

Een ander gegeven waar je rekening moet mee houden, is dat de speler die het meeste betaald heeft ook de startspeler wordt. Die kiest dan een van de 8 lucratieve locaties waar hij een dobbelsteen plaatst. Let wel, je mag gelijk welke plaats kiezen op het bord maar de dobbelsteen moet gelijk zijn aan of hoger dan het nummer dat er staat. Locaties worden op het eind van de ronde afgewerkt in een zeer specifieke volgorde. Eerst mag de hoogste dobbelsteen een actie uitvoeren op het bord. Is er een gelijkstand, dan wordt degene die het meest links staat eerst afgewerkt.

Slim investeren

Slimmeriken die denken dat lage getallen goed zijn voor de beurs komen hier soms ook bedrogen uit! Het kan heel goed zijn dat je een laagste plaats of in sommige gevallen een laatste plaats extra moet betalen. Gierig zijn kost soms meer geld op lange termijn dan geld investeren.

Gelukkig hebben we ook nog mensen die voor eer en glorie allerlei werkjes gaan opknappen. Deze assistenten kunnen je op het einde van het spel extra punten opleveren door bepaalde doeleinden te bereiken. Deze zijn voor elk land anders dus dit houdt het spel lekker fris.

assistenten

Duistere bedoening

Of we kunnen ze heerlijk laten afdalen in de duistere kanten van Londen op de zwarte markt waar ze goederen en geld voor ons verkrijgen. Niemand heeft gezegd dat je eerlijk moest zijn om in het Crystal Palace te mogen staan.

Black Market

iedere keer dat een assistentsymbool gekozen wordt door een dobbelsteen op dat vak te plaatsen, mag je er een van jouw voorraad plaatsen op de eerste vrije plaats in de zwarte markt, maar je moet wel de prijs betalen voor de positie die je hier inneemt. Op het einde van de ronde krijg je dan de bijhorende bonussen. Je mag er ook een laten dalen om een tandwiel te verkrijgen. Maar let op! Als er te veel bedrijvigheid komt en de markt te druk wordt, dan komen de Bobbies! Niet zo fijn want iedereen vlucht dan weg om thuis te komen met een aantal blauwe plekken rijker.

BUZZ BUZZ

Een plaats zoals Crystal Palace genereert natuurlijk ook heel wat Buzz! Kranten schrijven erover, het woord wordt verspreidt en uiteindelijk zal 1/3 van de bevolking van Engeland op bezoek komen.

buzz

Buzz krijg je door acties te ondernemen die je punten geven via de megafoon. Op dit bord zie je hoeveel lawaai er rond je positie is. Als je een vak passeert, mag je ook permanent 1 van 2 schijfjes achterlaten. Je krijgt dan deze bonus op het eind van iedere ronde. Met maar 2 keuzes in een volledig spel moet je natuurlijk goed nadenken. Wil je de kleine bonus meerdere keren of ga je voor de stevige punten op het einde?

Opstellen maken

Dingen opzetten voor het Crystal Palace kost natuurlijk ook geld. Naast het buzztrack staat hoeveel inkomsten er iedere ronde binnenkomen. Deze dalen met 3 nadat je een loon krijgt. Er zijn opties om de financiële situatie te verbeteren natuurlijk. Deze eten wel hongerig je dobbelstenen op, waar je er maar 4 van hebt. Je kan zonder problemen meer dobbelstenen verwerven. Dit heeft wel als gevolg dat je kosten iedere ronde ook gaan stijgen. Het is een zeer leuke vorm van inkomstenbeheersing!

lening 1
Geldnood is een onvermijdelijk gegeven voor een project van deze omvang, daarom kan je ook (of moet je zelfs) leningen aangaan die minpunten opleveren. Deze kunnen afbetaald worden zonder al te veel interesten. Het blijft wel zuur natuurlijk dus goed op de centen letten is zeker aan te raden.lening 2

Uiteindelijk komen we op het einde van de ronde, resetten we het bord en na de 5e wordt de eindscore tentoongesteld!

 

Crystal Palace heeft, net zoals het echte gebouw, wel wat plaats nodig. Het bord heeft 8 verschillende locaties, een spelersbord voor iedereen en een centrale plaats om resources, inkomsten en geld bij te houden. Het is aangeraden om de tafel in te nemen met als doel daar toch enkele uren te verblijven!

Een overzicht

Wat is er nu allemaal te beleven in het Crystal Palace? Alle 8 locaties en het spelersbord staan hier even ten toon om je een indruk te geven van de vele mogelijkheden in het spel.

spelersbord

Het spelersbord geeft veel nuttige informatie zoals welk land je vertegenwoordigt (A), wat je meeneemt naar de tentoonstelling (B), welke voordelen of schulden je hebt (C), wat je assistenten moeten verwezenlijken voor eindpunten (D).

Ook is er een overzicht van wat je kan inruilen zoals kranten (E), de kost van een lening (F) en de inruiling van goederen of geld voor andere zaken (G). Uiteindelijk laat het onderste gedeelte ons nog even zien hoe de ronde verloopt (H).

1 patent office

In het Patentenkantoor zijn er nieuwe uitvindingen te krijgen. Deze leveren enorm veel punten op maar zijn wel prijzig.

2 British museum

Het British Museum brengt nieuwe patenten naar je toe. Deze leveren verschillende bonussen op het einde van een ronde. Zeer gevarieerd en nuttig voor de ondernemende zakenman. 

De Engelse nationale bank stelt stevige investeringen voor die dan ook goed opleveren. Beperkt in aantal dus er wordt hard over gevochten.4 Westminster

Westminster is de plaats om invloed te verwerven. Hoewel deze maar eenmalig een bonus geven, beïnvloeden ze wel de mensen die je inhuurt waardoor je die minder moet betalen.

5 Reform club

in de Reform Club zijn er talloze roemrijke figuren die je kan inhuren om je entourage te versterken. Sherlock Holmes? Edison? Allemaal aanwezig!6 London Times

De London Times rapporteert maar al te graag over de gebeurtenissen rond het Crystal Palace. Wil je buzz genereren dan moet je hier zeker aanwezig zijn.

7 Port of london

De haven van Londen brengt goederen, werkkrachten en geld naar je toe. Natuurlijk heeft alles een prijs want de plaatsen zijn beperkt.8 Waterloo Station

Uiteindelijk komen we aan in Waterloo Station. Hier komen de heldere geesten van de eeuw aan. Buzz is rijkelijk aanwezig om de nieuwe gasten naar je toe te trekken.

Zo zie je maar: veel tactische opties om uit te kiezen.

7 Interessant

Crystal Palace is een stevig spel dat veel opties en herspeelbaarheid brengt. Het thema is vrij uniek en de dice placement kom je niet veel tegen in andere spellen van dit soort. De eerste keren zal je best met iemand spelen die al ervaring heeft met deze spellen. Eenmaal je het doorhebt, zal het je wel een aantal uur plezier opleveren. Aan te raden voor de meer ervaren spelers onder ons.

  • Gameplay 8
  • Vormgeving 7
  • Leefbaarheid 8
  • Opstelling 6
Share.

About Author

Avatar

Kattemens extraordinair,full time geek en maakt af en toe wel eens een correcte opmerking. Serge leeft met zijn 3 katten in een geheime locatie om de wereld te beschermen.

Reacties