20 jaar Nintendo 64: Get N or Get Out

1

Dag-op-dag 20 jaar geleden zag de Nintendo 64 het levenslicht in het land van de reizende zon. Ondanks zijn vele klassiekers zal de N64 vooral onthouden worden als de console waar Nintendo enkele kapitale fouten maakte en voor altijd zijn ijzeren greep op de videogame-industrie zou verliezen. De 3D-revolutie was begonnen en het landschap der videogames zou nooit meer hetzelfde zijn.

We gaan even helemaal terug naar 1993, een dikke drie jaar voor de feitelijke lancering van de N64. Nintendo kondigt een samenwerking aan met Silicon Graphics (SGI), een bedrijf uit Californië dat gespecialiseerd was in het ontwikkelen van krachtige computer workstations voor het maken van onder andere 3D-animatie. Het project kreeg de codenaam Project Reality en werd opgehemeld als de allereerste 64-bit spelconsole.

Toenmalige president van Nintendo, Howard Lincoln, noemde het een sprong rechtstreeks naar de 64-bit generatie. Nintendo zou een console maken die een cyclus voor was op de competitie met een prijs die de helft lager zou liggen. De videogame-industrie was sceptisch, aangezien Sega en een paar maanden later ook Sony 32-bit consoles aan het ontwikkelen was die veel duurder gingen zijn. Hoe wou Nintendo dit klaarspelen?

rare rareware logo n64In maart 1994 kondigde Nintendo de eerste ontwikkelaar aan die software zou produceren voor Project Reality, buiten Nintendo gerekend natuurlijk. Rare, dat reeds ervaring had met de 3D technologie van SGI voor de ontwikkeling van de Donkey Kong Country-games, werd het eerste lid van Nintendo’s Dream TeamDit exclusieve clubje ontwikkelaars kreeg de volledige ondersteuning en know-how van Nintendo tot hun beschikking, in ruil voor exclusieve games die de kracht van Project Reality zouden kenbaar maken aan de wereld. Het Dream Team bevatte echter geen enkel Japans softwarehuis en enkele dubieuze namen als Midway en DMA maakten later ook deel uit van de groep.

Maar de grootste fout die Nintendo uiteindelijk zou maken was de keuze om cartridges te gebruiken in plaats van CD-roms. Bij de onthulling van de hardware (sans controller) in 1994 argumenteerde het bedrijf dat CD-roms te traag waren en niet geschikt voor videogames omwille van de lange laadtijden. In werkelijkheid wou Nintendo kosten besparen op de console zelf, omdat een CD-rom drive toen nog vrij duur was en meteen ook de reden waarom de consoles van de competitie bijna het dubbele zouden kosten. Ook wou het bedrijf zijn greep op de productie van de games behouden. Door de enige leverancier van de cartridges te zijn kon Nintendo beslissen welke games wanneer uitkwamen en wie voorrang kreeg in de productie. Een ander gerucht was dat Nintendo in het geheim een systeem aan het ontwikkelen was om via een netwerk games rechtstreeks op de console in de huiskamer te zetten op herbruikbare cartridges.

nintendo n64 ultra 64 console prototype

Project Reality, herdoopt als Ultra 64.

Wat daar ook van waar mocht zijn, de productiekosten van een CD-rom waren peanuts in vergelijking met die van een cartridge en vele ontwikkelaars lieten om deze reden de Ultra 64 (zoals de console toen al herdoopt was) links liggen en kozen ervoor om games te ontwikkelen voor Sony’s PlayStation. Het gevolg was dat er praktisch geen games werden aangekondigd voor de Ultra 64. Enkel Acclaim liet weten dat ze bezig waren met een first person shooter genaamd Turok: Dinosaur Hunter. Het zou nog een jaar duren voor de eerste games getoond werden achter gesloten deuren van de CES (Consumer Electronics Show), waar journalisten en ontwikkelaars voor het eerst Killer Instinct en Cruis’n USA in actie zouden zien.

nintendo n64 ultra 64 cartridge

De beruchte Ultra 64-cartridge.

Op 21 november 1994, aan de vooravond van de lancering van de Sega Saturn, zou Nintendo aankondigen dat Shigeru Miyamoto en Paradigm Simulation samen een 3D-game aan het ontwikkelen waren voor de Ultra 64. Nintendo kondigde later ook aan in zee te gaan met GTE Interactive Media om samen een netwerk te ontwikkelen voor de distributie van videogamesoftware. De geruchten bleken te kloppen en Nintendo was van plan om op deze manier de concurrentie te slim af te zijn en hun games rechtstreeks aan de consument te verkopen, zonder de hoge kost nodig om een cartridge te produceren. Maar dit waren allemaal slechts aankondigingen. Nog niemand had bijvoorbeeld de controller gezien, die volgens Kyoto “revolutionair” zou zijn en Nintendo had enkel twee demo’s van games getoond op CES. Het bedrijf moest snel met iets concreets op de proppen komen.

Op 5 mei 1995 kondigde Nintendo tot overmaat van ramp aan dat de officiële onthulling van de console uitgesteld werd tot november en dat de Ultra 64 pas het jaar daarop in de winkelrekken zou liggen. Oorspronkelijk was een release op het einde van 1995 het streefdoel, maar dat zou Nintendo niet halen omdat volgens hen er problemen waren met de kwaliteit van de software. Het zogenaamde Dream Team kon de verwachtingen niet inlossen. Vijf dagen later, op 10 mei, kondigde Sony op de E3-expo aan dat de PlayStation zou lanceren op 9 september 1995 voor de prijs van $299. Sega zou later de prijs van de Saturn verlagen naar diezelfde $299. Het was officieel oorlog en Nintendo stond nergens. In een wanhopige poging om genoeg software te hebben voor de lancering sloot Nintendo een overeenkomst met LucasArts Entertainment en Electronic Arts.

nintendo 64 n64 logoNovember 1995. Op de Shoshinkai Software Exhibition, een jaarlijkse conventie in Japan (later bekend onder de naam Space World), is dé attractie dat jaar de Ultra 64. Eindelijk krijgen we de controller en het finale hardwaredesign te zien. De nieuwe naam voor de Ultra 64 is Nintendo 64, gekozen door Shigesato Itoi en zou wereldwijd gebruikt worden. Het oorspronkelijke plan was om de console de naam Ultra Famicom te geven in Japan en Nintendo Ultra 64 in het westen, maar een trademarkconflict besliste daar anders over. De pers en het publiek waren in ieder geval enthousiast.

Super Mario 64 werd gelauwerd om zijn prachtige 3D-graphics en de spectaculaire levels, die tot dan toe ongekende vrijheid gaven aan de speler. Ook Shadows of the Empire was een dikke hit op de show floor. De controller leek alle verwachtingen in te lossen en was inderdaad revolutionair. Nintendo kondigde op dit event ook zoals verwacht aan dat de Japanse release uitgesteld werd tot april 1996. De N64 leek eindelijk vorm te krijgen.

“The images are detailed, smooth and easily superior to anything currently available.” – Bad Influence!

Maar niet alles was rozengeur en maneschijn. Uiteindelijk waren slechts twee van de elf games die aanwezig waren op de Shoshinkai Software Exhibition ook daadwerkelijk speelbaar, en menig industry watcher kreeg het gevoel dat Nintendo nooit de launch in april zou halen. Op 1 februari 1996 kregen ze gelijk. Nintendo kondigde aan dat de N64 pas op 23 juni in Japan zou verschijnen en dat de launch in de Verenigde Staten zou uitgesteld worden tot november. Officieel waren er problemen met de productie van de hardware en zouden er niet genoeg consoles kunnen geproduceerd worden tegen april, maar het uitstel gaf Nintendo wel de nodige tijd om de software, die nog niet af was, klaar te krijgen tegen een latere datum. Ondertussen wreven Sony en Sega zich in de handen, want hún console was al op de markt en hadden hits te pakken zoals WipeOut en Virtua Fighter 2. Nintendo was niet alleen te laat, maar had ook te weinig games in het vooruitzicht.

super mario 64 nintendo

Mario saves the day.

Ondanks deze tegenslagen was de launch van de N64 in Japan toch een groot succes. Op één dag verkocht de console meer dan de launches van PlayStation en Saturn samen. Dit was vooral de verdienste van Super Mario 64. Ondanks het feit dat er slechts 3 games beschikbaar waren bij de lancering (Super Mario 64Pilotwings en Shogi Chess) gingen er meer dan 300 000 consoles over de toonbank. Nintendo was zo gesterkt door dit succes in zijn thuisland, dat het besloot de productie op te voeren en de lancering in de VS te vervroegen van november naar september. De N64 was een hit.

nintendo n64 orange console system

Een latere versie van de N64 in Fire Orange.

Maar enkele maanden na de lancering werd duidelijk dat er niet genoeg games in aantocht waren voor de nieuwe console van Nintendo. Buiten Nintendo en het Dream Team was er weinig animo om software te ontwikkelen voor de N64. De grote kost van de cartridges leek Nintendo zuur op te breken. Toen het toenmalige Squaresoft besloot om zijn nieuwste Final Fantasy niet op de nieuwe console van Nintendo uit te brengen leek het lot van de N64 bezegeld.

N64DD

De Nintendo 64 Disk Drive, beter bekend als de 64DD.

Nintendo zou nog vele pogingen ondernemen om het tij alsnog te keren. Maar keer op keer bleek de concurrentie hen te slim af. Sony kopieerde de analog sticks en Rumble Pack die Nintendo pionierde en de langverwachte 64DD die Nintendo eindelijk de kans zou geven om zijn software rechtstreeks aan de man te brengen was een flop en zou Japan nooit verlaten. Bovendien waren de enkele hits die de N64 rijk was niet opgewassen tegen de enorme toevloed aan software die het PlayStation-platform aantrok. De Nintendo 64 zou nooit de marktleider worden en Nintendo was zijn dominantie in de wereld der videogames kwijt.

nintendo 64 n64 logo

De Nintendo 64 zal vooral onthouden worden als een console met een bewogen geschiedenis, maar waar tal van klassiekers het levenslicht zagen. Sommige games waarvan we nu nog altijd vinden dat ze tot de besten aller tijden behoren verschenen op de N64. Het was de eerste console die een controller had met analoge besturing en rumble, twee features die vandaag nog altijd gebruikt worden. Maar Nintendo had de console enkel ontwikkeld naar zijn eigen noden en dat zou hen uiteindelijk zuur opbreken.

Share.

About Author

Yves Doutreligne

Probeert wanhopig Nintendo te begrijpen. Heeft een chronische hekel aan Digimon. Staat constant op het punt om geblokkeerd te worden op Twitter.

Reacties