Video, de vinyl van Hollywood

0

Ik word oud. Niet dat dit een gevoel is dat me regelmatig overvalt – de laatste keer was toen ik geconfronteerd werd met dub-step – maar toen ik het bericht hoorde dat in Japan de allerlaatste videorecorder van de band is gerold (pun intended), werd ik weer geconfronteerd met het idee: alles gaat voorbij. En ik heb al veel zien voorbijgaan: de ondergang van de vinylplaten, de wederopstanding van de vinylplaten, de walkman en nu dus de videorecorder. Einde van de VCR. Einde van een tijdperk. Einde van mijn jeugd.

In mijn kindertijd bracht de opkomst van de videorecorder een echte schokgolf teweeg. Dé uitvinding van de eeuw! Een teletijdmachine waarmee je naar tv-programma’s van gisteren kon kijken. Of straffer nog: je kon gewoon zélf beslissen welke film je op welk moment kon bekijken. Nu ja, “zelf”, niet iedereen kon zich al meteen zo’n apparaat permitteren. De kindjes uit mijn klas wiens ouders zo’n toestel in huis hadden, die moesten wel van rijke komaf zijn. Zo’n bak kostte toen al gauw 20.000 frank. Ik reken even om: daarmee kon je 100 keer een spaghetti eten in de plaatselijke bistro. Het duurde toch een paar jaar vooraleer ook wij zo een toestel in huis hadden en dat is ook de moment dat de wereld van Hollywood voor mij is opengegaan.

Ik kon nu films die na bedtijd op tv kwamen zelf opnemen en achteraf bekijken. Arnold Schwarzenegger bracht toen elke woensdagnamiddag en elke schoolvakantie bij mij in de woonkamer door. Films als The Running Man, Red Sonja, Commando speelde ik ettelijke keren af. Mijn videocollectie breidde uit naarmate ik ouder werd. Mijn pa hield het bij één cassette, waar hij in zwarte stift in drukletters “S P O R T” had opgekribbeld. Niet eens wat voor sport, of welke wedstrijd, wat maakte het mij uit. Oh! Vanavond spelen ze Indiana Jones! Op den duur kon de video al programmeren zonder naar het scherm te kijken. Zo bedreven was ik er in. Telkens mijn ma naar de Aldi ging, moest ze mij cassettes meebrengen. Die waren daar het goedkoopste, en dat waren er van 3 uur! Perfect om er 2 films op te zetten.

cannonfilms

Cannon Films, een tikkeltje bloed, een spatje bloot, maar vooral: veel suspens.

Wie ook snel door had dat er met die video’s geld te verdienen was, was Hollywood. Want nu konden die studiobonzen nog meer geld halen door films – die ze voorheen enkel in de bioscoop konden uitmelken – nu een tweede – veel langer – leven geven in videotheken. Plaatsen waar je allerhande films van allerhande genres op één magische plek terug kon vinden. Een walhalla waar films hun laatste adem nog even konden uitstellen, en waar mensen – en kinderen – die nog niet alleen naar een bioscoop mochten – nieuwe werelden konden ontdekken. Ook films die niet geschikt genoeg bevonden werden voor bioscoop of tv kon je hier massaal terugvinden. Films met een tikkeltje meer bloot of bloed. Er zijn zelfs studio’s groot geworden door dit soort films. Denk maar aan het beruchte Cannon Films van Menahem Golan and Yoram Globus. Deze heren produceerden films à volonté. Films die de carrière boostten van beroemde ’80s helden als Dolf Rundgren, Chuck Norris, Sylvester Stallone. En titels als Masters of the Universe, Cobra, de vervolgfilms van Death Wishetc… En met filmaffiches waar steevast een actieheld met één of ander schiettuig in zijn handen en een spectaculaire ontploffing op de achtergrond deel van uitmaakten. Studio’s die hun hoofd boven water konden houden dankzij video.

Be Kind: Rewind

En die videotheken floreerden mee. Je kon er makkelijk en snel een 7-tal films bij elkaar grabbelen en voor een schappelijke prijs kreeg je 7 dagen om al die films te bekijken. Nu gebeurt alles digitaal, ik heb al even lang nodig om één film te vinden als de tijd dat zo één film duurt. Als wij een avond vrij hebben, en beslissen een film te huren, duurt het zolang om er een te vinden, dat het eigenlijk tijd is om te gaan slapen wanneer we kunnen beginnen kijken. Vroeger hadden we op een kwartier tijd 7 films, en keken we er dikwijls de avond zelf al 2. En trots waren we als we niet eens 7 dagen nodig hadden om al die films te zien! En braaf spoelden we de tape netjes terug naar het begin.

DVD? Weg ermee!

Toen kwam er zogezegd iets revolutionairs: de dvd! Bah! Zo’n steriel schijfje in een kristalhelder plastieken doosje waarbij je zelf niet eens iets moest voor- of achteruitspoelen? Om nog maar te zwijgen over al die beginmenu’s waar je je door moet worstelen. Eerst een kwartier voorschriften – met zo’n ergerlijk gitaarmuziekje dat ik nu ik dit neerschrijf weer door mijn hoofd hoor knallen – dan die verschillende taalopties, geluidskeuzes en al dan niet met ondertiteling. Je moet tijdens een feestje maar eens een kinderfilm proberen opzetten om al die ongeduldige koters even stil te houden. Tegen dat de eerste scène op het beeld komt, heeft de helft ervan weer iets gevonden dat ze konden afbreken. En een dvd-speler: het woord zei het zelf: je kan er alleen maar iets mee afspelen! Je kan er niet eens zelf opnames mee maken! Wat een geldverspilling. En revolutionair? Omdat het digitaal is? Omdat het beeld glashelder en het geluid kristalzuiver is? Wie vroeg daarom? Film is licht en geluid. Licht en geluid zijn golven! Golven moeten analoog blijven! Digitaal zijn eentje en nullen, alles gebeurt in trapjes, geen golven. Video was de vinyl van Hollywood.

Oké, dvd’s hadden het voordeel dat er héél veel op zo 1 schijfje pastte. Niet 1 film, maar hele series kreeg je nu verkocht! Daarom dat tegenwoordig tv-series het beter doen dan bioscoopfilms. A-klasse acteurs die zichzelf zo willen noemen hebben tenminste één hoofdrol in zo’n serie opgeëist. HBO, Netflix, noem ze maar op… verdienen handenvol geld door diezelfde reeksen op dvd aan te bieden. Zo een reeks op video zou niet alleen handenvol geld gekost hebben, maar ook massaal veel plaats!

Nee. Video was mijn jeugd. Video was mijn venster op de wereld. Mijn schietstoel om uit de wereld te ontsnappen. Video hielp me dierbare momenten te bewaren. Het hielp me geschiedenis op te slagen. En al die momenten en geschiedenis van de ondergang te behoeden, door een simpel plastiek klepje met een mes af te breken. Maar ook dat is voorbij. Wij hebben er nog eentje staan, om onze oude videocassettes af te spelen. Ik ga ‘m koesteren. En later aan mijn kleinkinderen tonen. Samen met mijn walkman. En mijn collectie vinylplaten.

Share.

About Author

Peter De Smet

Ongezouten meningen zijn beter voor mijn hart, volgens de dokter.

Reacties