In The Big Short vertelt Adam McKay het waargebeurde verhaal van vier outsiders die de bankencrisis, die begon met het vallen van enkele Wall Street-instituties in 2008 en tot op vandaag doorweegt in bijvoorbeeld de Grexit, op hun geweten hebben. Het script is gebaseerd op het boek van Michael Lewis, wiens werk eerder al The Blind Side en Moneyball inspireerde. We volgen een brede variëteit aan hoofdrolspelers tijdens hun werk, van 2006 tot aan de diepe bankencrash in 2008. Vier outsiders zagen de bankencrisis van ver aankomen, terwijl alle andere spelers volstrekt onwetend waren. Hoe dat komt, is even simpel als ontluisterend: they looked, waar andere mensen liever de andere kant op keken.  

Voor het leescomfort beperkt Geekster zich in deze review tot de very basic uitleg over de bankproducten die aan bod komen in The Big Short, met een linkje naar de Wikipedia-pagina’s waarop wat meer uitleg te vinden is. De film legt het overigens een stuk beter uit dan ik dat kan.

chrisDe eerste van die outsiders is Dr. Michael J. Burry, (een geweldige Christian Bale) een man met weinig social skills, maar met een gouden inzicht in financiële producten. We zien hem voor het eerst wanneer hij een sollicitatie afneemt en de jongeman aanneemt om de precieze inhoud van een CDO (collateralized debt obligation) door te nemen. Zo’n CDO kun je best vergelijken met een visstoofpotje: de rommel (in dit geval hypotheken) die je apart niet meer verkocht krijgt, herverpak je in een nieuw financieel product, waarvoor je een ratingbureau een hele goeie rating laat geven.

Uit zijn onderzoek blijkt dan dat een groot deel van de hypotheken die in die CDO’s vervat zitten, al achterlopen op hun aflossingen. Daarop beslist hij om het grootste deel van het kapitaal van zijn investeringsfirma te gebruiken om credit default swaps (een soort beleggingsverzekering) af te sluiten met een heleboel grote banken. Kort samengevat wedt hij met de banken dat de Amerikaanse huizenmarkt compleet in elkaar zal storten. Een credit default swap dient om het risico dat een belegger zijn inleg kwijt is, te laten compenseren door de uitgever van het beleggingsproduct.

Het falen van de huizenmarkt is iets waar de grote banken duidelijk niet in geloven, waardoor ze hem voor hele hoge premies ook een heel hoog rendement beloven. Dat is “The Big Short” uit de titel, want als je short, dan reken je op prijsdalingen op de lange termijn, om er zelf winst mee te maken.

brad pittNa verloop van tijd stappen er steeds meer mensen mee in het verhaal van die beleggingsverzekering, elk omwille van hun eigen redenen. De jonge bankier Jared Vennett (outsider nummer twee, vertolkt door Ryan Gosling, omschreven als de “eerlijke opportunist”) is de meest cynische van de hoop, die financiële producten verkoopt aan de hand van een familiespel (nooit geweten dat Jenga ook toepassingen kende in de echte wereld). De eerste echte deal sluit hij met een onderafdeling van een grote bank, geleid door Mark Baum, de derde protagonist (Steve Carell), die na al die jaren op Wall Street zo gedesillusioneerd is, dat hij alle leugenaars wilt ontmaskeren en de banken een lesje wilt leren. De vierde en laatste outsider is het beleggingsvehikel van twee jonge wolven uit Colorado, die via een hele reeks “slechte beleggingen” hun fortuin gemaakt hebben. Ze worden geholpen door Ben Rickert (een haast onherkenbare Brad Pitt), hun buurman en een voormalige investment banker, die gelooft dat het einde van de wereld nabij is, maar hen toch wilt helpen om aan de grote-mensen-tafel der financiën te gaan zitten.

 

De sterkte van The Big Short ligt in de duidelijke karaktertekening van de personages en de (vaak cynische) humor waarmee het erg ontluisterende verhaal achter de bankencrisis verteld wordt. Het einde van het verhaal is intussen alombekend, maar de manier waarop de hallucinante uitspattingen van Wall Street in beeld gebracht worden toont dat waargebeurde verhalen fictie moeiteloos kunnen overstemmen. De film is zeer toegankelijk, ook voor zij die minder bekend zijn met de bankentermen: de belangrijkste afkortingen worden uitgelegd met cameo’s van beroemdheden, zoals Margot Robbie (in een hottub) en Anthony Bourdain (in zijn keuken).

Regisseur Adam McKay heeft een behoorlijke sterrencast ter beschikking: een geweldige Christian Bale toont perfect dat hij heel wat meer in zijn mars heeft dan Batman, Ryan Gosling keert terug uit zijn acteerpauze met een rol van formaat en Brad Pitt -wiens Plan B de film ook geproducet heeft – neemt de mentorrol van de jongere personages op zich. De grote verrassing bij de grote sterren is Steve Carell, die voortgaat op het elan van The Foxcatcher en geheel terecht genomineerd is voor de Golden Globe voor beste acteur.

De gevestigde namen worden aangevuld met een hele hoop jonge wolven. Zelf was ik het meest onder de indruk van Jeremy Strong, die in het bedrijfje van Mark Baum werkt, en zo het tegengas voor Steve Carell verzorgt. Ook John Magaro en Finn Wittrock, die als complete outsiders proberen om door te breken in de hermetische world of finance, doen het erg goed. Soms worden jonge acteurs weggespeeld als ze het scherm moeten delen met grote sterren als Brad Pitt en Steve Carell, maar in The Big Short trekt het volledige ensemble elkaar naar een hoger niveau.

Ryan Gosling breekt the fourth wall.

Ryan Gosling breekt the fourth wall.

Filmografisch zit The Big Short ook erg sterk in elkaar: het is een mix van documentaire en film. De director of photography is werkelijk een superster, zijn filmografie leest erg indrukwekkend, met onder meer The Hurt Locker en een intensieve samenwerking met Ken Loach. Het camerawerk is bij momenten erg zenuwachtig, wat perfect past bij de high stress environment van het bankenwezen. Daardoor krijgt de kijker ook een zeker gevoel van zenuwachtigheid en intimiteit. De shaky cam wordt afgewisseld met heel glamoureuze beelden, bedoeld om het publiek te intimideren, en archiefbeelden uit het nieuws.

Ook wordt de fourth wall consequent doorbroken, mede door het documentaire aspect. Zo spreekt Jared Vennett, het personage van Ryan Gosling, de kijker vaak rechtstreeks toe, zowel op beeld als in een voice over. Wat ik ook heel erg kon appreciëren, is het grote relativeringsvermogen van de film. Meerdere malen wordt expliciet gezegd dat het helemaal niet écht zo gebeurd is, maar dat het voor de film een stuk beter uitkwam om het zo te vertellen. Contrasterend daarmee zijn er momenten die zo perfect waren in de werkelijkheid, dat een scenarist ze niet zou kunnen verzinnen.

The-Big-Short-SoundtrackQua muzikale achtergrond zitten we bij The Big Short ook goed. Het verhaal is zo sterk, dat de score enkel dient om de actie te ondersteunen, niet om zelf een prominente rol te spelen. Wel maakt de film gebruik van een aantal bekende hits, in een wijde variatie aan genres. Zo is Michael Burry een verwoede metalhead, die graag meedrumt met het zwaardere werk. Daarnaast wordt vaak gebruik gemaakt van hiphophits om de montages van decadentie te onderstrepen, zodat er geen twijfel kan bestaan over de mate waarin de bankenwereld er los over gaat.

The Big Short behoudt het perfecte evenwicht tussen serieus en grappig, waardoor het toch wel zware onderwerp boeiend blijft, ook voor de meer casual cinemaganger. De excellente uitleg over bankproducten in de cameo’s van de beroemdheden kun je perfect gebruiken om indruk te maken met je kennis over de financiële wereld, maar hopelijk zorgt de film ook voor een groter bewustzijn over de problematiek. De recente geschiedenis toont ons immer aan dat de banken hun lesje nog lang niet geleerd hebben. Zowel tijdens het kijken als in de nabeschouwing varieerde mijn stemming tussen bewondering voor de kwaliteit van de film en woede over de kortzichtigheid en het absolute gebrek aan morele en ethische concepten bij de spelers die de dominoblokjes voor de bankencrisis op hun plaats gezet hebben. Ze hebben de financiële wereld doen vallen, maar zijn er zelf alleen maar beter van geworden. Gelukkig is er in de film ook ruimte voor die kritiek, en is de belangrijkste conclusie van de hoofdpersonages “what have we done?”.

 

8.8 Uitstekend rendement!

The Big Short is een stevige film, die een moeilijk onderwerp erg begrijpelijk vertaalt naar het grote publiek. Ondanks de lastige thematiek, is het een grappige film geworden, die hopelijk een erg groot publiek inzicht kan bieden in de meest recente bankencrisis.

  • Verhaal 9
  • Personages 9
  • Soundtrack 8.5
  • Audiovisueel 8.5
Share.

About Author

An-Sofie

Uw bomma, maar dan geekier: houdt van breien, koekjes of taart bakken en thee, keukenprinsesje in de dop. Wordt blij van boardgames, gin, series netflixen en strips. En van Geekster. Vooral van Geekster. Knijpt niet in je wangen.

Reacties