Een bekende stille klassieke film die ik al een tijdje wou bekijken was Metropolis (1927). Fritz Lang, een Duitse visionaire filmmaker, werkte meer dan een jaar aan deze film, maar ondanks het overweldigende budget dat werd gespendeerd, flopte Metropolis waardoor hij over de hele wereld werd vertoond in verkorte, bewerkte versies.

Ongeveer een kwart van de film ging verloren tot 2008. In het filmarchief van de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires vond men een versleten en beschadigde spoel terug die lange tijd tot de collectie van een privéverzamelaar behoorde. De ontbrekende beelden verlengden de bekende versie met ongeveer 30 minuten waardoor Metropolis nu ongeveer 150 minuten duurt. Er bestaan nog steeds een paar hiaten, maar omdat men beschikt over het originele script, werden deze opgevuld door titelkaarten.

Fritz Lang

Metropolis

De film speelt zich af in het jaar 2026, wanneer rijke industriëlen heersen over de enorme stad Metropolis. Zij bevinden zich in hoge torens terwijl de lagere klasse dag in dag uit zwoegt om de machines van de stroomvoorziening operatief te houden. De meester van Metropolis is Joh Fredersen. Ondanks zijn meedogenloze karakter kent zijn zoon, Freder, een zorgeloze jeugd. Wanneer Maria een groepje kinderen van de werkers begeleidt naar de siertuin van de bevoorrechte klasse, raakt Freder gefascineerd door haar verschijning en besluit hij om af te dalen naar de stad om haar te vinden.

Toevallig bevindt Freder zich in een machinekamer en is hij getuige van een enorme ontploffing waarbij verschillende doden en gewonden vallen. Snel brengt hij zijn vader hiervan op de hoogte terwijl de voorman Grot kort daarna komt toegesneld met kaarten die men heeft gevonden op de lichamen van de dode werkers. Joh ontslaat daarop zijn assistent Josaphat omdat die er niet in geslaagd is hem als eerste het nieuws van de explosie te brengen. Waarop deze een zelfmoordpoging onderneemt die Freder op tijd weet te verijdelen.

Metropolis

Maria begeleidt een groepje kinderen naar de siertuin van de bevoorrechte klasse

Joh brengt de gevonden kaarten naar de uitvinder Rotwang om hun betekenis te doorgronden. Ondertussen is Joh ongerust geworden over het ongewone gedrag van zijn zoon en laat hij hem volgen door de Thin Man. Niet wetende dat hij wordt gevolgd, keert Freder terug naar de machinekamer, waar hij de plaats inneemt van de werker Georgi, die op zijn plaats instort van vermoeidheid. Dankzij de wissel van hun kleren ontdekt Freder dat er sprake is van een geheime bijeenkomst onder de werkers.

Na grondige studie van de kaarten door Rotwang blijken deze een plattegrond te bevatten van de oude catacomben onder Metropolis. Samen met Joh gaat hij direct op onderzoek uit en ze stuiten op een bijeenkomst waar Maria de werkers toespreekt om geduld te hebben. Zij voorspelt dat er een bemiddelaar onderweg is die hen zal verenigen met de heersende klasse. Freder voelt zich aangesproken om deze rol op zich te nemen.

Metropolis

Rotwang verandert het uiterlijk van zijn robot naar de gelijkenis van Maria

Rotwang is een robot aan het ontwikkelen om zijn gestorven geliefde, Hel, te laten “herrijzen”. Hel liet hem zitten om te trouwen met Joh en stierf bij de geboorte van diens zoon. Joh eist dat Rotwang deze robot de gelijkenis van Maria geeft in een poging haar reputatie bij de werknemers te ruïneren, maar hij is niet op de hoogte van de duistere agenda van Rotwang. Die wil Freder vernietigen als repercussie voor het overlijden van zijn moeder Hel. Rotwang volgt Maria door de catacomben en ontvoert haar.

In een poging om haar te bevrijden raakt Freder zelf gevangen. Ondertussen tovert de uitvinder de robot om tot Maria’s gelijkenis, waarna de valse Maria chaos ontketent in Metropolis: ze drijft mannen tot moord uit lust voor haar en veroorzaakt onrust onder de werkers. Ze draagt hen op om de machines te vernietigen, waarop de werkers het centrale power station van Metropolis vernietigen en daardoor ook instaan voor de verwoesting van hun eigen huizen. Wanneer ze beseffen dat ze hun kinderen hebben achtergelaten storten ze zich op de valse Maria, die ze verbranden.

Ik heb enkel maar lofbetuigingen teruggevonden over Metropolis en wou zien of die allemaal wel verdiend waren. En inderdaad, dat zijn ze! Van de acteerprestaties tot de ongelofelijke decors, er is nergens een negatief punt te bespeuren. In het begin was het wel even wennen om naar een stomme film te kijken, maar eens je vertrouwd bent met het genre (wat niet zo veel tijd in beslag nam) is het alleen nog maar genieten. Metropolis mag zich terecht een klassieker noemen.

Korte biografie van Brigitte Helm:

Brigitte Helm (geboortenaam: Brigitte Schittenhelm) werd geboren in Berlijn (1906 – 1996). Buiten enkele schoolproducties had ze geen ambitie om het te maken in de theaterwereld. Haar grote droom was om astronoom te worden.

Haar moeder dacht daar blijkbaar anders over. In 1924 stuurde zij een foto van de 18-jarige Brigitte naar director Fritz. Dankzij haar goede looks mocht Brigitte een screentest afleggen en werd ze al snel uitgekozen om de vrouwelijke hoofdrol te vertolken in de duurste Duitse film ooit gemaakt op dat moment: Metropolis.

Ze kreeg een contract bij UFA en dankzij Metropolis kreeg zij enorm succes. In de 10 jaar die volgden op dit succes speelde ze nog mee in een 30-tal Duitse, Franse en Engelse films. Haar acteerprestaties werden beïnvloed door het expressionisme: ze maakte grote ogen bij het spelen van de Heilige Maagd Maria, sloot haar handen kuis voor haar borst en plooide haar mond om een kuise kus te geven. Tijdens haar rol van de robot Maria in Metropolis drukte ze dan weer lust en zonde uit.

Veel van de films waarin Brigitte meespeelde, vallen onder de categorie middelmatig tot slecht, maar af en toe kreeg ze een goede rol toebedeeld. Zoals de hulpeloos blinde vrouw die ze vertolkt in Die Liebe der Jeanne Ney (1927) en de verwende vrouw die van pure verveling bijna haar eigen leven vernietigt in Crisis (1928).

Brigitte Helm als Alraune

Brigitte Helm als Alraune

UFA probeerde haar voornamelijk te casten als vamp. Ze vertolkte tweemaal de rol van Alraune (een vrouw geboren uit een moordenaar en een prostituee die mannen tot hun dood dreef). Zelf voelde ze niet veel voor dit soort rollen, en in 1929 probeerde ze deze te weigeren. Ze spande zelf een rechtszaak aan tegen UFA, die ze uiteindelijk verloor. Dit proces kostte haar een fortuin en ze acteerde daarna uitsluitend om haar schulden te kunnen afbetalen.

Haar laatste grote rol speelde ze in L’Atlantide (1932) waarin ze een godin vertolkte wier uiterlijk de mannen gek maakte en die beschikt over magische krachten. Op het hoogtepunt van haar succes deelde ze reeds mee dat ze liever huisvrouw was geworden. Na enkele slechte filmrecensies en een auto-ongeluk, waarvoor ze werd veroordeeld tot een korte gevangenisstraf, stapte ze uit de filmwereld. Vanaf 1935 verscheen ze niet meer op de televisie of een podium en weigerde ze pertinent interviews te geven.

Uit angst voor de groeiende invloed van de nazi’s in de Duitse filmindustrie verhuisde ze naar Zwitserland waar ze zich volledig richtte op haar man, de industrieel Hugo Kunheim, en hun 4 kinderen.

Toch probeerden journalisten om haar te interviewen. Een Britse journalist ontdekte in 1960 waar ze woonde, maar ze weigerde om hem binnen te laten. Twintig jaar later nam een Duitse journalist contact met haar op. Ze ging akkoord op voorwaarde dat het gesprek volledig werd gewijd aan mode en een bepaalde modeontwerper. Ook haar kinderen werden opgezocht en gecontacteerd, maar die werkten de pers ook tegen. Een van haar zonen vertelde aan een filmhistoricus: “Als ik dat regel, zal ze me onterven.”

Metropolis8


Tip! Ontdek via de onderstaande buttons onze andere besprekingen van klassieke films.

Dracula Some Like It Hot A Streetcar Named Desire La voyage dans la lune
Share.

About Author

Gwen

Liefhebber van het geschreven woord, b-films en cijfers. Aanbidder van Stephen King en Tim Burton. Beginnende muzikant maar een eeuwige student met een zwak voor bebaarde mannenlichamen.

Reacties