Caravaggio: met degen en palet (review)

1

Milo Manara, moet hij nog voorgesteld worden? Comicliefhebbers kennen hem onder andere als de man achter de lichtjes foute Spiderwoman cover en misschien ook van “X-Men: Ragazze In Fuga” (vrij vertaald “X-Men: Girls in Flight”), maar Manara heeft een indrukwekkend palmares. Het meeste van zijn werk heeft een erotische ondertoon, waarin mooie, slanke vrouwen een plaats in de schijnwerpers krijgen. Met “Caravaggio: met degen en palet” is Manara niet aan zijn proefstuk toe, aangezien hij eerder historische literatuur tekende. De verwachtingen aan onze kant waren hoog en werden deels ingelost.

caravaggio_manara_panini-750x400

Caravaggio in zijn atelier, met in de achtergrond verschillende opdrachten voor de kardinaal

In dit eerste deel van een biografisch tweeluik krijgen we te zien hoe de aspirerende schilder Michelangelo Merisi da Caravaggio in Rome belandt en zijn carrière uitbouwt. Zoals veel schilders destijds (o.a. Leonardo Da Vinci) werd hij bekend onder de naam van de plaats waar hij opgegroeid was. We leren Caravaggio kennen als een getalenteerde jongeman met een kort lontje, die een eigenzinnige stijl en karakter heeft. Op grote doeken schildert hij donkere werken waarin zijn figuren oplichten als geesten in de nacht – een nieuwe stijl die furore veroorzaakte in het toenmalige Rome. Caravaggio’s vrienden steunen hem en het publiek houdt van zijn werk, maar zijn opstandigheid brengt hem steeds vaker in de problemen. Een persoonlijke ruzie met een pooier ontaardt uiteindelijk in een bloederig conflict, dat Caravaggio aan het einde van deze strip naar Napels doet vluchten.

Caravaggio 3

Caravaggio met Anna, een van zijn modellen

Enkele punten van kritiek op dit album; om te beginnen wil ik de tekenstijl aankaarten. Manara is een begaafde tekenaar, dat staat buiten kijf. Hij weet het 17e-eeuwse Rome knap vorm te geven, met donker-lichtcontrasten en grauwe taferelen, die het verhaal een wat dramatische kant geven en de oude stad tot leven wekt. Zijn mengeling van potlood en aquarel is tevens een stijl die goed past bij een verhaal over Caravaggio, aangezien deze bekend stond om zijn clair-obscur schilderstijl en je die duidelijk ziet terugkomen in de aquareltekeningen. Anderzijds is het spijtig dat de vrouwelijke personages grotendeels hetzelfde zijn getekend; hetzelfde typische Manara-figuur, praktisch hetzelfde snoetje, allen met lang haar. De mannelijke personages hebben een grotere variëteit en zijn knap nagetekend van originele schilderijen (Caravaggio liet veel vrienden voor hem poseren), zoals Mario Minniti, Caravaggio’s boezemvriend. Sommige poses zijn zelfs letterlijk overgenomen uit schilderijen, wat van een ontzettend groot respect voor Caravaggio getuigt en een ludieke extra is voor mensen bekend met de meester zijn werk.

Caravaggio1

Caravaggio en Mario, die “The Calling of Matthew” bewonderen

Een tweede puntje waar ik aandacht aan wil besteden is het verteltempo, dat vreemd wisselt. In het begin van het boek krijg je een rustige opbouw en worden bepaalde gebeurtenissen grondig uit de doeken gedaan. Verbanden tussen verschillende personages worden over meerdere pagina’s verspreid en je krijgt de tijd om het verhaal mee te volgen, tot halverwege gebeurtenissen opeens binnen enkele panelen afgehandeld worden. Het blijft weliswaar overzichtelijk, maar soms heb je het gevoel dat je met nét iets meer informatie de situaties wat beter kon begrijpen, zoals waarom Caravaggio nou humeuriger wordt en gevechten begint op te zoeken. Aangezien het eerste deel een periode van 12 jaar beslaat is het begrijpelijk dat bijlange niet alles verteld kan worden, maar het blijft spijtig.
Nog een detail: de strip is niet 100% historisch correct, zeker niet wat betreft de schilderijen. Op een bepaald moment zie je bijvoorbeeld Caravaggio aan een schilderij werken tijdens de periode dat hij nog bij Guiseppe Cesari werkte, of de Cavaliere d’Arpino zoals hij ook genoemd werd. In de achtergrond zie je verschillende afgewerkte schilderijen staan, waarvan er twee (Bacchus, Boy Bitten by a Lizard) pas jaren later zijn gemaakt (zie afbeelding hieronder).

Caravaggio2

Mario die model staat voor Caravaggio; het schilderij heet “Boy with a Basket of Fruit”

Desondanks is dit album een prachtige ode aan het leven van Caravaggio. Sommige stukken zijn wat geromantiseerd, andere zijn puur in hun opzet en erg aangenaam om te lezen. Een mooi voorbeeld hiervan is Caravaggio die een optreden bijwoont van Pedro Montoya – een castrato – en later een intiem gesprek met hem heeft, terwijl hij Pedro schildert. Of het stuk waarin het hoertje Anna, Caravaggio’s muze, voor het eerst mag poseren als de maagd Maria en ontroerd een baby vasthoudt. Ook zijn er boeiende panelen waarin je de schilder aan het werk ziet om zijn compositie op te bouwen en zijn modellen instructies geeft. Daarnaast is de tekst met veel oog voor detail en tijdperk geschreven; opmerkingen van Caravaggio’s vrienden en kennissen geven je een dieper inzicht in de toenmalige manier van denken en leven.

85%
85%
Kunststukje!

Deze strip is een respectvolle ode aan een van de grootste talenten uit de late Renaissance. Hoewel Manara's tekenstijl niet in de buurt komt van Caravaggio's bijna-fotorealisme merk je toch de eerbied voor het bronmateriaal. Zeker in huis halen als je geboeid bent door deze periode!

  • Artwork
    8.9
  • characters
    8.2
  • story
    8.4
Share.

About Author

Naomi Busard

Opgegroeid met Ocarina of Time, Banjo-Kazooie en Diablo 2. Casual geek en tettert hierover je oren af als je niet oppast. Tevens een spelling/grammar nazi die op de eindredactie eindelijk een plek heeft gevonden om als pietje precies wat nuttig werk te verrichten.

Reacties