Scrollino van Editions Lidu: Strips op rolletjes (interview)

0

Het stripfeest van Brussel is waarlijk een hoogmis voor liefhebbers van de negende kunst. Uitgeverijen stellen hun nieuwste publicaties voor, auteurs en tekenaars komen signeren en er worden soms erg interessante lezingen en panels gegeven. Zoals bijvoorbeeld de voorstelling van de Scrollino van Edition Lidu op zondag. Geekster sprak met Ludmilla en Sylvain Favardin, de geestelijke ouders van dit bijzondere product.

Laten we bij het begin beginnen: kunnen jullie onze lezers uitleggen wat de Scrollino nu eigenlijk is?

Sylvain: De Scrollino is een nieuwe, originele boekvorm en redactioneel concept dat alle boekenliefhebbers een speelse ervaring biedt. Je hebt enkel een doodeenvoudig potlood nodig om de Scrollino af te rollen, te lezen, erop te schrijven of te tekenen en hem dan vervolgens weer op te rollen. De Scrollino heeft dezelfde basiskenmerken als een gewoon boek, met een cover en een colofon, maar herbergt ook enkele meters opgerold papier met daarop een beeldverhaal, een strip, een kinderverhaal of wat je maar wil. Het kan zelfs als notitieboekje dienen!

First-Scrollino-Published-2016

Scrollino MY Superhero by Ludmila and Sylvain Favardin, photo credits edition lidu, 2016

Dat is best een vernieuwend idee. Hoe kwamen jullie erbij strips op een rol te zetten?

Sylvain: In 2013 ontwierp ik een online POS-systeem zodat onze pop-upboekenwinkels tijdens een tentoonstelling kasticketjes voor de klanten konden afdrukken. Ik testte mijn nieuwe software en koppelde die aan thermische POS-printers zoals die meestal bij kassasystemen gebruikt worden. Toen ik de kasticketjes aan het afdrukken was, kreeg ik het idee er ook afbeeldingen op te drukken.

Ludmilla: Toen ik het resultaat zag, met die illustratie op dat kasticketje, wist ik meteen dat we iets artistiek met deze techniek moesten doen. Ik vroeg toen aan Sylvain om enkele afbeeldingen af te drukken van een zwart-wit stripverhaal dat we toen gingen publiceren. Het resultaat was zo mooi dat het ons het duwtje in de rug gaf om er verder mee te gaan. En aangezien het thermisch papier voor kasticketjes per rol wordt geleverd, kwamen we op het idee om lange stripverhalen op een rol te drukken.

First printed results

First comics printed on thermal paper, photo credits edition lidu, 2014

Ludmilla: Onze collectie pocketstrips, de eerste boeken die ooit op een kasticketje gedrukt zijn, werden voorgesteld op de Milano Design Week in april 2014. Voor die gelegenheid hebben we ook een workshop georganiseerd waarin we ’s werelds langste live gedrukte boek maakten. Bezoekers konden hun eigen superheld tekenen en hem dan vervolgens live gepubliceerd en gedrukt zien worden aan het einde van het festival.

First-Live-printing-2014

Live printing at the Milano Design Week, photo credits edition lidu, 2014

Sylvain: Het duurde niet lang voordat we ons de verbazingwekkende mogelijkheden van ons idee en de thermische printtechniek in ons werk als uitgevers realiseerden. Vervolgens wilden we een ietwat meer ergonomisch design creëren, omdat de eerste rollen, wanneer ze eenmaal afgerold waren, moeilijk terug op te rollen waren. In het begin van 2016 begonnen we met het prototype en in maart is dan de Scrollino ter wereld gekomen.

Een rol is een nogal atypische drager. Wat zijn de voordelen van dit medium? Zijn er dingen die een Scrollino-strip beter kan bereiken dan een gewone strip?

Sylvain: Met de Scrollino kunnen we dingen doen die onmogelijk zijn op een normaal boekformaat, zoals het drukken van een voortlopende afbeelding of strip van twee meter of meer op een enkel stuk papier. Zo kan je, zowel als striptekenaar en als lezer, het verhaal op een heel andere manier ervaren.
De Scrollino is ook een metafoor voor het scrollen op een webpagina of het gebruiken van een smartphone. Vandaar ook de naam voor onze uitvinding. Je kan de Scrollino simpelweg niet vergelijken met een gewoon boek: het resultaat en de ervaring is volledig anders.

Ludmilla: De Scrollino is het resultaat van onze poging mensen te laten dromen, op een andere manier te laten denken en creatief te laten zijn. Naar onze ervaring kan je dat bereiken met projecten waarin menselijke interactie centraal staat en met beeldverhalen. Als je de inhoud voor een Scrollino maakt, kan je heel creatief uit de hoek komen. Je kan de regels en de begrenzingen van de strip heruitvinden. Zo kan je een voortlopende strip maken die onderaan de rol begint, zodat de lezer het verhaal beetje bij beetje moet ontdekken. Op die manier kan je je lezers blijven verrassen.

Allicht zijn er ook nadelen verbonden aan het gebruik van de Scrollino als drager. Welke moeilijkheden dienen zich aan als je een Scrollino gebruikt voor stripverhalen?

Ludmilla: Het ding is, de Scrollino en zijn mogelijkheden geven ons bijna iedere dag nieuwe, creatieve ideeën. Dat is wellicht het grootste probleem: we kunnen ons moeilijk concentreren op de afwerking van het ene idee omdat we al met een ander idee in ons hoofd zitten.

Hebben jullie bestaande strips “vertaald” naar Scrollino-formaat, of zijn alle Scrollino-strips speciaal voor dit medium geschreven?

Ludmilla: We hebben volledig nieuwe content gemaakt voor onze Scrollino Launch Tour, die hier op het Brussels Stripfeest van start gaat.

Sylvain: Naar Brussel brengen we drie Scrollino-strips mee: My Superhero, een actieve Scrollino waarbij je zelf je eigen superheld kan bedenken, My First Comics, met stripkaders waarin je zelf de tekenaar kan zijn -die twee hebben we zelf ontworpen- en tot slot een nagenoeg woordeloze strip Play, gemaakt door Catarina Gomes.

Scrollino-New-concept2016

Scrollino Play by Catarina Gomes, photo credits edition lidu, 2016

Ludmilla: Wat we je nog niet verteld hebben, is dat er twee types Scrollino zijn. Met de Scrollino Simple kan je een hele strip afrollen en vervolgens weer oprollen. Het leuke daaraan is dat je de hele strip kan lezen als je hem volledig hebt afgerold. Je kan deze Scrollino ook aan je muur hangen, zodat je hem als poster kan gebruiken als je eenmaal klaar bent met lezen.
De Scrollino Double heeft een venstertje, een scherm waardoor je de strip frame per frame kan ontdekken. We vonden dat beide types iets nieuws en onverwachts voor de dag brachten, en dus geloven we in het bestaansrecht van beide Scrollino-types.

Sylvain: En in de erg nabije toekomst zullen er nog meer varianten verschijnen…

Waren de schrijvers en tekenaars enthousiast over het maken van verhalen voor de Scrollino? Hoe hebben zij dat ervaren?

Sylvain: We hebben meer dan dertig striptekenaars, illustratoren en grafische vormgevers uitgenodigd om hun eigen strip, eindeloos beeld of geïllustreerd verhaal te maken voor onze eerste Scrollino-tentoonstelling in Frankrijk. Uit het resultaat blijkt dat ze erg veel plezier gehad hebben bij het experimenteren met dit medium.

Zo zei typograaf Thierry Fetiveau, die de Scrollino-strip A Brief History of Typography had gemaakt, het volgende: “Zie je, eerst was er de uitvinding van papyrus en het schrift, vervolgens kwam Gutenberg met de boekdrukkunst en nu is er de Scrollino!”

Scrollino-exhibition-2016

Cool Girls by Noa Snir created for the Scrollino exhibition, photo credits edition lidu, 2016

Kan je ons wat meer vertellen over de technische aspecten? Een Scrollino-strip kan je immers niet drukken als een gewone strip.

Ludmilla: Ik probeer niet naar de technische aspecten te kijken en laat vooral de teugels van mijn verbeelding vieren, maar ik kan me voorstellen dat dat moeilijker is voor Sylvain, die niet alleen inhoud maakt, maar zich ook buigt over de technische moeilijkheden. En dat zijn er heel wat.

Sylvain: Ludmilla heeft vaak waanzinnige, nagenoeg onmogelijke maar ronduit geniale ideeën. Aangezien ik altijd probeer haar dromen werkelijkheid te maken, zet dat mij ertoe aan het onmogelijke te doen. Eerst drukten we op ecologische thermische POS-printers, waar geen inkt voor werd gebruikt, maar waarbij de warmte alleen al de afbeelding op het papier zet. Toen realiseerde ik me dat ik een stap verder moest gaan dan gewone POS-software.

Ludmilla: Ja, dat is waar. Sylvain moest eerst de thermische POS-printer hacken en zijn eigen software ontwikkelen om afbeeldingen en lange verhalen op thermisch papier te kunnen drukken. In 2016 moesten we onze printmethode heruitvinden en nu kunnen we in onze studio in Parijs zelfs in kleur afdrukken.

Scrollino-live-printing-2015

Live printing with POS Printers at Fumetti Festival in Nantes, 2015

Wat heeft de toekomst in petto voor de Scrollino? Zijn jullie van plan ze in stripwinkels te laten verkopen tussen de gewone strips, of zal het meer een “specialleke” blijven?

Sylvain: Er zijn al heel wat boekenwinkels die interesse hebben in de Scrollino. Net als al onze boeken zal de Scrollino zijn plaats vinden in stripwinkels, designwinkels, galerijen en andere plaatsen waar je creatieve producten kan kopen.

Ludmilla: De toekomst lacht de Scrollino toe. Tegenwoordig organiseert Edition Lidu Scrollino-workshops, maken we papierinstallaties, houden we tentoonstellingen, art battles en andere interactieve live evenementen. We werken samen met verschillende boeken- en designbeurzen, culturele organisaties en klanten die een evenement of een print willen customizen, waarbij de nadruk ligt op interactie met zowel de kunstenaars als de bezoekers die een deel gaan uitmaken van de uiteindelijke Scrollino-strip of -artwork.

Scrollino-Workshop

Workshop at KomiksFEST in Prague, photo credits edition lidu, 2015

Over die bezoekers gesproken: hoe reageert het publiek eigenlijk op de Scrollino?

Ludmilla: Tijdens het openingsfeestje van de Scrollino-tentoonstelling in Le Lieu Unique te Nantes was er een hele menigte komen opdagen. Iedereen was opgewonden, mensen mingleden, scrollden omhoog en omlaag en wilden eigenlijk al Scrollino’s kopen. We kregen ook ontzettend goede feedback en steun van de mensen rondom ons die de ontwikkeling van de Scrollino nauwgezet volgen. Dat is voor ons dan ook een grote motivatie.

Scrollino-Exhibition-edition-lidu-2016

Scrollino exhibition at le lieu unique in Nantes, photo credits edition lidu, 2016

Sylvain: Ik had nooit verwacht dat de reacties zo enthousiast zouden zijn en dat de mensen zo snel de naam en het project van de Scrollino in hun armen sloten. Mensen begrijpen onmiddellijk wat ze moeten doen als ze een Scrollino zien, ze zijn nieuwsgierig en lijken verrukt om verhalen “rol per rol” te ontdekken. Nu zijn we ook ontzettend benieuwd naar de reacties van het Belgische publiek.

Dat komt wel goed, denk ik. Jullie hebben alleszins een erg uniek idee in handen! Veel plezier op het Brussels Stripfeest en bedankt voor het interview!

Disclaimer:
Edition Lidu, de internationale uitgever van kunstboeken, werd in 2011 opgericht door Ludmilla en Sylvain Favardin vanuit het verlangen om kunstboeken die een unieke ervaring bieden aan jong en oud te creëren en uit te geven. Edition Lidu werkt samen met auteurs en artiesten uit verschillende landen en met verschillende culturele achtergronden en biedt prentenboeken aan in het Engels, Frans, Spaans en andere talen. Dankzij innovatief denken brengt Edition Lidu originele boekconcepten op de markt en creëert ze nieuwe dialogen tussen kunstenaars, uitgevers, galerijen en het bredere publiek door middel van tentoonstellingen, workshops, leessessies en het opstarten van kunstcompetities met een focus op boeken. Wie meer informatie wil over Edition Lidu of de Scrollino, kan daarvoor steeds terecht op:

 

Share.

About Author

Jeroen Van Heel

Cardboard cowboy, Nintendo nerd en Dr. Deathrite himself. Show your moves!

Reacties