Het DNA van een stripreeks 2: de lezers (interview)

0

Belgische stripklassiekers moderniseren. Na het overdonderende succes van Amoras, de rauwe spin-off van het oer-Vlaamse Suske en Wiske, duikt het ene na het andere afgeleide product van de geliefde stripreeksen uit onze jeugd op. Volgens Johan De Smedt, de Grote Manitoe van denktank The Wolfpack en een van de spilfiguren van deze trend, is het bij zo’n onderneming essentieel dat je nooit aan het DNA raakt. Maar wat is dat dan precies, “het DNA van een stripreeks”? Met die vraag op de lippen trok Jeroen doorheen stripminnend Vlaanderen, op zoek naar het antwoord.

In mijn poging beter te begrijpen wat het DNA van een stripreeks is, spreek ik met verschillende mensen die allemaal op hun eigen manier met strips bezig zijn. Vandaag laat ik enkele striplezers aan het woord. Zij zijn immers de consumenten, het doelpubliek. Voor hen worden strips gemaakt, dus hen mening is van tel. Ik sprak met onze allereigenste An-Sofie Alderweireldt, Wouter Porteman, Kevin Delaet en Jo Pirard. Dat klopt: vandaag krijgt u 4 interviews voor de prijs van 1.

Anfie

An-Sofie Alderweireldt

Om te beginnen: gelukkige verjaardag An-Sofie! Onze lezers kennen je natuurlijk al, maar voor de goede orde: wie ben je en welke rol spelen strips in je leven?
An-Sofie:
Mijn naam is An-Sofie, of Anfie, en ik schrijf regelmatig voor Geekster, onder andere over strips. Ik lees ontzettend veel strips, zowel als hersenloos vertier als het ultieme escapisme. Mijn favoriete auteur is Craig Thompson, en voor mij mag het best wel wat stevig en intens zijn.

Heb je Amoras, J.Rom, Fanny K., De Rode Ridder door Fabio Bono en Marc Legendre, Robbedoes Special of De moordenaar van Lucky Luke gelezen?
An-Sofie: Ik heb Amoras, J.Rom, Fanny K. en De moordenaar van Lucky Luke gelezen.

Geen fan van De Rode Ridder en Robbedoes?
An-Sofie: De Rode Ridder is mijn ding niet, ik heb dat nog nooit echt graag gelezen, dus de nieuwe lancering is een beetje aan mij voorbij gegaan. Voor Robbedoes Special heb ik de tijd nog niet gevonden, maar ik ben er wel erg benieuwd naar. Robbedoes door… is ook iets dat nog op mijn lijstje staat.

Wat vond je van de albums die je wel gelezen hebt?
An-Sofie: Amoras en De moordenaar van Lucky Luke vond ik zeer geslaagd: het was een nieuwe benadering van een oude reeks waarbij de balans tussen het oude werk en de nieuwe interpretatie wel goed zat. Je merkte dat de auteurs zich niet beperkt voelden door de erfenis van de oude reeks, maar er wel genoeg respect voor hebben.
J.Rom en Fanny K. daarentegen vond ik dikke bagger. J.Rom klonk veelbelovend, maar kon de uitdagende premisse niet waar maken. Soms leek het ook te veel op haastwerk. Fanny K. moet een van de slechtste dingen zijn die ik het afgelopen jaar gelezen heb. De plot was een opeenstapeling van clichés, met een Fanny die niet te herkennen was als die uit de bronreeks.
De meerwaarde om het album Fanny K. te noemen is absoluut nul: er is geen enkele verwantschap met De Kiekeboes, en het lijkt er meer op dat dat label vooral diende om meer te verkopen, en niet zozeer om een nieuwe invalshoek te bieden bij de oude reeks. Ik begrijp ook niet goed waarom Merho hier toestemming voor gegeven heeft. Met The Simstones heeft hij zelf een parodie gemaakt op de neiging om steeds edgier te gaan. In dat album wordt Marcel een drankverslaafde, Charlotte een mannenverslaafde en Fanny een drugsverslaafde prostituee. Doorheen het ganse album doorbreekt hij de fourth wall en laat hij de personages in opstand komen tegen deze behandeling.

De Simstones

De ene na de andere verslaving maakt z’n opwachting in De Simstones.

Heb je albums van de bronreeksen gelezen waarop bovenstaande reeksen gebaseerd zijn? Wat vond je van die reeksen het beste album dat je gelezen hebt? Kan je zeggen waarom?
An-Sofie: Net zoals heel veel andere mensen heb ik als kind regelmatig Suske en Wiske gelezen, en ook De Kiekeboes zijn mij niet vreemd. Die laatste reeks lees ik nu af en toe ook nog eens. Ik heb niet echt een favoriet album bij die reeksen, omdat ik die heel vaak tussendoor lees en ze allemaal een beetje hetzelfde zijn. Intussen zijn het er ook heel veel en gezien de bijna formulaïsche benadering zijn ze ook enigszins inwisselbaar. Bij Suske en Wiske vond ik alle albums met het tijdreizen wel het boeiendst, al was het maar voor de historische context.

Steeds vaker worden er afgeleide reeksen van stripklassiekers gelanceerd. Wat vind je daarvan?
An-Sofie: Ik denk dat het basisdee achter de spin-offs en reboots op zich niet slecht is, maar de invulling is er voorlopig niet naar. Origin stories van oude, bekende personages kunnen een stevige meerwaarde leveren, zolang ze goed uitgevoerd worden. Ik denk dat het te vergelijken valt met de spin-offs bij X-Men: de eerste film over Logan was maar een rommeltje, maar de laatste twee waren stevig en zeer genietbaar. De basis van succes ligt volgens mij in het zeer sterk uitpuren van een gemeenschappelijke grond tussen het bronmateriaal en de spin-off, en daarna gewoon heel sterk in te zetten op de eigen kwaliteit. De oude reeks mag niet de enige selling point van de nieuwe reeks worden, en al te vaak loopt het daar verkeerd.

fanny k

“Het lijkt er meer op dat het label ‘Fanny K.’ vooral diende om meer te verkopen.”

Waarom zouden uitgeverijen voor deze piste kiezen?
An-Sofie: Ik wil niet zeggen “intellectuele luiheid”, want dat zou hen te kort doen. Maar ik denk dat ze vaak wanhopig op zoek zijn naar een actualisering van de reeksen, die vaker op kinderen gericht zijn. Om een volwassen markt aan te boren, gaan ze dan op zoek naar een edgy invalshoek en spelen ze in op het jeugdsentiment van de oude reeks. Ik denk dat, voor bepaalde reeksen, de uitgeverijen ook heel erg vast zitten aan de wilsbeschikkingen van de originele auteurs, waarbij de grenzen waarbinnen de reeks voortgezet mag worden, vrij streng afgebakend zijn. Door met een spin-off te gaan werken, kunnen er nieuwe terreinen verkend worden.

Zijn er stripreeksen die je zelf graag vernieuwd zou zien?
An-Sofie: Ik weet dat jij er geen fan van bent, maar ik zou bijzonder graag een origin story krijgen van de Koningin van Onderland uit Jommeke. Ze is altijd al een intrigerend personage geweest, en ik denk dat er best wel wat van te maken valt. Ik denk dat ze visueel ook voldoende boeiend is om er een volledig nieuwe stijl op los te laten. Verder ben ik altijd al een grote fan geweest van Yoko Tsuno, dus meer van dat, daar zou ik geen neen tegen zeggen.

Zijn er stripreeksen die minder geschikt zijn om er een afgeleide reeks van te maken?
An-Sofie: Ik denk dat alle stripreeksen geschikt zijn om een afgeleide reeks van te maken, zolang er een toegevoegde waarde is en de personages au fond dezelfde blijven. Ik denk dat Sherlock daar een belangrijke voorloper in geweest is: weinig mensen hadden gedacht dat een hedendaagse invulling van de detective een succes kon zijn, maar Moffat en Gattis hebben iedereen verbaasd met hoe passend het kon zijn.

sherlock

Sherlock Holmes in een hedendaagse setting: het werkt.

De reeksen die vernieuwd worden zijn stuk voor stuk iconische, geliefde reeksen. Wat is volgens jou belangrijk als ze zo’n reeks nieuw leven inblazen?
An-Sofie: Zoals ik al eerder zei: er moet gewoon meerwaarde zijn. Het moet duidelijk zijn waarom een personage gekozen werd, en dat dat personage in grote lijnen hetzelfde blijft: helden kunnen getraumatiseerd zijn, en minder perfect dan in de bronreeks, maar ze mogen niet opeens een world class asshole zijn. Een belangrijk onderdeel van volwassen worden, is leren dat niemand onfeilbaar is. Als een stripreeks zo’n volwassen tegenhanger krijgt, is er voor mij gerust plaats om die evolutie weer te geven. Het mag alleen niet lijken alsof het originele personage, zoals bij Fanny K., een lobotomie gekregen heeft en alle kenmerken van haar persoonlijkheid vergeten is.

Geregeld valt de term “het DNA van een stripreeks”. Wat houdt dat volgens jou in?
An-Sofie: Ik denk dat het DNA sterk afhangt van reeks tot reeks: het is een combinatie van de personages, de sfeer en de manier waarop de personages met elkaar interageren.
De tekenstijl vind ik het minst essentieel, omdat een visuele update essentieel kan zijn voor het succes van zo’n spin-off of update. Als de personages an sich herkenbaar blijven, mag een tekenaar niet beperkt worden door de beperkingen van de originele reeks. Laat ons ook niet vergeten dat de tekenstijl van de klassieke Franco-Belgische reeksen soms wat aan de simpelere kant is, en dat er met de moderne technologie heel wat mogelijkheden zijn om meer details en meer sfeer te scheppen binnen een tekenstijl.

Is respect voor het DNA cruciaal voor het slagen van zo’n afgeleide reeks? Tot op welke hoogte mag je beeldenstormen met zo’n geliefd bronmateriaal als de Belgische stripklassiekers?
An-Sofie: Er moet bij het opstarten van zo’n reeks op zijn minst begrip en liefst ook respect zijn voor het DNA van de originele reeks.
Een identieke kloon biedt geen enkele meerwaarde, natuurlijk, daarvoor blijven mensen liever bij de originele reeks. Toch denk ik dat het geen kwaad kan om te beeldenstormen, zolang het bronmateriaal herkenbaar blijft binnen de nieuwe versie. De verwantschap tussen de twee reeksen moet duidelijk blijven, het kan niet gewoon het transplanteren van (een aantal beperkte kenmerken van) bepaalde personages in een volstrekt nieuwe omgeving zijn: dan lijkt het mij beter om een volledig nieuwe reeks op te starten.

Ken je The Wolfpack? Wat vind je van zo’n initiatief?
An-Sofie: Om het met de woorden van F. Scott Fitzgerald te zeggen: Reserving judgements is a matter of infinite hope. Voorlopig wachten we nog altijd op de eerste worp die echt van The Wolfpack komt, want al te veel zijn de huidige spin-offs op een hoop gegooid met wat zij gaan doen. Voor Red Rider ben ik erg benieuwd hoe het zal zijn, en daar zal ik me dan ook grotendeels op baseren om te beslissen of ik The Wolfpack een goed initiatief vind of niet.

1 2 3 4
Share.

About Author

Jeroen Van Heel

Cardboard cowboy, Nintendo nerd en Dr. Deathrite himself. Show your moves!

Reacties