Aardzee is een bundeling van drie verhalen die zich afspelen in de fictieve wereld met dezelfde naam. Rond de centrale Archipel liggen vier Ruimen, open zeeën bezaaid met eilanden. Het is op één van die eilanden dat de saga begint met Ged, een eenvoudige geitenhoeder die gaandeweg moet leren omgaan met macht.

Op de achterflap wordt The Wall Street Journal geciteerd: “Voordat Harry Potter zijn staf opnam of Daenerys Targaryen een draak temde (…)”. Dat impliceert dat Aardzee te vergelijken is met beide fantasywerken. Maar niets is minder waar. Ursula K. Le Guins werk vormt dan wel de inspiratiebron voor vele auteurs – niet alleen binnen het genre overigens -, maar het gaat veel dieper. De passage in de tovenaarsschool duurt amper enkele hoofdstukken en dus geen honderden pagina’s. En Ged is ook allesbehalve een “father of dragons” à la Dany. Wie het tegendeel beweert, doet afbreuk aan de kracht en status van de draken in Aardzee.

Neen, dan past het citaat van Neil Gaiman beter. “De lessen van deze serie zijn zo krachtig en zo wijs dat elke dromer ze nodig heeft”, zegt hij. Van Geds overmoed in het eerste deel, over Tenar die als hogepriesteres kan beslissen over leven en dood, tot prins Arren die tijdens zijn lange reis met de Archimagus groeit in zijn rol als toekomstige heerser: het hele verhaal lang worden de personages en de lezer geconfronteerd met de gevaren van macht en het belang van evenwicht. Voor wie wil en ervoor openstaat, valt er inderdaad heel wat op te steken uit dit boek.

kaart-aardzee

De wereld van Aardzee, en dan vooral de zee zelf, is bijna een personage op zichzelf. Dat is de verdienste van Le Guin, die altijd de juiste woorden weet te kiezen om situaties te beschrijven. Vaag op de juiste momenten om het mysterie in stand te houden, maar op andere momenten dan prachtig en helder waardoor de wereld echt tot leven komt.

Haar personages zijn ook menselijk, met fouten en slechte eigenschappen. Dat is tegelijk een van de sterke én zwakke punten. Ged, de jonge tovenaar, komt in een voor hem onvertrouwde omgeving en moet verantwoordelijk leren omgaan met zijn krachten. Het is maar normaal dat een eenvoudige geitenhoeder dan al eens in de verleiding komt om die macht te misbruiken, denken we dan. Jammer genoeg is Ged net dat tikkeltje té overmoedig, waardoor het als lezer in eerste instantie moeilijk is om hem in de armen te sluiten.

Het gevolg is dat de band met het hoofdpersonage wat ontbreekt. Dat wordt nog versterkt door de structuur van het tweede verhaal. Net wanneer Ged zijn les geleerd heeft en hij wat meer like-able wordt, eindigt het eerste boek. In het tweede boek doet Tenar dan haar intrede. Na een handvol hoofdstukken vraag je je af wanneer Ged opnieuw op het toneel zal verschijnen. Óf hij überhaupt nog zijn gezicht zal laten zien. Dat creëert wat verwarring: schakelen we zometeen over naar de jonge tovenaar of staat het tweede boek volledig los van het eerste? We verklappen niets, maar bij deze bent u dus gewaarschuwd.

aardzee-ursula-k-le-guin

Doorheen het verhaal zijn er ook wat losse eindjes, het ene al wat storender dan het andere. Als lezer blijf je achter met een aantal vragen en dat is jammer. Je moet je immers kunnen concentreren op de boodschap die Le Guin brengt. Haar woorden moeten kunnen bezinken en dat lukt niet echt wanneer je je zit af te vragen of je bepaalde personages nog te zien zal krijgen.

Verwacht van Aardzee geen epische veldslagen of magiërs die hele steden tot as herleiden met een enkel woord. De kracht van dit verhaal zit hem net in de les dat je steeds rekening moet houden met de gevolgen van je daden en dat je de macht die je hebt, niet noodzakelijk hoeft te gebruiken. Dat maakt van deze trilogie een bijzonder sterke leeservaring, die buiten de grenzen van de typische fantasy valt, maar er tegelijk ontzettend centraal in staat door de tijdloze thema’s.

8.3 Food for thought

Geen luchtig fantasy-verhaal of epische veldslagen in Aardzee, maar wel een boek dat een inspanning vraagt van zijn lezers. Wie zich laat onderdompelen in de wereld van de Archipel en de vier Ruimen, krijgt in ruil een wijze les over de gevaren van macht en de waarde van het leven.

  • Taal 8.5
  • Personages 8
  • Verhaal 8.5
Share.

About Author

An Dierickx

A girl, on the internet! Houdt van fantasy en koekjes. Houdt niet van korte tekstjes over zichzelf schrijven.

Reacties