Max Havelaar doet bij velen wel een belletje rinkelen… Toch kunnen velen zich het verhaal van Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij niet meer zo goed voor de geest halen. Zou Max Havelaar met zombies er misschien voor kunnen zorgen dat het verhaal weer populair wordt?

We kennen de naam Max Havelaar onder meer van het Fairtrade keurmerk, om aan te geven dat koffie zonder uitbuiting werd verbouwd. De naam Max Havelaar werd echter ontleend aan het boek waarin het onrecht van de (koffie)boeren in Nederlands-Indië werd aangeklaagd. Maar over koffie wordt er helaas -al doet de originele titel anders vermoeden- niet zoveel geschreven.

Max Havelaar met zombies Multatuli Adelmund cover

Max in Lebak

Max Havelaar met zombies is een moderne herwerking van het Nederlandse Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij, geschreven door Martijn Adelmund. De originele versie werd geschreven door Multatuli in het jaar 1859. Dit literair werk gaat dus al een eindje mee. Adelmund zat met het idee voor deze herwerking na het zien van George A. Romero’s film Night of the Living Dead. Ook het succes van nog zo’n herwerking in dezelfde lijn, Pride and Prejudice (and Zombies), hielp bij tot het ontstaan van dit boek.

Max Havelaar met zombies vertelt het verhaal van Max Havelaar en zijn gezin die verhuizen vanuit Nederland naar Nederlands-Indië. Havelaar wordt aangesteld als assistent-resident in Lebak op het eiland Java. Daar ontdekt hij dat de huidige resident nogal corrupt is en de inwoners van Indië noch helpt, noch respecteert. Havelaar kan dit helaas niet aanzien en probeert daar op verschillende manieren verandering in te brengen. Terzelfder tijd heerst er een slapersziekte, waardoor de inwoners terugkeren van de dood. Door bepaalde inheemse rituelen kunnen die slapers of de zombies gecontroleerd meewerken op de rijstvelden. De dukuns kunnen er echter ook voor zorgen dat de slapers voor minder goede doeleinden gebruikt worden. Max krijgt hier dus zowel met de corruptie als de zombies af te rekenen.

Droogstoppel in Amsterdam

Het verhaal van Max Havelaar zelf wordt letterlijk aan de lezer verteld. Het boek is opgebouwd op basis van drie vertellers. Een eerste verteller, mijn persoonlijke favoriet, is Batavus Droogstoppel. Het is deze koffiemakelaar, wonende te Lauriersgracht 37 in Amsterdam, die via Sjaalman aan een grote stapel notities en verhalen is geraakt over Nederlands-Indië. Het is ook hij die aan de tweede verteller, de schrijver van het Indische verhaal, de opdracht heeft gegeven om met die notities een boek te schrijven. Droogstoppel is eigenlijk een arrogante man die zelf te lui is om er een verhaal over te schrijven. Zo gaf ie de opdracht aan Ernst Stern.

Wat Droogstoppel voor mij persoonlijk dan wel zo verfrissend maakte om te lezen is het to the point vertellen van zijn bedenkingen bij de schrijfsels van Stern. Zo is het meer dan eens dat ie zich ergert aan het kleurrijk, maar ook soms nogal luguber schrijven van Ernst. Droogstoppel is zelf een zeer gelovig man, die veel waarde aan de waarheid hecht en heeft dus altijd snel een antwoord of rede klaar. Daarnaast wou hij eigenlijk een boek dat ging over het verbouwen en verhandelen van koffie op het eiland Java. Dat was echter niet naar het idee van Stern.

max-havelaar

Ernst over Nederlands-Indië

Als tweede schrijver hebben we dus Ernst Stern, die aan de slag gaat met de notities van Sjaalman. Stern vertelt ons in geuren en kleuren en soms in iets te moeilijke woorden hoe het Max Havelaar verging in Lebak en omstreken. Stern werkte als assistent bij Droogstoppel, die hem had aangenomen onder het mom van een stage om zo de handelsrelatie met diens vader goed te houden. Hij wou namelijk niet dat die naar de concurrentie zou overlopen want die kenden er niks van. Het grootste deel van Max’ verhaal werd dus geschreven door het personage Stern en dat op een zeer kleurrijke manier.

Stern maakt er ook zijn zaak van als schrijver om bepaalde dingen over het leven in Nederlands-Indië net iets meer uit te gaan leggen en zo het hoofdverhaal ook wat te onderbreken. Dit zorgt er echter wel voor dat het boek wat begint te lijken op een schoolboek. De uitweidingen zijn wel interessant en helpen je het verhaal ook beter te begrijpen.

Multatuli’s aanklacht

Als derde schrijver, die soms -niet altijd even duidelijk – tussenkomt in het verhaal, hebben we dan Multatuli, de echte schrijver van het volledige verhaal. De man die zowel Droogstoppel als Ernst bedacht heeft. Op sommige plaatsen geeft die dus wat extra commentaar op zijn eigen creaties doorheen het boek om dan eigenlijk op het einde zijn volledig beklag te doen over het waarom dat hij het boek geschreven heeft. Het blijkt namelijk een verhaal te zijn met als opzet kritiek te geven op hoe de Nederlandse overheid omgaat met hun kolonies in Nederlands-Indië.

Max Havelaar zombies

Zombies

En om compleet te zijn is daar nu een vierde schrijver bijgekomen, namelijk Martijn Adelmund. Het is Adelmund die het originele verhaal heeft herwerkt voor een modern publiek. En daar is ie wel in geslaagd. De toevoeging van zombies paste zeker in de gelovige Indische wereld en heeft ook neerslag op de slaapziekte die Multatuli ook licht in zijn origineel had verwerkt. Daarnaast voegde Martijn ook enkele foto’s toe aan het verhaal, die er ons telkens aan herinneren in wat voor lugubere wereld het verhaal zich afspeelt. Adelmund had het trouwens voor ogen om dit boek eigenlijk in combinatie te lezen met het originele Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij en voegde daarom ook tabellen toe op het einde die dit gegeven tot vergelijkend lezen wil versterken.


Max Havelaar met zombies bij bol.com

6 Voor fans

Max Havelaar met zombies is een geslaagde herwerking van het literaire werk dat Multatuli zovele jaren geleden heeft geschreven. De toevoeging van zombies zorgt voor een nieuwe invalshoek die zeker jongeren meer zal aanspreken. Het verhaal zelf is ook interessant al moet ik toegeven als Belg misschien niet meteen evenveel voeling met de materie gehad te hebben als onze Nederlandse lezers er misschien mee hebben.

  • Verhaal 6
  • Taal 7
  • Personages 7
Share.

About Author

Louis Van de Putte

A bit Hipster, A bit Geeky, A bit Shy, A bit Ambitious, A big Optimist, A Creative, A Designer, and A lot more!

Reacties