Breng LAN-parties terug: een pleidooi om weer in het echt af te spreken

Eind april vond X-LAN plaats. Voor het computerfeest was dit al de 24ste keer, voor mezelf slechts de tweede. Waar ik vorig jaar nog een meegesleurde maat was, keer ik ditmaal terug als bekeerling. Er zijn weinig geneugten die gaan boven een weekendje zonder verantwoordelijkheden en eindeloos gamen, omringd door mensen met exact dezelfde liefde voor het spel. En het zette me aan het denken. De hobby zelf is op streamen na al een pak minder sociaal geworden dan vroeger. En met de moderne problemen zoals een gebrek aan derde plekken, uitstervende fuiven en de borrelende eenzaamheidsepidemie daarbovenop, bieden LAN-party’s wel een uniek antwoord op al deze vragen. En toch is X-LAN één van de laatste party’s in het land, met nog maar 5 andere in de planning voor dit jaar. Waarom zijn LAN-partys zo met uitsterven bedreigd? En waarom zou iemand überhaupt z’n hele setup verhuizen voor iets dat je online kan? Hieronder een pleidooi om dit tij te keren en terug in het echt af te spreken.

Camping gaming

Even de sfeer scheppen. Het is vier uur ’s ochtends op zaterdag. De LAN is nu tien uur open en je ogen plakken bijna toe van de marathonsessies You Suck at Parking, Golf with Friends en Banana Shooter. Terwijl de grotere games downloaden op de achtergrond, begint je neus te acclimatiseren aan de typische LAN-geur die het quasi hermetisch gesloten gebouw niet zal loslaten tot zondagavond. Een elektrische warme lucht van de PC-uitlaat gemengd met frituurgeur binnengesmokkeld via de catering maskeert enigszins de vlagen van onfrisse lichaamsluchtjes en -uitlaat. Niet dat het veel uitmaakt. Want in de schemerige hallen van OC De Brug, badend in vaal schermlicht bijgestaan door RGB-overdaad, is er maar één ding dat telt: gamen. Dat en ieders setup eens gaan bewonderen op een zeldzame strek-de-benen-wandeling.

Een LAN-party is in vele opzichten niet anders dan naar een festivalcamping gaan, plus je gamegerief. Ook hier neem je slaapzak en veldbed mee om te overnachten, zijn oordoppen allesbehalve een overbodige luxe, tref je meer Britten dan je gewend bent doorheen het jaar en ben je beter af om je schoenen te ruilen voor een comfy paar teensletsen. Je komt toe, krijgt een vast plaatsje in de hallen bij je clan en dropt dan zo snel mogelijk je slaapspullen in de slaapzaal voor een goed plekje bij een stopcontact. Daarna begint de opzet van de spreekwoordelijke tent: jouw gaming-setup en vaste stek voor de komende 72 uur.

Het is zwoegen om de gamingstoel weer in elkaar te vijzen, de kabels te leggen en je meterslange Cat-6-kabel naar de dichtstbijzijnde switch te trekken, maar stiekem draait dit moment niet om de setup. Het is een moment om je clan weer te zien en de buren te leren kennen, om bij te praten en de organisatie lachend te vertellen wat je hier komt doen met een gebroken pols (ik ben gevallen op skivakantie). De eerste ronde drankjes wordt besteld en een surrogaataperitief breekt uit, waarbij je samen babbelt over de passie die iedereen hier verbindt. Wat heb je gespeeld, wat ben je aan het spelen en vooral, wat gaan we spelen?

D E A R E N A

Losstaande van de grote plannen die typisch uitmonden in slechts een handvol spellen die gebinged worden, valt het codewoord van de vrijdagavond. Neen, niet “frietjes”. Die zijn al besteld bij dezelfde catering met drank (die tot 2u ’s ochtends vanop je lui gat bereikbaar is nota bene). Neen, het woord is “compo”. Doorheen het weekend vinden competities plaats. Op X-LAN zijn het er een achttal, ditmaal gaande van bekende shooter Unreal Tournament, tot gratis indiepareltje Speedy Maze en zelfs Super Mario Kart op de SNES. Sommige zijn van aan je station de spelen, maar de meeste brengen je rond dezelfde beeldbuis, waar je fake de concurrenten trashtalkt in exact dezelfde sfeer als die rond de petanquebaan in Zuid-Frankrijk. Samen zijn en genieten zijn echt wel de leidraad, en geen betere compo om dit duidelijk te maken dan de nonsenswedstrijd van dit jaar: pc werpen.

What you think is what you get: om ter verst een oude pc werpen. Deze wordt net als mijn mentaal welzijn samengehouden door vier vijzen en een gezonde portie ducttape en zal eraan geloven tegen het einde van de wedstrijd. Het primitief spel verbergt net als elke compo ook een sociaal ritueel. Niet iedereen doet mee (waaronder yours truly met zijn brak hand) maar iedereen is wel te been. De stralende middagzon zegent het volk, al betekent het voor velen nog de ochtend als je de kleine oogjes mag geloven. Mogelijk is dit zelfs de enige zon die ze gaan zien dit weekend. Een croissant in de mond en koffie in de hand is het echter heerlijk vertoeven tussen rondvliegende pc’s en de verhalen van de veel te late avond voordien. Voor je het weet, is het al gedaan en wordt er voorzichtig gesproken over pintjes bestellen om het moment wat te rekken. Niet dat het eindigt. Want de pint wordt mee naar binnen genomen om het aperitief voort te zetten in een call, met als metaforisch kaartspel op het tafeltje voor de tent, je hele Steam-catalogus gefilterd op online multiplayer.

En zo loopt het weekend verbazingwekkend snel op zijn einde. Nog een avond doortrekken tot 5u ’s ochtends, en de brakke zondagochtend luidt al snel de bel voor de laatste compo, de finale prijsuitreikingen en onherroepelijk, het einde van dat weekendje zonder verantwoordelijkheden. Alsof Nieuwerkerken voor even een kosmische anomalie was waar uren seconden zijn, en je voor even niet uit de boot viel als je het gesprek stuurde naar World of Warcraft. Een onvergetelijke ervaring die, voor mij althans, nu al een jaarlijkse traditie is geworden om naar uit te kijken. En hey, als ik erin slaag om derde in het klassement te worden met een kapotte pols, weet je nu ook dat je geen gaminggod hoeft te zijn om te genieten van het competitieve aspect.

Van parochiezaal tot OC inpalmen

X-LAN is niet altijd het grote event van 75 plaatsen met catering geweest dat het nu is, en zelfs volgens die standaarden is het een klein evenement als je het vergelijkt met Frag-O-Matics 1000 plaatsen. Het begon zelfs lang geleden als een simpel trefmoment onder vrienden in de lokale parochiezaal. 30 plaatsen, veel te weinig stopcontacten en wat bootleg games met een LAN-coop-functie was al wat er nodig was om van dit ontmoetingsmoment een wel… groter ontmoetingsmoment van 75 te maken. Onderschat het echter niet. De vzw achter X-LAN is het hele jaar door bezig met de twee events in hun portfolio te organiseren. Tussen de locatie, de stroomvoorziening, en aangepast netwerk met in-house website die dubbelt als bestelformulier voor de catering, een huurdienst voor bureaustoelen en de hele administratie van de vele compo’s is het een mirakel dat zoiets tot stand kan komen met het grinta van vrijwilligers alleen. En toch is het exact dat. Toen en nu. Een get-together van vrienden die niets liever vragen dan meer vrienden maken.

Het kan natuurlijk alleen maar met de ondersteuning van tal van actoren. De publieke sector, want een OC hebben in je gemeente dat niet alleen openstaat voor dit soort events maar het ook aankan, is zeldzaam. De vrijwilligers, die niet alleen tot een kot in de nacht op post zijn maar in de ochtendgloren ook alweer klaarstaan om de boel op te kuisen. De organisatie, die zowel de expertise als het niche materiaal nodig heeft om zelf nog maar het idee van een LAN op te werpen. Al die sterren uitlijnen is wat de LAN-party levend houden zo moeilijk maakt. Want aan vraag is er na dit artikel hopelijk geen tekort, maar het aanbod moet er ook zijn. Maar als ik zie hoeveel festivals ons land op poten kan zetten en hoeveel voetbaldorpen als paddenstoelen uit de grond rijzen als het een even jaartal is, dan moeten en kunnen we beter doen om dit allesbehalve stoffige relikwie van weleer een glanzende plek te geven in het 21ste-eeuws uitgaansleven.

The Human Experience ©

Ik had het artikel kunnen openen met de Wikipedia-definitie van hoe meerdere computers aan elkaar hangen op één netwerk. Ik had kunnen beginnen met de eeuwenoude toernooien Counter Strike of Starcraft die de bal aan het rollen brachten voor grote LAN-party’s met van alles. Of het piratenkantje van weleer waar de LAN een excuus was om bootleg muziek, films en games te ruilen. Maar dat vat de spirit niet van wat het vandaag de dag is, laat staan hoe het voelt om er deel van uit te maken. Stiekem hoop ik dat door het artikel zoals hierboven te openen, het duidelijk is dat LAN-party’s meer dan dat zijn. Het is als een festival: samenkomen voor dezelfde liefde. Niet omdat het samen schaalvoordelen biedt of beter is voor je ping, maar omdat samen zijn de kern is van het menselijk bestaan. En of je dat nu doet rond muziek, film, dans, de trouw van je beste maat of je pc, is het samen toch altijd leuker dan alleen. Dus laten we gamen in het echt niet kwijtspelen aan Discord, hoe eenvoudig het ook mag zijn. Check je lokale scene en trek eropuit. En wie weet transformeert het, net als voor mij, van een uitprobeersel naar een jaarlijkse traditie.

X-LAN vindt nog plaats in september en zal ook volgend voorjaar neerstrijken in Nieuwerkerken. Hopelijk zie ik je daar! En als het nu al jeukt of je tot het lezen van dit artikel dacht dat de LAN-party zo dood als een pier was, check dan lanscene.info voor een overzicht van de komende LANs in de Benelux.