De Totale Kriek review: het beste van Erik Krieks grafisch werk

Concerto Books komt met een ruim 488 pagina’s tellend artbook op de proppen met daarin een overzicht van het werk van de Nederlandse tekenaar Erik Kriek. De man is al actief sinds zijn afstuderen in 1991 en na lang aandringen van uitgever Hansje Joustra (van Concerto Books) komt er dan eindelijk een stevige klepper die een poging doet om zijn werk te vangen.

Bij een wat ouder publiek is Kriek vooral bekend vanwege zijn superheldenparodie Gutsman, al timmert hij de voorbije jaren ook aan de weg met redelijk serieuze strips zoals Het onzienbare en andere verhalen, De balling en De Kuil. Dit boek bevat ook enkele korte streepjes, zoals bijvoorbeeld het verhaal dat hij publiceerde in Pep Nu.

Later dit jaar zal er trouwens een nieuwe, stevige strip van zijn hand verschijnen die de werktitel Korpi draagt en het leven optekent van een Oekraïense soldaat aan het begin van de vorige eeuw.

(Het nadeel van het stripwerk van Erik Kriek is dat het eigenlijk altijd gepubliceerd wordt in hardcovertjes, en dat formaat is niet even toegankelijk voor de lezer. Ook omdat hij de neiging heeft om vooral korte verhalen te maken waarvoor dit formaat eigenlijk veel te duur is voor de meeste lezers.)

Overigens bestaat het merendeel van dit boek natuurlijk gewoon uit zijn grafisch werk. De Nederlandse lezers zullen het nog wel herkennen omdat het merendeel gestaan heeft in Nederlandse kranten zoals NRC en Nederlandse tijdschriften. Voor de Belgische lezer valt er dus extra veel te ontdekken in dit boek.

Reflectie

De grootste openbaring tijdens het lezen of beter gezegd bekijken van dit boek was toch wel dat een deel van de Kriek-stijl wordt verklaard. Tijdens zijn periode als kunststudent specialiseerde hij zich in linoleum en houtsneden. En dat verklaart natuurlijk zijn bijzondere inktstijl. De wijze waarop hij het schors op de bomen tekent bijvoorbeeld.

Dit zorgt ook voor een stukje reflectie bij jullie favoriete letterknecht. Altijd als het werk van Erik Kriek ter sprake kwam, dook ik in het nodige illustratiewerk om te kijken of het mogelijk was om te ontleden hoe hij tot zijn typische stijl kwam. Daarmee beperkte ik mijzelf te veel tot mensen die gewoon zaken als pennen en kwastjes gebruiken. Het is dus verfrissend om als lezer geconfronteerd te worden met je eigen gebrek aan kennis.

De ironie is dat ik zelf als puber regelmatig geworsteld heb met linoleumsneden en dat je dus achteraf beseft dat het allemaal heel logisch is. De patronen kwamen ook al terug in mijn eigen pathetische pogingen. Ik had het kunnen weten, maar het is soms lastig om uit je eigen routine te breken.

Kriek Heil

Nu is het zo dat dit type boek vaak lastig aan de man is te brengen in onze contreien. Veel stripliefhebbers zouden bijvoorbeeld ook graag zien dat de vie et designs-reeks ook toegankelijk zou worden gemaakt voor Nederlandstalige lezers. Helaas hebben diezelfde lezers vaak de neiging om dit soort boeken te laten liggen omdat het duurder is dan het gemiddelde album. Wat dat betreft verdient de uitgever bij voorbaat al een pluim, het is simpelweg niet voor iedereen. Als je dan toch vindt dat dit boek er moet komen, dan ben je een koning.

Ook dit vuistdikke artbook is natuurlijk redelijk prijzig. Bij Concerto verscheen al eerder een artbook dat het werk van Peter van Dongen probeerde te bundelen en dat zeer verdienstelijk deed. Als je dat niet in de kast hebt staan, dan doe je jezelf tekort als liefhebber.

En dat geldt zeker voor de Totale Kriek. Het boek is echt gemaakt om de eeuwigheid te trotseren. Het is stevig ingebonden zodat het meerdere keren lezen of bladeren kan doorstaan. Er zit een leeslint in en het papier is van een uitstekende kwaliteit. De vormgeving is trouwens uitstekend. (Al heeft de uitgever gemist dat een illustratie niet Martin van Amerongen moet voorstellen, maar juist de schrijver Arthur van Amerongen.)

Wanneer je schrijft over een boek zoals dit, dan doe je het bij voorbaat tekort. Je moet het ondergaan! Als je ook maar iets hebt met het werk van Eric Kriek of je staat ervoor open om iets met dat werk te krijgen, dan loop je nu naar de winkel en houd je dit boek in je knuistjes. Blader het door en als je de klik voelt, dan neem het snel mee.

Hopelijk is de tekenaar nog een goede gezondheid en een lang leven gegund, zodat we over een jaar of 30 de Ultieme Totale Kriek kunnen oppikken.

De Totale Kriek verscheen eind februari 2026.